Chung quanh quy định mới về cấp thị thực cho khách du lịch tàu biển

"Ngỡ ngàng" với quy định mới

Theo quy định mới của Luật Nhập cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam được thực hiện từ ngày 1-1 thì phí thủ tục visa với khách nhập cảnh qua đường tàu biển và đường bộ sẽ áp dụng như với đường hàng không. Tức là, thay vì xin giấy phép tham quan, du lịch Việt Nam, khách theo tua du lịch tàu biển vẫn phải có thị thực nhập cảnh. Theo đó, nếu như trước đây, khách tàu biển và khách nhập cảnh theo đường bộ chỉ cần nộp 5 USD lệ phí và cả đoàn dùng một visa chung để nhập cảnh vào Việt Nam, thì nay mỗi người phải có visa riêng với mức phí cao gấp chín lần (45 USD).

Một doanh nghiệp du lịch chuyên kinh doanh tua khách đường biển ở TP Hồ Chí Minh cho rằng, để làm thủ tục cho khoảng 2.000 du khách trên một con tàu, nếu huy động toàn bộ nhân viên cũng phải mất hơn... 10 giờ đồng hồ mới xong! Trước đây, thủ tục thông hành đơn giản vì đối tượng khách tàu biển thường chỉ nhập cảnh trong thời gian ngắn (vài ngày) hoặc quá cảnh sang nước thứ ba (Thái-lan, Lào...).

Sở dĩ có những bất cập này, theo chúng tôi trong quá trình xây dựng luật đã thiếu sự tham gia đầy đủ của các cơ quan chức năng, và của đối tượng chịu tác động trực tiếp là những doanh nghiệp làm du lịch.

Trong một cuộc họp khẩn của Chính phủ diễn ra ngày 8-1, đại diện Bộ Công an khẳng định, đã đưa dự thảo quy định lên trang mạng của Bộ để lấy ý kiến góp ý. Thế nhưng đại diện Tổng cục Du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH, TT và DL) và nhiều doanh nghiệp cho biết, họ không biết hoặc "biết muộn" về sự tồn tại của dự thảo cho tới khi quy định này có hiệu lực?!

Vụ trưởng Lữ hành (Tổng cục Du lịch) Nguyễn Quý Phương chia sẻ: "Tôi có nghe nói toàn bộ dự thảo quy định được đưa lên website của Bộ Công an để các doanh nghiệp, cơ quan liên quan đóng góp ý kiến, nhưng không nhiều người xem nên không biết thông tin. Bản thân tôi là người làm việc gắn với quyền lợi của doanh nghiệp ở Tổng cục Du lịch nhưng cũng không biết có dự thảo công bố các thay đổi này". Còn Phó Giám đốc Công ty Saigontourist Vũ Duy Vũ nói: "Chúng tôi chỉ biết chính sách visa với khách tàu biển và đường bộ thay đổi khi nhận được công văn của Tổng cục Du lịch chỉ đạo triển khai thực hiện". Chủ tịch Hiệp hội Lữ hành Vũ Thế Bình cũng khẳng định: "Hiệp hội không biết Bộ Công an lấy ý kiến về dự thảo quy định này để góp ý".

Những nguyên nhân nêu trên đã khiến chính sách visa mới vừa ban hành thiếu phù hợp với thực tế, trở thành một cản trở lớn tới việc thu hút khách quốc tế.

Doanh nghiệp gặp khó

Với chính sách mới, doanh thu từ phí nhập cảnh tuy tăng lên, nhưng lại có nguy cơ mất đi một khoản thu khổng lồ mà khách du lịch tàu biển có thể mang lại! Vì đây là khách "hạng sang", chịu chi, doanh thu từ khách tàu biển thường cao hơn 30 đến 40% so với khách đường hàng không và đường bộ. Họ còn là đối tượng rất thích mua sắm tại bất cứ nơi nào tàu cập cảng. Con số 45 USD lệ phí visa với một khách tàu biển dù không phải lớn, song theo chia sẻ của nhiều hãng lữ hành như Vietravel, Saigontourist, JTB T&T..., quy định này có thể sẽ làm khách mất hứng thú đến Việt Nam, đồng nghĩa là các lợi nhuận khác đi kèm cũng biến mất. Chưa nói đến, thiệt hại về hình ảnh và thương hiệu du lịch Việt Nam là không thể đo đếm.

Nhiều công ty lữ hành quốc tế cho biết, trong khi ngành du lịch thế giới đang ngày càng có xu hướng tạo điều kiện dễ dàng cho du khách quốc tế thì quy định mới về thủ tục nhập cảnh là trở ngại lớn cho họ trong việc thiết kế tua liên tuyến, chào bán cho các đối tác nước ngoài. Ðại diện một doanh nghiệp khẳng định: "Cơ quan quản lý cần phân biệt sự khác nhau giữa các loại hình khách du lịch để có những chính sách ưu tiên phù hợp. Khách tàu biển chỉ ghé qua Việt Nam ngắn ngày, chúng ta không nên đánh đồng họ với khách nhập cảnh hàng không có thể lưu trú từ 15 ngày tới một tháng".

Du lịch bằng tàu biển đang có xu thế phát triển mạnh vào những năm tới, hứa hẹn giá trị doanh thu cao. Việt Nam lại nằm giữa hai trung tâm du lịch tàu biển lớn trong khu vực là Hồng Công (Trung Quốc) và Xin-ga-po, nên càng có nhiều lợi thế để phát triển du lịch tàu biển. Thật đáng tiếc nếu bỏ lỡ tiềm năng này vì những quy định thiếu phù hợp với thực tế.

Gỡ khó cho đơn vị lữ hành

Ðại diện của Hiệp hội Du lịch và Tổng cục Du lịch đều nhận xét, vài năm trước đây du khách đi tàu biển vào Việt Nam từng phải xin visa đầy đủ, nhưng sau đó đã được chuyển thành visa quá cảnh giống như thông lệ quốc tế, nhờ đó, lượng khách tàu biển đến Việt Nam ngày càng đông hơn. Bây giờ quy định mới dường như đang quay lại quy trình cũ.

Trước tình hình trên, Chính phủ đã ngay lập tức chủ trì cuộc họp bàn biện pháp tháo gỡ, bước đầu đề xuất một số giải pháp: Luật đề ra vẫn phải thực hiện đúng nhưng cần điều chỉnh về cách thức tiến hành, bao gồm nghiên cứu hạ phí visa và rút ngắn thời gian nhập cảnh bằng cách làm thủ tục thị thực ngay khi tàu vừa vào hải phận Việt Nam. Như vậy khi tàu cập cảng thì mọi thủ tục đã xong. Ðây cũng là một trong những phương án đang chờ Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Hy vọng rằng, ngành du lịch và các ngành liên quan sẽ nhanh chóng tìm ra cách thức hiệu quả "gỡ khó" cho doanh nghiệp lữ hành kinh doanh du lịch tàu biển trước thềm năm mới, để năm 2015 ngành công nghiệp không khói nước nhà sẽ tiếp tục đạt được chỉ tiêu tăng trưởng.