Chuẩn bị sẵn sàng cho chương trình giáo dục mầm non mới

Từ các lớp tập huấn đến kế hoạch của từng nhà trường, chương trình giáo dục mầm non mới đang chuẩn bị bước vào những giờ học đầu tiên của năm học 2026-2027 tại 510 cơ sở thí điểm. Với tính mở cao, chương trình trao thêm quyền chủ động cho các nhà trường và giáo viên nhưng cũng đặt ra những yêu cầu mới. Một năm thí điểm sẽ giúp định hướng ấy được nhìn từ thực tế trước khi triển khai đại trà.

Từ lớp tập huấn đến từng lớp học

Ở Trường mầm non Hoa Hồng (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai), việc chuẩn bị cho chương trình mới đang diễn ra từng bước. Năm học này, trường có 20 nhóm, lớp với 678 trẻ. Thời điểm này, đội ngũ chuyên môn quan tâm nhất đến việc đưa những nội dung đã được tập huấn vào từng lớp học.

Cán bộ quản lý và giáo viên của trường lần lượt tham gia các lớp tập huấn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo, rồi trở về chia sẻ với đồng nghiệp qua sáu chuyên đề. Những nội dung mới đang được đưa vào kế hoạch giáo dục của trường, làm cơ sở để giáo viên xây dựng kế hoạch tiết học.

Cô Trần Thị Ngọc Lợi, giáo viên lớp mẫu giáo 4-5 tuổi, cùng một đồng nghiệp phụ trách 35 trẻ. Chương trình mới sẽ được triển khai tại lớp học sau khai giảng. Theo cô Lợi, từ những điều tiếp nhận tại lớp tập huấn đến một hoạt động phù hợp với trẻ sẽ còn cần nhiều quan sát, lựa chọn và điều chỉnh. Giáo viên phải có thời gian hiểu trẻ rồi mới tìm được cách tổ chức phù hợp.

Triển khai Chương trình Giáo dục mầm non thí điểm từ năm học 2026-2027

28/06/2026 10:25

“Không thể sau một đợt tập huấn mà tất cả giáo viên đều thay đổi ngay được”, Hiệu trưởng Trần Thị Thủy chia sẻ. Theo cô, phần khó nhất là chuyển những kiến thức đã tiếp nhận thành năng lực tổ chức hoạt động phù hợp với từng nhóm trẻ.

Quá trình ấy diễn ra trong lúc nhiều trường vừa sắp xếp lại tổ chức và đội ngũ quản lý. Có cán bộ đã qua tập huấn nhưng sau sắp xếp không còn giữ vị trí hiệu trưởng; người mới được bổ nhiệm lại chưa kịp tiếp nhận các nội dung này. Mạch chuyên môn vì thế đang được duy trì nhờ những giáo viên cốt cán đã qua tập huấn. Tuy nhiên, để triển khai liền mạch, cán bộ quản lý mới cần sớm nắm những nguyên tắc cốt lõi, phạm vi chủ động của nhà trường và cách hỗ trợ giáo viên trong năm thí điểm.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Long cho biết, trong điều kiện 15 cơ sở thí điểm của tỉnh còn thiếu 89 giáo viên, Sở hướng dẫn các trường chủ động triển khai linh hoạt, bảo đảm tính mở, phù hợp với điều kiện của địa phương, đơn vị. Các trường được khuyến khích giảm ghi chép thủ công, rút gọn việc theo dõi, tổ chức hoạt động theo nhóm nhỏ và mục tiêu là để giáo viên có thêm thời gian quan sát, tương tác với trẻ.

Trường mầm non Quy Nhơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba trường Quy Nhơn, Hoa Sen và Hải Cảng. Hiệu trưởng Nguyễn Thị Linh cho rằng, muốn biết giáo viên đã thật sự hiểu chương trình hay chưa, phải nhìn vào lớp học. Nhà trường dự kiến dự giờ, nghiên cứu bài học, quan sát cách giáo viên bố trí môi trường, đặt câu hỏi và ứng xử trước những tình huống phát sinh. “Một kế hoạch được viết rất hay nhưng trẻ vẫn thụ động thì chưa thể nói là đã thực hiện đúng tinh thần chương trình”, cô Linh chia sẻ.

Một năm để thẩm định từ thực tiễn

Khi chuẩn bị cho hoạt động với đề tài “Chiếc áo tặng mẹ”, cô Trần Thị Ngọc Lợi hình dung trẻ có thể chọn nhiều cách thể hiện. Có em vẽ áo dài tay, em thích áo ngắn tay, em khác lại có thể tô màu hay cắt dán. Mục tiêu giáo dục vẫn được giữ, còn cách tham gia và sản phẩm của mỗi trẻ có thể khác nhau. Theo cô Lợi, hướng tới từng trẻ không có nghĩa giáo viên phải xây dựng 35 chương trình riêng. Các em vẫn tham gia một hoạt động chung nhưng được lựa chọn theo sở thích và khả năng.

Ở lớp nhà trẻ 2-3 tuổi của cô Nguyễn Thị Quyên, Trường Mầm non Quy Nhơn, cách tiếp cận ấy lại bắt đầu từ một khoảnh khắc nhỏ. Ngày đầu đến lớp, một em còn đứng nép bên cô, chưa muốn tham gia cùng các bạn. Nhận thấy em chú ý đến những vật liệu ở góc khám phá, cô Quyên ngồi gần, trò chuyện và để em tự chọn thứ mình muốn chơi. Một lúc sau, em chủ động đưa sản phẩm cho cô xem rồi bắt đầu tương tác với bạn bên cạnh. “Cùng một mục tiêu nhưng không nhất thiết tất cả trẻ phải đi bằng một con đường giống nhau”, cô Quyên chia sẻ.

Từ quan sát đó, cô điều chỉnh cách tổ chức để trẻ có một điểm bắt đầu phù hợp hơn, còn mục tiêu giáo dục vẫn được giữ. Cách tiếp cận này trao cho giáo viên nhiều quyền chủ động hơn, đồng thời đòi hỏi họ quan sát trẻ kỹ hơn. Các cô vừa bảo đảm an toàn, chăm sóc và tổ chức hoạt động, vừa phải nhận ra nhu cầu khác nhau của từng em.

Năm học này, Chương trình giáo dục mầm non mới được triển khai thí điểm tại 510 cơ sở giáo dục với gần 192 nghìn trẻ đang theo học trên cả nước. Trong đó có hơn 40 nghìn trẻ dân tộc thiểu số và 503 trẻ học hòa nhập. Tại Đắk Lắk, 15 cơ sở được lựa chọn trải rộng từ đô thị đến nông thôn, miền núi và những địa bàn còn khó khăn. Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lưu Tiến Quang cho biết: “Chúng tôi xác định ngay từ đầu là 15 cơ sở thí điểm sẽ phải khác nhau cả về sĩ số, ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện tổ chức”.

Với giáo dục mầm non, hiệu quả chương trình thể hiện thông qua việc trẻ được an toàn, muốn đến trường, thể hiện sự tự tin, hợp tác. Những điều ấy có thể nhìn thấy từ lớp học và những dữ liệu nhà trường đã có, thay vì có thêm những bộ hồ sơ.

Giáo sư Lê Anh Vinh, Trưởng ban Biên soạn Chương trình giáo dục mầm non mới cho rằng: “Đối tượng đang được thí điểm là chương trình, không phải trẻ em và cũng không phải giáo viên”. Một khó khăn lặp lại ở nhiều vùng, nhiều loại hình trường có thể là dấu hiệu cần xem lại chương trình hoặc tài liệu hướng dẫn. Nếu vướng mắc chủ yếu xuất hiện ở nơi thiếu giáo viên, thiếu học liệu, cơ sở vật chất hay hỗ trợ chuyên môn, việc điều chỉnh lại nằm ở điều kiện triển khai. Ngay cả những kết quả chưa như mong muốn cũng có giá trị, để giúp nhận diện đúng nguyên nhân và tìm phương án giải quyết.