Chủ động ứng phó biến đổi khí hậu và nước biển dâng

Thời tiết bất thường

Theo đánh giá của các nhà khoa học, kể từ cuối thế kỷ 20, trong các nhân tố đang làm cho trái đất nóng lên, nhân tố thiên nhiên chỉ chiếm 25%, còn 75% do con người gây ra. Việt Nam là đất nước có bờ biển dài, nằm trong vùng ảnh hưởng của bão từ Thái Bình Dương, các đồng bằng ven biển có địa hình thấp nên dễ bị tổn thương trước tác động của biến đổi khí hậu. Thực tế, gần 50 năm trở lại đây bờ biển miền trung có nơi nước biển đã vào đất liền khoảng 300 - 500 m, có những điểm đã vào sâu tới đỉnh đồi cát ven biển. Ngập lụt, xâm nhập mặn diễn ra ngày càng mạnh hơn, nhanh hơn so với dự báo, nhất là ở TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ, đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng và nhiều địa phương ven biển khác.

Thiên tai bão, lũ, hạn hán diễn ra bất thường; tài nguyên ngày càng cạn kiệt; sử dụng nước lãng phí, nhiều nơi thiếu nước gay gắt vào mùa khô, nhất là vùng Tây Bắc, miền trung và Tây Nguyên. Xung đột lợi ích trong khai thác, sử dụng tài nguyên xảy ra ngày càng phức tạp. Ô nhiễm môi trường tiếp tục gia tăng, có nơi diễn ra nghiêm trọng. Năm 2013 được ghi nhận là năm có nhiều bão, lũ lớn nhất từ trước tới nay, với những cơn bão mạnh trực tiếp đổ bộ vào nước ta, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Trước những diễn biến phức tạp đó, nếu chúng ta không hành động ngay từ bây giờ thì hậu quả của biến đổi khí hậu sẽ khá thảm khốc.

Cần những giải pháp cụ thể

Trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước; một số chủ trương, giải pháp về ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường đã được nêu trong các văn kiện Ðại hội IX, X và XI. Bộ Chính trị đã có Nghị quyết 24/NQ-T.Ư về "Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường", để làm cơ sở thống nhất nhận thức, quan điểm trong toàn Ðảng, toàn dân.

Trên cơ sở Nghị quyết 24, các tỉnh, thành phố, cùng các bộ, ngành liên quan với quyết tâm chính trị cao, và những quyết sách đúng đắn, tư duy sáng tạo, nhanh chóng đề ra chương trình hành động cụ thể trong tất cả các hướng và kế hoạch của từng bước đi. Ðể nghị quyết thật sự đi vào cuộc sống trước hết, cần nâng cao năng lực cảnh báo, dự báo thiên tai, giám sát biến đổi khí hậu; xây dựng cho người dân tinh thần chủ động trong phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu. Rà soát, điều chỉnh quy hoạch xây dựng đô thị, nông thôn, khu kinh tế, khu công nghiệp và kết cấu hạ tầng kỹ thuật, nhất là hạ tầng giao thông, thủy lợi vùng ven biển phù hợp kịch bản của biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Ðặc biệt, củng cố, nâng cấp một số tuyến đê biển xung yếu; đẩy mạnh phục hồi, trồng rừng ngập mặn ven biển, để chủ động phòng, chống, hạn chế tác động xấu của triều cường, ngập lụt, xâm nhập mặn do nước biển dâng với vùng ven biển, nhất là vùng đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng. Ðối với miền trung, tăng cường củng cố, nâng cấp các hồ chứa nước, nhất là các hồ thủy lợi; phòng chống thiên tai, bão lũ, hạn hán; xây dựng hệ thống đê, kè xung yếu bảo vệ dân cư và phát triển sản xuất; đẩy mạnh việc bảo vệ, phát triển rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, trả lại đất cho rừng, trả lại mầu xanh cho Trường Sơn để không bị hoang mạc hóa, sa mạc hóa. Bảo vệ nghiêm ngặt rừng tự nhiên, rừng phòng hộ; thực hiện các chương trình giảm mất rừng và suy thoái rừng; cải tạo, nâng cấp, điều tiết các hồ chứa.

Có thể khẳng định việc chủ động đối phó với biến đổi khí hậu, đẩy mạnh quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường có ý nghĩa sống còn, là nhân tố quyết định đến sự phát triển bền vững của đất nước; là cơ sở, tiền đề cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Ðây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của cả hệ thống chính trị, trách nhiệm và nghĩa vụ của mọi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và của cả cộng đồng, trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, dưới sự lãnh đạo của Ðảng.