Chủ động quản trị rủi ro thiên tai

Chỉ tính riêng giai đoạn 2020-2025, trung bình hằng năm, thiên tai làm 302 người chết, mất tích, tăng 130% so với giai đoạn 2015-2019 (232 người); thiệt hại kinh tế hơn 45.000 tỷ đồng, tăng 167% so với giai đoạn 2015-2019 (khoảng 26.958 tỷ đồng). Đáng chú ý, thiên tai năm 2024 gây thiệt hại về người nặng nề nhất (519 người chết, mất tích), thiệt hại kinh tế lớn nhất (khoảng 104.733 tỷ đồng) tính từ năm 2007 đến nay.

Trước ảnh hưởng nghiêm trọng của thiên tai đối với đời sống, kinh tế của Nhà nước, người dân và sự phát triển của đất nước, công tác phòng chống thiên tai phải được xác định là một cấu phần của phát triển bền vững, gắn với bảo đảm an ninh con người, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh năng lượng và ổn định xã hội. Tại buổi làm việc với đại diện Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về công tác phòng chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu từ nay đến hết năm 2026, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, phòng chống thiên tai phải được tích hợp trong các kịch bản điều hành phát triển, kế hoạch đầu tư công, điều hành sản xuất, kinh doanh, thu hút đầu tư, bảo đảm an sinh và bảo vệ đời sống nhân dân.

Trên cơ sở đó, cần định hướng chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động; từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa từ sớm, từ xa; từ chỉ đạo theo mùa vụ sang chuẩn bị thường xuyên; từ cách làm chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu, khoa học, công nghệ, pháp luật, kỷ luật quy hoạch và trách nhiệm của người đứng đầu.

Theo dự báo, từ nay đến hết năm 2026, tình hình thời tiết, biến đổi khí hậu tiếp tục diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác phòng chống thiên tai. Các hiện tượng cực đoan như nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn, bão mạnh, mưa lớn cục bộ tiềm ẩn nguy cơ gây lũ quét, sạt lở đất, ngập đô thị, sự cố hồ đập, đê điều, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống nhân dân. Vì vậy, tuyệt đối không lơ là, chủ quan, cần chuẩn bị sẵn sàng cho tình huống xấu hơn, nhanh hơn, rộng hơn, phức tạp hơn để chủ động ứng phó, không bị động, bất ngờ.

Bộ Công an chủ động quản trị rủi ro thiên tai, sẵn sàng ứng phó bão số 1

04/07/2026 17:38

Việc bảo vệ tính mạng nhân dân là yêu cầu cao nhất, trong đó ưu tiên hàng đầu là các đối tượng yếu thế. Muốn vậy, phòng ngừa phải đi trước một bước, từ quy hoạch, đầu tư, tiêu chuẩn xây dựng, bảo vệ rừng, an toàn hồ đập đến bố trí dân cư, thoát nước đô thị; đồng thời tăng cường cảnh báo sớm, dữ liệu số và kỹ năng cộng đồng. Các quy hoạch và công trình hạ tầng cũng cần được xây dựng, nâng cấp với khả năng chống chịu thiên tai ở cấp độ cao.

Trước mắt, để công tác phòng chống thiên tai phát huy hiệu quả cao nhất, các bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương rà soát, cập nhật kịch bản ứng phó với các loại hình thiên tai bảo đảm chi tiết, khả thi, phù hợp với đặc thù từng vùng, từng địa bàn, từng khu dân cư có nguy cơ cao. Đồng thời, thường xuyên kiểm tra an toàn công trình xung yếu và hạ tầng thiết yếu, nhất là các đập, hồ chứa, đê điều, công trình thủy lợi… Phải có phương án xử lý sự cố ngay từ giờ đầu. Các địa phương phải tích hợp công tác phòng chống thiên tai vào kịch bản điều hành tăng trưởng năm 2026. Có phương án cụ thể duy trì hoạt động và phục hồi nhanh các lĩnh vực trọng yếu khi thiên tai xảy ra, không để sản xuất, kinh doanh bị đình trệ kéo dài.

Về lâu dài, cần tạo nền tảng căn bản để chuyển từ ứng phó thiên tai sang quản trị rủi ro thiên tai. Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng chống thiên tai, phòng thủ dân sự, tài nguyên nước, đê điều, đầu tư công, bảo hiểm, cứu hộ, cứu nạn. Đồng thời ưu tiên đầu tư công trung hạn cho công tác phòng ngừa, giảm rủi ro thiên tai, nhất là các công trình hồ đập, đê điều, thoát lũ, chống sạt lở, bố trí dân cư an toàn, cảnh báo sớm và hạ tầng chống chịu.

Cùng với đó, cần phát triển các công cụ tài chính xử lý rủi ro thiên tai như bảo hiểm nông nghiệp, tín dụng phục hồi sinh kế, trái phiếu xanh, hợp tác công tư. Tất cả giải pháp nêu trên đều hướng tới mục tiêu đến năm 2030 xây dựng năng lực đáp ứng yêu cầu phòng chống, ứng phó với thiên tai, nhất là ở cấp xã, trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu số, bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân và nền kinh tế.