Chính phủ họp phiên thường kỳ tháng 12-2008

Tại phiên họp thường kỳ tháng cuối năm này, Chính phủ dành phần lớn thời gian để thảo luận các báo cáo: Kiểm điểm sự chỉ đạo điều hành, tình hình thực hiện chương trình công tác năm 2008 và chương trình công tác năm 2009 của Chính phủ; Tình hình kinh tế-xã hội tháng 12 và cả năm 2008 và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2009; dự kiến nguyên tắc, đối tượng và phương án sử dụng nguồn vốn kích cầu đầu tư; điều hành kinh tế vĩ mô tháng 12 và cả năm 2008; sơ kết mô hình tập đoàn kinh tế theo tinh thần Nghị quyết T.Ư 3 (Khóa IX); công tác cải cách hành chính tháng 12 và cả năm 2008; công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và đấu tranh phòng, chống tham nhũng tháng 12 và cả năm 2008. Chính phủ cũng đã xem xét Tờ trình Chính phủ của Bộ Tài chính về việc điều chỉnh mức thu phí xăng, dầu.

Về sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ trong năm 2008, ý kiến đóng góp của các thành viên Chính phủ đều nhất trí với báo cáo của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc.

Trong năm 2008, trước những diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình kinh tế thế giới và trong nước, Chính phủ đã xem xét, báo cáo Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Ðảng, Quốc hội để điều chỉnh cả về mục tiêu và giải pháp chỉ đạo, điều hành trong lĩnh vực kinh tế như: Tám nhóm giải pháp ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững những tháng đầu năm; năm nhóm giải pháp cấp bách nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế, tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, duy trì tă

Sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ được đánh giá là chủ động, quyết liệt và đồng bộ. Bên cạnh những mặt làm được, Chính phủ cũng đã thẳng thắn nhìn nhận, phân tích, đánh giá sâu sắc những hạn chế, yếu kém trong chỉ đạo điều hành, rút ra bài học kinh nghiệm cho năm 2009, đó là: Mặc dù chính sách, chủ trương đề ra là đúng đắn, song điều hành một số mặt công tác chưa thật sự đồng bộ; điều hành vĩ mô về giá cả, thị trường có việc, có thời điểm chưa tốt, chưa linh hoạt; chỉ đạo cải cách hành chính chưa đạt kết quả mong muốn; chương trình công tác còn nặng nề; còn quá nhiều cuộc họp, hiệu quả các cuộc họp chưa cao...

Về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội năm 2008, các thành viên Chính phủ nhất trí cho rằng, mặc dù gặp nhiều khó khăn nhưng chúng ta cũng đã thu được kết quả rất đáng ghi nhận: Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 6,23%; giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng 5,6%; giá trị sản xuất công nghiệp, xây dựng tăng 14,6%; tổng mức bán lẻ và dịch vụ tăng 31%; kim ngạch xuất khẩu tăng 29,5%; Chỉ số giá tiêu dùng bình quân tăng 19,9%; bội chi NSNN trên GDP bằng 4,95%; tỷ lệ sinh giảm 0,01%; tỷ lệ hộ nghèo còn 13,1%; tạo việc làm cho 1,615 triệu người.

Những tháng cuối năm, tình hình kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp và khó lường. Khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu tác động trực tiếp đến kinh tế nước ta, tốc độ tăng trưởng kinh tế có xu hướng chậm lại và thấp hơn mục tiêu kế hoạch đã điều chỉnh và so với các năm trước; việc điều hành chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa chưa nhịp nhàng; chỉ số giá tiêu dùng tăng cao hơn nhiều so các năm trước; đời sống nhân dân, nhất là những người có thu nhập thấp, vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số và vùng bị thiên tai gặp nhiều khó khăn; vấn đề ô nhiễm môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm đang là mối quan tâm, lo lắng của nhân dân; cải cách hành chính, phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí chưa đạt được kết quả như mong đợi...

Năm 2009, nền kinh tế nước ta vẫn đứng trước nhiều khó khăn và thách thức. Cho nên, về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2009, các thành viên Chính phủ nhất trí như báo cáo của Bộ Kế hoạch và Ðầu tư. Ðó là: Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng khoảng 6,5%; giá trị tăng thêm khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng 2,8%; giá trị tăng thêm khu vực công nghiệp, xây dựng tăng 7,4%; giá trị tăng thêm khu vực dịch vụ tăng 7,3%; tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 13%; chỉ số giá tiêu dùng tăng dưới 15%; tổng nguồn vốn đầu tư phát triển toàn xã hội chiếm 39,5% GDP; bội chi NSNN trên GDP bằng 4,82%; tỷ lệ sinh giảm 0,02%; tỷ lệ hộ nghèo còn 12%; tạo việc làm cho khoảng 1,7 triệu người. Các thành viên Chính phủ cũng nhất trí tiếp tục thực hiện năm nhóm giải pháp cấp bách, chủ yếu: Thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu; kích cầu đầu tư; chính sách tài chính, tiền tệ linh hoạt; bảo đảm an sinh xã hội và tăng cường công tác điều hành, tổ chức thực hiện.

Về mô hình tập đoàn kinh tế, báo cáo của Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp cho rằng, tuy còn cần thêm thời gian để có thể đánh giá một cách sâu sắc và toàn diện về hiệu quả, nhưng qua sơ kết việc thí điểm, bước đầu cho thấy việc hình thành các tập đoàn kinh tế đã khắc phục được những yếu kém, bất cập cơ bản của mô hình tổng công ty nhà nước trước đây.

Những mục tiêu đặt ra khi thành lập tập đoàn kinh tế nhà nước, cơ bản đã đạt được. Các tập đoàn kinh tế đã giữ được vai trò nòng cốt, bảo đảm cho Nhà nước chi phối được những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, có vai trò không nhỏ tới sự tăng trưởng kinh tế của đất nước và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Ngoài lĩnh vực kinh doanh chính, các tập đoàn kinh tế đều đầu tư vào một số ngành nghề phụ trợ, khai thác mọi nguồn lực, thế mạnh để đạt lợi nhuận cao nhất. Các tập đoàn kinh tế là chủ lực góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Ðóng góp ý kiến tại phiên họp, các Thành viên Chính phủ đề nghị cần tăng cường sự quản lý đối với các tập đoàn kinh tế; Tổng kết mô hình công ty mẹ, công ty con; Lưu ý về nhận thức của cán bộ lãnh đạo các tập đoàn kinh tế về việc chuyển đổi mô hình này để có những ứng xử thích hợp, tăng cường tính chủ động, năng động và quản trị doanh nghiệp của các tập đoàn kinh tế.

Về nguồn vốn kích cầu đầu tư, nguyên tắc mà Bộ Kế hoạch và Ðầu tư đưa ra là số tiền 17 nghìn tỷ đồng (tương đương một tỷ USD) chỉ sử dụng để hỗ trợ lãi suất cho vay các dự án và chương trình đầu tư với lãi suất ưu đãi được thực hiện trong hai năm 2009 và 2010; Dự án vay với lãi suất ưu đãi theo nguyên tắc có hoàn trả; Dự án bảo đảm kích cầu trong năm 2009 - 2010 và tạo điều kiện phát triển lâu dài.

Các Thành viên Chính phủ nhất trí về nguyên tắc và về đối tượng được thụ hưởng, đồng thời lưu ý, cần quan tâm đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ sản xuất các mặt hàng xuất khẩu liên quan đến nông dân, không dàn trải, cào bằng; Không tạo ra kẽ hở và phát sinh cơ chế xin, cho. Cần phải xác định rõ hơn cơ chế bù lãi suất để thu được kết quả như mong muốn. Trong lúc này, cần làm cho các doanh nghiệp thống nhất về nhận thức, khi cần, không tính đến lợi nhuận, miễn là hòa vốn để có thể bảo đảm việc làm cho người lao động, duy trì được doanh nghiệp.

Các thành viên Chính phủ cũng thống nhất cao đề nghị của Bộ Tài chính về việc sớm điều chỉnh mức thu phí xăng dầu, kể cả việc giao Thủ tướng Chính phủ quyết định điều chỉnh phù hợp diễn biến của tình hình biến động giá cả xăng dầu thế giới.

Phát biểu ý kiến tổng kết, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao và đồng tình với các ý kiến đóng góp của các thành viên Chính phủ tại phiên họp. Thủ tướng nhấn mạnh: Năm 2008 chúng ta đứng trước rất nhiều thách thức, khó khăn, nhưng Chính phủ đã tuân thủ nguyên tắc của Ðảng, thực hiện đúng quy chế của Nhà nước, nêu cao tinh thần trách nhiệm trước Ðảng, trước nhân dân và nền kinh tế đất nước, có sự đoàn kết, thống nhất, chủ động, linh hoạt và kiên quyết trong chỉ đạo điều hành, tranh thủ sức mạnh của hệ thống chính trị, cho nên đã đạt được kết quả khá toàn diện: Tăng trưởng kinh tế đã đạt được 6,23% trong điều kiện hết sức khó khăn. Kiềm chế được lạm phát. Ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội. Quốc phòng an ninh được giữ vững. Làm tốt công tác đối ngoại và kinh tế đối ngoại, nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ ra những yếu kếm, khuyết điểm, đó là: Công tác điều hành chưa tốt nên không đạt được chỉ tiêu kế hoạch trong khi chúng ta còn nhiều tiềm lực chưa được khai thác; Công tác cải cách hành chính còn nhiều việc phải làm, còn nhiều vướng mắc; Còn quá nhiều các cuộc hội họp, chất lượng chưa cao; Công tác thông tin, tuyên truyền có lúc có nơi làm chưa tốt...

Về thực hiện nhiệm vụ năm 2009, Thủ tướng cho rằng năm 2009 còn nhiều khó khăn hơn năm 2008. Suy thoái kinh tế thế giới sẽ tiếp tục tác động xấu đến nền kinh tế nước ta. Ðó là: Ðầu tư nước ngoài cả trực tiếp và gián tiếp, du lịch tiếp tục giảm. Diễn biến tình hình phức tạp, khó lường.

Tuy nhiên, năm 2009 đối với chúng ta cũng có những mặt tích cực. Ðó là: Chính trị ổn định, tiềm năng tăng trưởng còn lớn, thị trường trong nước còn nhiều khả năng khai thác; Giá cả vật tư, thiết bị thế giới giảm là điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp cơ cấu lại sản xuất, trang bị máy móc thiết bị, công nghệ tiên tiến nâng cao năng lực sản xuất, đổi mới công nghệ.

Thủ tướng yêu cầu các thành viên Chính phủ triển khai đồng bộ mục tiêu tổng quát mà Bộ Chính trị đã đề ra; Triển khai thực hiện đồng bộ chín nhóm giải pháp đã đề ra. Lựa chọn của Chính phủ để tập trung chỉ đạo điều hành năm 2009 là: Phát huy sức mạnh tổng hợp, ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng, bảo đảm an sinh xã hội. Về chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng đề nghị tiếp tục theo dõi sát tình hình, nếu cần sẽ đề nghị điều chỉnh sau khi triển khai thực hiện trong các tháng đầu năm.

Thủ tướng yêu cầu thực hiện tốt năm nhóm giải pháp cấp bách của Chính phủ ngăn chặn suy giảm, duy trì tăng trưởng kinh tế đã đề ra là: Tháo gỡ khó khăn, duy trì sản xuất, đẩy mạnh xuất khẩu; Kích cầu đầu tư và tiêu dùng; Bảo đảm an sinh xã hội; Chính sách tài chính tiền tệ linh hoạt; Tăng cường sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương.

Tại Phiên họp, Chính phủ cũng đã xem xét, cho ý kiến một số tờ trình: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Dự án Luật Tần số vô tuyến điện; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thanh tra.

* Chiều 24-12, tại TP Hồ Chí Minh, Văn phòng Chính phủ tổ chức Họp báo Chính phủ thường kỳ dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc. Tham gia chủ trì cuộc họp báo, có Bộ trưởng Kế hoạch và Ðầu tư Võ Hồng Phúc, Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh, Bộ trưởng Công thương Vũ huy Hoàng, Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu.

Sau khi Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc giới thiệu nội dung Phiên họp thường kỳ Chính phủ; Bộ trưởng Võ Hồng phúc thông báo tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội năm 2008, nhiệm vụ kế hoạch năm 2009; Bộ trưởng Vũ Văn Ninh giới thiệu tình hình kinh tế vĩ mô năm 2008; Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng thông báo tình hình thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu của ngành công thương năm 2008; Bộ trưởng Lê Doãn Hợp thông báo tình hình quản lý báo chí năm 2008.

Tại cuộc họp báo, ngoài việc thông báo về tình hình điều hành chính sách tiền tệ năm 2008, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu đã công bố một thông tin mới. Ðó là, Ngân hàng Nhà nước quyết định điều chỉnh tỷ giá trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng với mức tăng 3%, nhưng vẫn giữ nguyên biên độ, nhằm quản lý dài hạn thị trường này. Các bộ trưởng chủ trì cuộc họp báo đã dành thời gian trả lời  về những vấn đề mà các phóng viên báo chí quan tâm.