Châu Á đang trở thành đầu tàu kinh tế

Đây được coi là khu vực kinh tế năng động nhất, phát triển nhanh nhất và đang chiếm tới 1/4 tổng sản phẩm kinh tế toàn cầu.

Hiện châu Á chiếm tới ba trong bốn nền kinh tế lớn nhất thế giới là Nhật Bản, Trung Quốc và Ấn Độ. Trong ba đầu tàu kinh tế châu Á, Ấn Độ và Trung Quốc là hai nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Sức hấp dẫn của châu Á đang thu hút tất cả các nền kinh tế mạnh nhất thế giới tăng cường hiện diện tại châu lục này. Trong đó EU và Mỹ là hai đối thủ đang cạnh tranh mạnh mẽ nhất tại châu Á.

Nhận diện các con hổ châu Á

Nói đến kinh tế châu Á hiện nay, đầu tiên người ta nhắc đến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc. Nước này liên tục đạt mức tăng trưởng kinh tế trên dưới 10% trong thập kỷ qua và đã đạt mức tăng trưởng 9,9% năm 2005. Ngày 27-3, Ngân hàng Trung Quốc dự báo rằng kinh tế của nước này sẽ đạt mức tăng trưởng 8,9% năm 2006. Trung Quốc đang vươn lên đứng hàng đầu thế giới trong nhiều lĩnh vực như các chỉ số về tổng sản phẩm quốc nội, thu hút đầu tư nước ngoài, xuất khẩu, dự trữ ngoại hối, sản xuất hàng tiêu dùng, các ngành công nghệ...

Với chính sách tiền tệ hợp lý, Nhật Bản cũng đang bước vào một giai đoạn phát triển mới sau nhiều năm kinh tế nước này khá trì trệ. Năm 2005, kinh tế Nhật Bản đã đạt mức tăng trưởng 2,8%. Bộ kinh tế, thương mại và công nghiệp Nhật Bản (METI) dự báo GDP của nước này có thể đạt mức tăng trưởng đều đặn mỗi năm khoảng 2,2% trong suốt giai đoạn từ nay tới năm 2015 nhờ các biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của ngành công nghiệp.

Trong khi đó, tạp chí “Tuần tin” và một số tờ báo của Mỹ vừa nhận định, có nhiều lý do để tin rằng Ấn Độ sẽ vươn lên trở thành cường quốc thế giới trong vòng 40 năm tới, với tiềm năng đầu tiên của Ấn Độ là một tỷ người tiêu dùng. Ngoài vị thế và vai trò chính trị ngày càng lớn, về kinh tế, Ấn Độ hiện có một tầng lớp trung lưu hùng mạnh với hơn 300 triệu người, trình độ tiếng Anh rất khá và có tham vọng làm giàu. Trong 15 năm qua, Ấn Độ có tốc độ phát triển kinh tế trung bình 6%/năm, chỉ sau Trung Quốc. Năm 2005, nhịp độ tăng trưởng GDP của Ấn Độ là 7,5%. Các chuyên gia cho rằng con số này sẽ còn cao hơn nữa trong thập niên tới.

Nhiều nước châu Á cũng đã giành được thứ hạng cao trong bảng xếp hạng năm 2006 của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) về 115 nước có trình độ công nghệ thông tin và viễn thông hàng đầu thế giới. WEF khẳng định, công nghệ thông tin và viễn thông trong nền kinh tế toàn cầu biến đổi nhanh hiện nay đã trở thành động lực quan trọng nhất để thúc đẩy hiệu quả và năng suất của nền kinh tế mỗi nước.

Với môi trường phát triển cao cả về quy chế và nguồn nhân lực cùng với trình độ cấp thế giới về giáo dục và đào tạo, Singapore được xếp ở vị trí thứ hai chỉ sau Mỹ về công nghệ thông tin và viễn thông. Trong khi đó, Đài Loan, vùng lãnh thổ được đánh giá là “đại gia” về công nghệ thông tin và viễn thông suốt ba thập kỷ qua, đã vượt tám bậc so với năm 2005 để vươn lên vị trí thứ 7 trong 115 nước được xếp hạng.

WEF đánh giá, nền kinh tế Đài Loan thành công nhờ chính sách phát triển “thông minh” và quan hệ đối tác giữa khu vực công và tư nhân tốt đẹp trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Hàn Quốc đã vượt 10 bậc so với năm 2005 và vươn lên vị trí thứ 14 trong bảng xếp hạng. Các nền kinh tế Hồng Công, Nhật Bản và Australia được xếp từ thứ 11 đến 16. Các nền kinh tế lớn của châu Á như Ấn Độ được xếp thứ 40 và Trung Quốc được xếp thứ 50 về trình độ công nghệ thông tin.

Châu Âu tăng cường hiện diện ở châu Á

Trong kết quả nghiên cứu nêu trên, Ủy ban trao đổi quan điểm (CB) nhấn mạnh, tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh của các nền kinh tế châu Á đã thúc đẩy buôn bán trong nội bộ châu lục này tăng trưởng nhanh. Từ năm 2003, buôn bán trong nội bộ châu Á đã tăng gấp đôi trong khi đó buôn bán giữa châu Á với Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) chỉ tăng 50%. Trong bảy năm (1999- 2005), xuất khẩu của châu Á sang thị trường Mỹ đã giảm từ 23% xuống còn 18% tổng xuất khẩu của châu lục này, xuất khẩu sang EU cũng giảm từ 17% xuống 15%, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc tăng từ 8% lên 15%. Thực tế này phản ánh sự chuyển hướng lớn về thị trường của các nhà xuất khẩu châu Á, trong đó thị trường bên trong châu Á ngày càng trở nên quan trọng.

Nghiên cứu của Diễn đàn thị trường trái phiếu châu Á (ABMF) xác nhận, sau nhiều thập kỷ thực dân châu Âu phải rời châu Á, ngày nay một châu Âu mới đang tăng cường hiện diện tại châu Á, dựa vào sức mạnh kinh tế. Và, thực tế cho thấy, châu Âu, đặc biệt là EU đang trở thành đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ của Mỹ trên thị trường châu Á. Mặc dù, đồng USD của Mỹ vẫn chi phối thị trường tiền tệ châu Á, nhưng, sự hiện diện mạnh mẽ của các nước EU tại châu lục này đã làm cho đồng Euro ngày càng trở nên hấp dẫn trên thị trường châu Á. Trên các sàn giao dịch tiền tệ châu Á, ngày càng có nhiều cổ phiếu, chứng khoán được mua và bán bằng đồng euro. Trong trường hợp đồng USD mất giá lớn, đồng euro của EU càng có cơ hội lên ngôi ở châu Á.

Ngày 29-3, Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) đã cảnh báo các nước châu Á cần phòng ngừa khả năng mất giá trị lớn của đồng USD và trong tình huống tài chính này, cần tăng giá đồng loạt các đồng tiền châu Á. ADB cho rằng, tuy khả năng xuống giá nhanh của đồng USD còn thấp, nhưng nếu xảy ra, nó sẽ gây rối loạn rất nghiêm trọng các nền kinh tế châu Á, đặc biệt là nền kinh tế mới nổi ở Đông Á. Sự mất giá lớn của đồng USD sẽ tàn phá thương mại châu Á và làm nghiêm trọng giá trị các tài sản của châu Á hiện đang được tính theo đồng USD trong dự trữ ngoại tệ của các nước khu vực.

Theo các chuyên gia, kế hoạch xác lập một đơn vị tiền tệ châu Á (ACU) của ADB trên cơ sở các đồng tiền châu Á hiện nay sẽ giúp giám sát phương thức hành động tập thể của các đồng tiền khu vực đối với đồng USD.

Sự hiện diện của châu Âu tại châu Á còn thể hiện ở chỗ, các quy chế và tiêu chuẩn về an toàn, môi trường của châu Âu cũng đang ngày càng trở thành tiêu chuẩn của các nhà sản xuất đồ gia dụng, dệt may, điện tử... châu Á. Quy mô dân số 450 triệu người của châu Âu cũng đang ngày càng hấp dẫn các nhà công nghiệp châu Á. Vì vậy, sự hiện diện của châu Âu ở châu Á ngày càng mang tính hòa nhập và hòa bình hơn nhiều so với sự hiện diện của Mỹ tại khu vực này.