Chấn chỉnh tình trạng "quýt làm cam chịu"

Theo các cơ quan chức năng, nguyên nhân của việc cư dân chung cư Bảy Hiền Tower (đường Phạm Phú Thứ, phường 11, quận Tân Bình) bị trục xuất ra khỏi chung cư, do bị cắt điện, cắt nước, mà nguyên nhân là do CĐT xây dựng chưa hoàn thiện và xây dựng trái phép nhiều hạng mục, đã bị cơ quan chức năng xử phạt và yêu cầu khắc phục hậu quả nhiều lần nhưng không hiểu sao CĐT vẫn cho khách hàng nhận căn hộ vào ở.

Hiện, chung cư này vẫn đang trong tình trạng xây dựng dở dang, tầng hầm chưa hoàn thiện, nước còn đọng nhiều chỗ, khu vực mặt tiền tòa nhà còn ngổn ngang vật tư nhưng đã có trên dưới 20 hộ dân về đây sinh sống. Còn tại chung cư The Harmona (số 33, Trương Công Định, phường 14, quận Tân Bình) lại rơi vào tình cảnh dự án đã bán, thậm chí đã giao nhà và 600 khách hàng đã dọn vào ở cả năm trời nhưng bỗng dưng người dân nhận được thông báo siết nợ của ngân hàng, yêu cầu cư dân phải bàn giao căn hộ vì CĐT đã mang toàn bộ dự án để thế chấp, vay hàng trăm tỷ đồng. Đau khổ hơn, người dân còn phát hiện có 41 căn hộ bị CĐT đem đi thế chấp những hai lần.

Trong những vụ việc trên, người dân bức xúc và mất niềm tin vì từ vai trò là “thượng đế”, được CĐT săn đón, hứa hẹn; họ mua nhà ở bằng những hợp đồng pháp lý đầy đủ, đóng đủ tiền để có thể nhận căn hộ với ước mong an cư, nhưng vì những lỗi hoàn toàn thuộc về CĐT mà người dân phải chịu hậu quả. Từ những vụ việc này cũng dễ nhận thấy còn có những lỗ hổng pháp lý dù hệ thống pháp luật khá chặt chẽ, nhưng việc giám sát quá trình kinh doanh nhà hình thành trong tương lai vẫn còn không ít kẽ hở, tạo điều kiện cho các CĐT dễ dàng làm sai.

Theo luật sư Trần Đức Phượng, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh, cả ngân hàng, CĐT và chính quyền địa phương phải có trách nhiệm với người dân trong những vụ việc nêu trên. Xét trên khía cạnh pháp luật, CĐT bán trùng căn hộ là vi phạm pháp luật và thế chấp hai lần nhưng không tiến hành giải chấp là trái với quy định. Ngân hàng phải có trách nhiệm trong việc giám sát tài sản cho vay, giám sát nhà đầu tư và theo dõi nguồn vốn trong quá trình cho vay chứ không thể bỏ lơi để dẫn đến hậu quả rồi dân phải chịu. Chính quyền địa phương cũng phải chịu trách nhiệm khi không giám sát chặt chẽ việc kinh doanh của CĐT. Không thể nói, đưa dân vào ở khi công trình chưa được nghiệm thu mà chính quyền vô can…

Trả lời báo giới, lãnh đạo UBND thành phố Hồ Chí Minh cho biết, những vụ việc nêu trên không phải là mới, vì trên địa bàn thành phố cũng đã từng xảy ra những vụ việc tương tự. Tại chung cư Ruby Land (quận Tân Phú), CĐT cũng đem toàn bộ chủ quyền của dự án đem thế chấp nhưng không có khả năng giải chấp, dẫn tới hàng trăm hộ dân mua nhà của dự án không làm được giấy chủ quyền. Dù rằng, thành phố đã có văn bản gửi các cơ quan T.Ư hướng giải quyết theo cách: vẫn tiến hành cấp giấy cho những hộ dân đã mua căn hộ bị chủ đầu tư thế chấp trên cơ sở giữa CĐT và ngân hàng nhận thế chấp tài sản phải ngồi lại với nhau, thỏa thuận cho chủ đầu tư được sử dụng một tài sản khác để thế chấp thay cho tài sản đã bán cho người dân.

Thế nhưng, cho đến thời điểm hiện tại, cũng mới chỉ có một vài người dân ở một vài dự án rơi vào tình thế đó được giải quyết cấp giấy chứng nhận. Phần lớn các trường hợp còn lại đều bị “treo” giấy chứng nhận khiến người dân bức xúc vì quyền lợi chính đáng bị thiệt thòi. Đó là chưa kể, thực tế nhiều CĐT cũng không còn tài sản nào khác để thế chấp hoặc các tài sản cũng đều đã bị thế chấp hết thì cũng rất khó khả thi.

Vậy đâu là “tấm lá chắn” để bảo vệ người mua nhà? Câu hỏi này dù được gửi đến nhiều chuyên gia, luật sư, chúng tôi đều nhận được câu trả lời: bản thân người dân phải tự tìm hiểu dự án thật kỹ càng trước khi quyết định xem dự án đó đủ điều kiện mua bán không; CĐT có năng lực và uy tín hay không (có thể tham khảo thông tin ở Sở Xây dựng) và xem dự án có được ngân hàng bảo lãnh hay không.