Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành Quyết định 313/QĐ-BHXH sửa đổi, bổ sung một số điều của quy trình giải quyết hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp ban hành kèm theo Quyết định số 2222/QĐ-BHXH năm 2025.
Theo đó, Quyết định số 313/QĐ-BHXH tập trung sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng tại các Điều 2, 3, 4, 5, 6, 7 của Quy trình theo Quyết định số 2222/QĐ-BHXH, đồng thời bổ sung Phụ lục I và Phụ lục II chi tiết danh mục hồ sơ bắt buộc hoặc được thay thế bằng dữ liệu liên thông, chia sẻ.
Tăng cường sử dụng dữ liệu số làm căn cứ chính, giảm tối đa giấy tờ hành chính
Quy trình mới ban hành nhấn mạnh việc giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp phải dựa trên sổ bảo hiểm xã hội đồng bộ với Cơ sở dữ liệu thu quản lý tập trung thống nhất toàn quốc.
Khi hồ sơ, giấy tờ đã có trong Cơ sở dữ liệu cơ quan bảo hiểm xã hội, Cơ sở dữ liệu quốc gia, Cơ sở dữ liệu chuyên ngành (hộ tịch điện tử, giám định y khoa…) thì không yêu cầu tổ chức, cá nhân nộp lại hồ sơ.
Bộ phận Tiếp nhận - Trả kết quả và Phòng Chế độ bảo hiểm xã hội phải khai thác, kiểm tra dữ liệu điện tử trước khi giải quyết. Trường hợp không khai thác được mới yêu cầu bổ sung, đồng thời hướng dẫn cá nhân, tổ chức liên hệ cơ quan có thẩm quyền cập nhật dữ liệu.
Việc lập danh sách chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật, của Quyết định này và các văn bản hướng dẫn liên quan của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Việc chi trả phải bảo đảm đúng người - đúng thời gian - đúng số tiền.
Xử lý trường hợp đơn vị sử dụng lao động chưa đóng đủ bảo hiểm xã hội bắt buộc
Đối với người lao động thuộc đơn vị sử dụng lao động chưa đóng đủ số tiền phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, việc giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội thực hiện theo đúng quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Xử lý khi dữ liệu chưa thống nhất hoặc chưa đầy đủ
Trường hợp chưa có dữ liệu thu trên hệ thống, hoặc dữ liệu thu trên hệ thống và thông tin trên sổ bảo hiểm xã hội không thống nhất, hoặc quá trình đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp chưa được xác nhận đầy đủ trên sổ bảo hiểm xã hội; hoặc trường hợp đề nghị điều chỉnh, hủy, chấm dứt hưởng, hưởng tiếp nhưng dữ liệu thu chưa được điều chỉnh thì chuyển lại Phòng/Bộ phận Quản lý Thu (theo Mẫu 21-HSB) hoặc phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội nơi thu để điều chỉnh, xác nhận lại dữ liệu.
Tự động khóa quá trình tham gia sau khi giải quyết hưởng
Sau khi giải quyết các chế độ như hưu trí, tử tuất, bảo hiểm xã hội một lần, trợ cấp hằng tháng hoặc lập danh sách chi trả bảo hiểm thất nghiệp, hệ thống sẽ tự động khóa quá trình tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp tương ứng.
Cụ thể hóa hồ sơ giải quyết các chế độ (Phụ lục I và II)
Danh mục hồ sơ hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe, tai nạn lao động-bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất, trợ cấp hằng tháng, bảo hiểm xã hội một lần… được quy định chi tiết, trong đó rất nhiều giấy tờ (giấy chứng tử, giấy khai sinh, biên bản giám định y khoa, giấy ra viện…) được thay thế bằng dữ liệu liên thông, chia sẻ. Phụ lục II cũng quy định rõ hồ sơ lập danh sách chi trả trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ học nghề, hỗ trợ đào tạo nghề theo quy định mới của Nghị định 374/2025/NĐ-CP.
Quyết định 313/QĐ-BHXH có hiệu lực từ ngày 1/4/2026.
Thống kê từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho thấy, tính đến hết tháng 2/2026, số người tham gia bảo hiểm xã hội đạt 21,56 triệu người, tăng 36 nghìn người so với năm 2025. Số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp là 17,1 triệu người, tăng 119 nghìn người so với năm 2025. Số người tham gia bảo hiểm y tế là 96,75 triệu người, tăng 863,1 nghìn người so với tháng 1/2026.
Cũng trong 2 tháng đầu năm nay, cơ quan bảo hiểm xã hội đã giải quyết cho gần 13.000 người hưởng mới chế độ bảo hiểm xã hội hằng tháng; hơn 101 nghìn người hưởng chế độ một lần; hơn 1,1 triệu lượt người hưởng chế độ ốm đau và hơn 201 nghìn người hưởng chế độ thai sản.
Đồng thời, hơn 79 nghìn người đã được giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp. Toàn quốc đã có hơn 27,5 triệu lượt người khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, với tổng chi phí chi trả từ Quỹ Bảo hiểm y tế khoảng hơn 23 nghìn tỷ đồng.
