Cao Bằng phát triển các vùng sản xuất chuyên canh quy mô lớn

Đặc sản vùng cao

Là tỉnh miền núi ở phía đông bắc có khí hậu mang tính chất đặc thù của dạng khí hậu lục địa miền núi cao, tỉnh Cao Bằng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm nông, lâm sản đặc sản. Hiện nay, một số nông sản đặc sản của tỉnh đã được biết đến rộng rãi như hạt dẻ Trùng Khánh, bí xanh thơm Thạch An, lợn đen Táp Ná… Tuy nhiên, sản lượng còn khá khiêm tốn và chưa thật sự khẳng định được thương hiệu mạnh. Đơn cử như hạt dẻ Trùng Khánh, thứ đặc sản được người tiêu dùng Thủ đô đặc biệt yêu thích trong mùa đông nhưng rất khó tìm mua đúng “hàng chính hãng”. Ông Đoàn Hải Vân - Bí thư Đảng ủy, kiêm Chủ tịch UBND xã Đình Phong, huyện Trùng Khánh cho biết, toàn xã có khoảng 10ha trồng cây hạt dẻ, sản lượng chỉ đạt hơn 4 tấn hạt mỗi vụ. Do đó, dù giá bán tại vườn từ 80.000 - 100.000 đồng/kg, nhưng hầu như hạt dẻ Trùng Khánh chỉ phục vụ khách mua làm quà.

Một trong những nông sản đặc sản khác của tỉnh Cao Bằng là rau bò khai tím, được trồng chủ yếu ở huyện Quảng Uyên. Từ một thứ cây rau rừng vốn mọc tự nhiên trên sườn núi, đến nay, rau bò khai tím đã được người dân xã Phúc Sen, huyện Quảng Uyên ươm trồng, nhân rộng thành mô hình phát triển kinh tế gia đình. Với hương vị thơm ngon đặc trưng, giá bán rau bò khai tím tại vườn đã lên tới khoảng 80.000 đồng/kg, tuy nhiên do chưa được quy hoạch thành vùng sản xuất tập trung theo hướng hàng hóa nên sản lượng rau còn hạn chế và không ổn định. Một hộ trồng tại xã Phúc Sen, huyện Quảng Uyên tâm sự, nhiều lúc có đơn đặt hàng nhưng “lực bất tòng tâm” vì không đủ sản lượng cung cấp cho khách.

Đối với chăn nuôi, những sản phẩm nổi bật của tỉnh Cao Bằng là lợn Móng Cái thuần chủng, lợn đen Táp Ná, lợn rừng, bò Mông… tập trung chủ yếu ở các huyện Hà Quảng, Thông Nông, Nguyên Bình, Bảo Lâm, Bảo Lạc. Đây là những giống vật nuôi bản địa có chất lượng và giá trị kinh tế cao, trong đó giống lợn đen Táp Ná được xếp vào danh sách 20 nguồn gien bản địa vật nuôi ở nước ta đã được công bố và là nguồn vật chất di truyền chỉ có ở Việt Nam. Mặc dù có giá trị kinh tế cao, song quy mô chăn nuôi ở Cao Bằng còn nhỏ lẻ, manh mún. Cụ thể, bình quân chăn nuôi bò Mông chỉ từ 6 - 8 con/hộ, lợn đen từ 10 - 15 con/hộ. Ông Ba Thanh Tùng - Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng cho biết, địa phương có hai đặc sản là bò Mông và nếp cẩm nhưng sản lượng không lớn do bà con nông dân sản xuất còn nhỏ lẻ, chưa theo vùng tập trung. Mỗi năm, toàn huyện chỉ cung cấp ra thị trường khoảng 5.000 con bò, tương đương 1.500 tấn, còn năng suất nếp cẩm chỉ đạt 30 tạ/ha.

Kết nối cung cầu

Theo Sở NN&PTNT tỉnh Cao Bằng, toàn tỉnh có khoảng hơn 94.000ha đất có khả năng phát triển nông nghiệp, chiếm 14,6% diện tích tự nhiên, trong đó diện tích một số cây trồng chính đạt trên 86.000 ha. Phần lớn đất được sử dụng để phát triển cây hằng năm, chủ yếu là cây lương thực, cây ăn quả và một số ít đất trồng cây lâu năm. Tuy nhiên, theo Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Cao Bằng Nguyễn Sinh Cung, sản xuất nông nghiệp của tỉnh có quy mô nhỏ lẻ, manh mún.

Điều đáng nói, tỉnh có nhiều đặc sản nhưng lại đang có nguy cơ mai một. Hiệu quả sử dụng đất còn thấp, hệ số sử dụng đất mới đạt khoảng 1,3 lần. Bên cạnh đó, việc kết nối giao thương cũng như thông tin thị trường đầu ra cho nông sản của tỉnh Cao Bằng còn nhiều hạn chế, cho nên việc tiêu thụ gặp nhiều khó khăn. Hơn nữa, do chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp còn nhiều bất cập, mang tính rập khuôn, chưa tạo cơ chế thông thoáng nên số doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp trên địa bàn tỉnh còn khá khiêm tốn.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người nông dân, theo Phó Giám đốc Nguyễn Sinh Cung, từ nay đến năm 2020, Sở NN&PTNT tỉnh Cao Bằng sẽ tập trung chỉ đạo phát huy tiềm năng thế mạnh của địa phương, xây dựng các chuỗi cung cấp thực phẩm an toàn. Trong đó, vận động người dân tổ chức sản xuất cây, con đặc sản thành vùng chuyên canh hàng hóa, bảo đảm an toàn và có giá trị kinh tế cao. Đồng thời tăng cường công tác kết nối, dự báo thị trường, cung cấp dịch vụ hỗ trợ nông dân về quy trình sản xuất, chứng nhận sản phẩm an toàn, đăng ký nhãn mác, truy xuất nguồn gốc…

Tỉnh Cao Bằng đặt mục tiêu từ nay đến năm 2020 duy trì và sử dụng hiệu quả 30.000 ha đất trồng lúa, trong đó phát triển khoảng 1.000 ha giống lúa đặc sản, đặc hữu lúa thuần chất lượng cao trở thành hàng hóa. Đồng thời duy trì và phát triển hàng nghìn ha cây trồng hàng hóa chủ lực như thuốc lá, mía, sắn, lạc, và các loại rau, hoa, quả, nấm, cây dược liệu… để từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa. Đối với chăn nuôi, chuyển chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán sang phát triển chăn nuôi tập trung, trang trại, gia trại tập trung gắn với các cơ sở giết mổ, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nhằm kiểm soát dịch bệnh, nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Trong đó, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu đàn vật nuôi theo hướng tăng quy mô về số lượng và nâng cao chất lượng các sản phẩm đặc sản đã có thị trường tiêu thụ ổn định như trâu, bò Mông, lợn đen...