Dự án "treo" làm khổ dân
Tại quán cơm bình dân của bà Hạnh được dựng sơ sài ở ngay đầu bãi đất hoang cạnh Dự án Khu dân cư dịch vụ xã Hoàn Sơn (Tiên Du, Bắc Ninh), qua trò chuyện, chúng tôi được biết, gia đình bà Hạnh có hơn năm sào ruộng canh tác đã bị thu hồi làm khu công nghiệp. Ðược tiền bồi thường do mất ruộng, gia đình bà Hạnh dùng làm nhà, mua sắm, còn lại hơn chục triệu đồng nộp cho Ban Quản lý Dự án Khu dân cư dịch vụ xã Hoàn Sơn (gọi là tiền đóng góp chi phí xây dựng cơ sở hạ tầng của dự án). Gia đình bà Hạnh có tiêu chuẩn được chia ba suất trong dự án này, mỗi suất 30 m2 đất. Ðã năm năm, gia đình bà Hạnh mỏi mắt chờ mà chưa thấy dự án được triển khai xây dựng. Nhà đông người, ruộng đất không còn, đóng góp hết tiền, gia đình bà Hạnh phải xoay xở ra dựng tạm quán bán hàng ăn uống.
Nhà bà Hạnh vẫn còn may mắn hơn nhiều gia đình khác ở thôn Bất Lự, xã Hoàn Sơn. Gần 600 hộ ở thôn Bất Lự có đất nông nghiệp bị thu hồi, họ mong ngóng Khu dân cư dịch vụ xã Hoàn Sơn (gọi nôm na là khu đất giãn dân) sớm được đưa vào sử dụng để ở, để cho thuê hoặc chuyển nhượng, lúc đó mới có tiền trang trải cuộc sống. Vậy mà, nhà đâu chưa thấy, hàng trăm hộ dân đã phải đóng tổng số tiền hàng tỷ đồng cho việc san lấp mặt bằng, xây dựng hạ tầng, để rồi, dự án bị đình lại lửng lơ giữa chừng. Không ít người dân ở đây để có tiền nộp cho Ban Quản lý dự án, đã phải bán tài sản hoặc vay mượn, giờ lâm vào cảnh nợ nần. Gia đình chị Hồng, ba con, trong đó, hai cháu tật nguyền, bị thu hết ruộng, chờ được cấp đất trong dự án, hằng ngày, cặm cụi đi làm thuê. Anh Phức bán ba cây vàng nộp tiền cho dự án, giờ vàng lên giá, tiếc ngẩn ngơ. Vợ chồng ông Thực thì mò cua, bắt ốc ngoài mương máng, ao chuôm...
Những sai phạm
Qua tìm hiểu tại xã Hoàn Sơn và huyện Tiên Du, chúng tôi được biết, trong quá trình triển khai thực hiện Dự án Khu dân cư dịch vụ xã Hoàn Sơn, một số cá nhân của Ban Quản lý hai thôn Làng Bất và Núi Bất mắc sai phạm. Dự án với tổng diện tích 8,4 ha được nhen nhóm triển khai từ giữa năm 2004. Theo dự kiến, dự án này có 373 lô nhà ở giãn dân và 35 lô nhà có cửa hàng kinh doanh, được chia cho những nhân khẩu có đất nông nghiệp bị thu hồi.
Sau khi được cấp trên phê duyệt, UBND xã Hoàn Sơn giao cho chính quyền hai thôn Làng Bất và Núi Bất đứng ra tổ chức đấu thầu việc đổ đất san nền mặt bằng của dự án. Tháng 5-2005, hai thôn cử ra Ban Chỉ đạo và Ban Ðiều hành thực hiện dự án, gồm bảy người là những cán bộ có chức, quyền của địa phương, do ông Vũ Cát Ðiềm (Trưởng thôn Làng Bất) làm Trưởng ban. Ban Quản lý tiến hành thu tiền của dân để thực hiện việc đổ đất, san nền mặt bằng, nhưng sau đó, người dân phát hiện Ban Quản lý có những khuất tất trong việc thu chi tài chính, cho nên họ đã làm đơn tố cáo với cơ quan chức năng ở địa phương.
Sau một thời gian kiểm tra, xác minh theo đơn tố cáo của người dân ngày 20-9-2007, Tổ Công tác UBND huyện Tiên Du có báo cáo, xác định Ban Quản lý Dự án Khu dân cư dịch vụ xã Hoàn Sơn đã thực thu hơn 6 tỷ đồng (tiền do người dân đóng góp), đã chi hơn 3,1 tỷ đồng để san nền, chi thiết kế hơn 500 triệu đồng và nhiều khoản chi khác, nhưng sổ sách, giấy tờ không đầy đủ. Việc tổ chức đấu thầu hạng mục san nền sai sót về thủ tục, không đúng thẩm quyền, phương pháp tổ chức thực hiện không đúng quy định, hồ sơ chưa đầy đủ, các thành viên xét thầu không đáp ứng về năng lực chuyên môn. Ngoài ra, Tổ công tác của UBND huyện Tiên Du, qua kiểm tra, đối chiếu, đã phát hiện Công ty TNHH Trọng Cường (đơn vị được địa phương thuê san lấp mặt bằng) đã có hành vi trốn thuế hơn 337 triệu đồng (sau khi bị phát hiện, kiến nghị xử lý, đơn vị mới chịu truy nộp số thuế này).
Chưa xử lý sai phạm
Theo chúng tôi, những sai phạm xảy ra khi thực hiện Dự án Khu dân cư dịch vụ xã Hoàn Sơn đã được thể hiện rõ trong văn bản kiểm tra, báo cáo của Tổ Công tác UBND huyện Tiên Du ngày 20-9-2007 nêu trên. Các sai phạm này tập trung ở ba khía cạnh.
Thứ nhất là, việc UBND xã Hoàn Sơn để cho thôn Bất Lự không đủ tư cách pháp nhân đứng ra làm thủ tục ký hợp đồng với đơn vị thi công đổ đất san nền mặt bằng là không đúng pháp luật; sau đó, xã lại không sát sao đôn đốc để cấp thôn tùy tiện làm sai.
Thứ hai là, việc thu chi tài chính của Ban Quản lý dự án (do ông Vũ Cát Ðiềm làm Trưởng ban) không rõ ràng, không đúng nguyên tắc, làm thiệt hại tiền bạc của dân.
Thứ ba là, việc Công ty TNHH Trọng Cường có hành vi trốn thuế với số tiền hàng trăm triệu đồng, mặc dù đã khắc phục hậu quả, song cũng cần được xem xét, xử lý.
Ðáng tiếc là, những sai phạm nêu trên lại chưa được các cơ quan chức năng ở huyện Tiên Du và tỉnh Bắc Ninh giải quyết dứt điểm. Văn bản của Tổ Công tác UBND huyện Tiên Du đã chuyển đến Công an huyện Tiên Du từ cuối năm 2007. Theo quy định thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo không quá 90 ngày, cơ quan Công an phải có kết luận chính thức. Nhưng đến nay, Công an huyện Tiên Du vẫn chưa kết luận. Sự chậm trễ trong cách xử lý của cơ quan chức năng ở địa phương khiến người dân thắc mắc. Nhất là, trường hợp của ông Vũ Cát Ðiềm (Trưởng thôn, Trưởng Ban Quản lý dự án) mới chỉ nghỉ việc do hết nhiệm kỳ từ tháng 9-2007, chứ chưa phải chịu hình thức chế tài nào. Và ông Ðiềm chưa hoàn tất thủ tục bàn giao sổ sách cho ban lãnh đạo thôn Làng Bất mới, gây khó khăn cho hoạt động của thôn.
Ðề nghị các cơ quan chức năng ở huyện Tiên Du sớm xử lý dứt điểm những sai phạm xảy ra trong quá trình triển khai thực hiện Dự án Khu dân cư dịch vụ xã Hoàn Sơn.
