Bước ngoặt quyết định của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Ðúng đêm giao thừa và đêm mồng Một Tết Mậu Thân (30 và 31-1-1968), ta đồng loạt tiến công và nổi dậy trên toàn miền nam; đồng loạt tiến công địch ở bốn thành phố, 37 thị xã, hàng trăm thị trấn; đánh vào hầu hết cơ quan đầu não trung ương, địa phương cả Mỹ lẫn ngụy, bao gồm cả bốn bộ tư lệnh quân khu - quân đoàn, tám bộ tư lệnh sư đoàn, hai bộ tư lệnh biệt khu ngụy, hai bộ tư lệnh dã chiến, 30 sân bay, nhiều tổng kho lớn. Trong đó có những trận gây chấn động lớn như đánh tòa Ðại sứ Mỹ, dinh Ðộc lập ngụy, Bộ Tổng tham mưu ngụy ở Sài Gòn và 25 ngày đêm làm chủ thành phố Huế...

Ðồng thời, nhân dân hầu khắp vùng nông thôn được sự giúp sức của lực lượng vũ trang đã nổi dậy, phá tan từng mảng hệ thống kìm kẹp của ngụy quyền ở thôn xã, giành thắng lợi oanh liệt cả về tiêu diệt sinh lực địch và giành quyền làm chủ.

Trong lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trừ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 toàn thắng sau này, chưa có cuộc động binh và huy động lực lượng nào có quy mô lớn và khí thế cao như cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân của ta như "một đòn sét đánh" đối với bọn xâm lược Mỹ, làm choáng váng cả nước Mỹ đế quốc chủ nghĩa và chấn động dư luận thế giới. Theo dư luận chính giới Mỹ lúc này, nó làm nổi bật lên trước mắt chính quyền Johnson, nguy cơ lần đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, quân đội Mỹ bị đánh bại trong một cuộc chiến tranh.

Sau một tháng, tướng Westmoreland, tổng chỉ huy quân Mỹ ở miền nam bị cách chức, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara từ chức. Sau hai tháng, ngày 31-3-1968, Tổng thống Mỹ Johnson phải tuyên bố ba điểm: 1. Ðơn phương ngừng đánh phá miền bắc từ vĩ tuyến 20 trở ra; 2. Nhận đàm phán với ta tại Hội nghị Paris; 3. Không ra tranh cử tổng thống Mỹ nhiệm kỳ hai nữa... Ðây là sự thừa nhận đầu tiên nhưng đầy đủ nhất về sự phá sản của chiến lược "chiến tranh cục bộ" của Mỹ. Ðến tháng 5-1968, Mỹ phải bắt đầu đàm phán với ta về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam. Rõ ràng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân của ta  đã làm suy sụp ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ.

Thắng lợi của ta trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân - Xuân 1968 thật là to lớn. Cùng với thắng lợi liên tiếp trong Ðông - Xuân 1965 - 1966 và 1966 - 1967 đánh bại hai cuộc phản công mùa khô của địch, thắng lợi oanh liệt Tết Mậu Thân đã đánh bại cố gắng quân sự cao nhất của đế quốc Mỹ trong chiến tranh xâm lược Việt Nam. Bằng cuộc tổng tiến công chiến lược này, ta đã giáng một đòn quyết định vào chiến lược "chiến tranh cục bộ" của Mỹ, buộc chúng dù rất ngoan cố vẫn phải xuống thang chiến tranh, chuyển sang chiến lược "phi Mỹ hóa chiến tranh" rồi "Việt Nam hóa chiến tranh", rút dần quân Mỹ về nước, phải ngồi vào đàm phán với ta ở Hội nghị Paris. Ta có điều kiện mở ra mặt trận tiến công mới về ngoại giao, mở ra cục diện "vừa đánh vừa đàm", kết hợp chặt chẽ đấu tranh quân sự - chính trị - ngoại giao để đánh thắng một kẻ địch.

Thực tế đã chứng tỏ, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân - Xuân 1968 của ta đã tạo bước ngoặt quyết định của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, khởi đầu một quá trình đi xuống về chiến lược trong chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ.

(Biên soạn theo cuốn: "Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, thắng lợi và bài học"- NXB Chính trị quốc gia. Hà Nội, 1996).