Trước tình hình hạn nặng gay gắt, vụ hè thu này, tỉnh Bình Ðịnh quyết định chuyển đổi 3.151 ha từ làm lúa sang trồng các loại cây trồng cạn, ngừng sản xuất 2.567 ha ở những vùng không có nước. Tuy nhiên, trong số 37.059 ha lúa hè thu đã được gieo sạ có 32.544 ha bảo đảm nước tưới suốt vụ, gần 4.000 ha lúa sẽ bị thiếu một đến hai đợt tưới vào cuối vụ. Các khu vực thiếu nước tập trung ở huyện Phù Mỹ, Phù Cát, Hoài Ân, Hoài Nhơn, vùng cao huyện Tây Sơn.
Tình trạng hạn hán xảy ra, thiếu hụt nguồn nước ngọt cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất giống cá nước ngọt, nuôi cá thương phẩm nước ngọt và nuôi tôm nước lợ. Sản xuất giống cá nước ngọt tại trạm Mỹ Châu thuộc Trung tâm Giống thủy sản Bình Ðịnh thiếu nước duy trì đàn cá giống bố mẹ cho nên diện tích mặt nước nuôi cá nước ngọt giảm đáng kể, hiện chỉ có 850 ha, đạt 38% so cùng kỳ năm trước. Sản lượng cá cũng giảm theo, chỉ còn 1.000 tấn, đạt 50% so năm trước. Do hạn hán, các vùng nuôi trồng thủy sản, kể cả trên lĩnh vực nuôi nước ngọt và nước lợ đều hạn chế thả nuôi. Tổng diện tích nuôi cá nước ngọt toàn tỉnh đến nay khoảng 865,6 ha (bằng 43,6% so với cùng kỳ năm 2012).
Hạn hán cũng đã ảnh hưởng đến việc môi trường thủy sản (NTTS) nước lợ tại các địa phương ven biển. Do thiếu nguồn nước ngọt nên tiến độ thả tôm giống tại các địa phương ven biển khá chậm; độ mặn trong ao hồ nuôi tôm tăng cao, gây nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Diện tích tôm nuôi bị dịch bệnh đến thời điểm này là 30 ha, xảy ra trên đối tượng tôm thẻ chân trắng nuôi theo phương thức thâm canh, bán thâm canh. Ðối với việc bảo vệ đàn cá giống bố mẹ tại Trạm thực nghiệm NTTS Mỹ Châu, mới đây, UBND tỉnh đã hỗ trợ 500 triệu đồng cho Trung tâm Giống thủy sản nạo vét, khơi sâu hai hồ chứa Hóc Hòm và Hóc Lách (xã Mỹ Châu); hỗ trợ kinh phí mua xăng, dầu bơm nước, xây dựng hệ thống thủy lợi, mua hóa chất khử trùng, men vi sinh..., phục vụ cho việc nuôi dưỡng, duy trì đàn cá giống bố mẹ.
Ngoài ra, do khô hạn thiếu nước ngọt nên có 860 ha diện tích sản xuất phía đông vùng ven biển có nguy cơ bị nhiễm mặn và 11.386 hộ dân (45.544 nhân khẩu) đang bị thiếu nước sinh hoạt. Trong đó, thành phố Quy Nhơn 36 ha; huyện Tuy Phước 139 ha; huyện Phù Cát 200 ha; huyện Phù Mỹ 125 ha; huyện Hoài Nhơn 360 ha.
Những ngày này, trên các vùng ruộng bị hạn nặng của tỉnh Bình Ðịnh ngành chức năng phối hợp với chính quyền địa phương, các HTX và bà con nông dân đang ngày đêm dồn sức chống hạn. Phó Giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Ðịnh Nguyễn Trọng Phủ, đưa chúng tôi đến các vùng hạn nặng. Những ngày qua, Công ty đã và đang lắp đặt các trạm bơm dã chiến dọc các đoạn sông và ao hồ còn nước để cứu các vùng ruộng có nguy cơ mất trắng do hạn. Ðược biết trước khi sản xuất vụ hè thu, Công ty phối hợp chính quyền địa phương và bà con nông dân thành lập các tổ quản lý nguồn nước đối với từng tuyến kênh. Xây dựng và công khai lịch cấp nước cho từng khu vực; huy động bà con nông dân nạo vét và hàn khẩu kênh mương, ao hồ tận dụng cao nhất nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
Phó Chi cục Trưởng Chi cục Thủy lợi, đê điều và phòng, chống lụt bão tỉnh Bình Ðịnh Nguyễn Xuân Phú cho biết: Theo tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh và Sở NN và PTNT, các địa phương, chủ công trình phải rà soát, nắm chắc nguồn nước để cập nhật điều chỉnh kế hoạch tưới cho phù hợp; Quản lý chặt chẽ, thông báo cụ thể tình hình nguồn nước, khuyến cáo những khó khăn, thiệt hại có thể gặp để nhân dân biết và chủ động ứng phó với hạn hán; Tăng cường sử dụng các giống lúa ngắn ngày để giảm lượng nước tiêu hao; Tiếp tục củng cố tổ đội thủy nông nội đồng với quy mô thích hợp theo điều kiện cụ thể của địa phương nhằm chủ động điều tiết nguồn nước, hạn chế thất thoát nước; Khôi phục, sửa chữa các giếng chống hạn đã có, triển khai các trạm bơm dã chiến bơm nước chống hạn.
Sở NN và PTNT Bình Ðịnh đã phân bổ kịp thời 19,4 tỷ đồng kinh phí khắc phục hậu quả hạn hán vụ đông xuân do Trung ương hỗ trợ và huy động từ ngân sách và nhiều nguồn cho công tác chống hạn. Do vậy đã giảm đến mức thấp nhất tổn thất do hạn hán. Tuy nhiên, về lâu dài, để ứng phó với tình hình hạn hán, Trung ương cần hỗ trợ Bình Ðịnh trong việc kiên cố hóa kênh mương đồng bộ theo từng hệ thống, ưu tiên cho các khu vực thường xuyên bị thiếu nước; sớm hoàn thiện hệ thống kênh mương Vân Phong để chuyển nước từ sông Kôn về sông La Tinh; sửa chữa, nâng cấp các hồ chứa nhỏ và xây dựng mới một số hồ chứa vừa và lớn để tạo nguồn.