Trần Nghĩa Vinh (sinh 25-12-1965, quê Nghệ An, thường trú tại Hoàng Cầu, phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa, Hà Nội) và Hồ Mạnh Quân (sinh 15-12-1966, quê Hà Tây thường trú tại ngõ 64, đường Nguyễn Lương Bằng, phường Ô Chợ Dừa, Đống Đa, Hà Nội). Cùng ngày, nhà riêng và nơi làm việc của hai ông này tại trụ sở PJICO (phố Láng Hạ, Đống Đa) đã bị khám xét khẩn cấp.
Nguồn tin ban đầu từ cơ quan CA cho biết, Trần Nghĩa Vinh và Hồ Mạnh Quân bị bắt về hành vi nhận 1,9 tỉ đồng tiền hối lộ của Công ty Việt Thái Phong (TP Hồ Chí Minh) từ ba năm về trước. Ngày 9-10-2002, Công ty TNHH Thương mại Sông Tiền (Tiền Giang) có ký hợp đồng bán 16.000 kg tôm đông lạnh trị giá 144.000 USD cho Công ty Taifun. Ngày 1-11-2002, lô hàng này được vận chuyển từ Cảng Sài Gòn đến Hamburg (CHLB Đức) trên tàu biển Hanjin. Đến ngày 11-11-2002, tàu Hanjin bị cháy tại Sri Lanka.
Ngay trong ngày này, Công ty Việt Thái Phong do bà Phạm Hồng Thu làm Giám đốc (bà Thu là vợ của ông Hải - Giám đốc Công ty Taifun) đã nhờ người đến Chi nhánh PJICO Sài Gòn làm thủ tục mua bảo hiểm cho các container hàng đông lạnh này. Đến ngày 26-11-2002, Việt Thái Phong có công văn gửi Chi nhánh PJICO Sài Gòn, nội dung yêu cầu bồi hoàn 3,8 tỉ đồng cho Công ty theo đơn bảo hiểm đã mua và phí bảo hiểm đã đóng cho lô hàng.
Vì vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp, số tiền phải bồi thường lớn và vượt thẩm quyền, nên Chi nhánh PJICO Sài Gòn đã chuyển nội dung vụ việc cho Công ty Cổ phần bảo hiểm PJICO tại Hà Nội giải quyết. Sau khi trực tiếp gặp bà Phạm Hồng Thu tại Hà Nội, Tổng Giám đốc PJICO Trần Nghĩa Vinh và Phó Tổng giám đốc Hồ Mạnh Quân đã yêu cầu bà Thu phải “lại quả” 50% số tiền được bồi thường (khoảng 1,9 tỉ đồng). Sau khi nhận đủ 1,9 tỉ đồng “tiêu cực phí” này, Trần Nghĩa Vinh và Hồ Mạnh Quân mới chỉ đạo làm thủ tục bồi thường cho Công ty Việt Thái Phong.
Được biết trong PJICO, Tổng giám đốc Trần Nghĩa Vinh phụ trách công tác tổ chức, tài chính, đầu tư; Phó Tổng giám đốc Hồ Mạnh Quân phụ trách mảng bồi thường, giám định bảo hiểm và một số phòng, ban. Việc cả hai ông này đồng loạt bị bắt vì hành vi nhận hối lộ đã thật sự gây “sốc” cho toàn bộ hệ thống hoạt động của Công ty bảo hiểm thuộc hàng “đại gia” của Việt Nam này. Đây là Công ty cổ phần bảo hiểm đầu tiên được thành lập tại Việt Nam, gồm 7 cổ đông sáng lập đều là những tổ chức kinh tế lớn của Nhà nước, có tiềm năng, uy tín trong và ngoài nước.
Từ khi thành lập năm 1995 đến nay, PJICO là Công ty đứng thứ ba trên thị trường Việt Nam về bảo hiểm phi nhân thọ. Công ty có hơn 40 chi nhánh và hơn 2.000 đại lý trên cả nước, doanh thu năm 2004 đạt khoảng 600 tỉ đồng. Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch HĐQT PJICO, sau khi vụ việc xảy ra, HĐQT PJICO đã tạm thời cử Tiến sĩ Nguyễn Anh Dũng, một ủy viên HĐQT Công ty, xuống nắm quyền điều hành PJICO trong thời điểm “sóng gió” này.
Vụ án đang tiếp tục được cơ quan điều tra làm rõ. Tuy nhiên, đã có những dấu hiệu cho thấy hồ sơ vụ bảo hiểm cho số hàng 16.000 kg tôm đông lạnh đã được tạo dựng một cách tinh vi. Điều đáng lưu ý là, ngay sau khi lô hàng trên tàu Hanjin bị cháy (ngày 11-11-2002), Công ty Việt Thái Phong mới đến Chi nhánh PJICO Sài Gòn làm thủ tục mua bảo hiểm hàng hóa. Vậy mà, Trần Nghĩa Vinh và Hồ Mạnh Quân vẫn có thể “đạo diễn” để bên mua bảo hiểm được bồi hoàn 3,8 tỉ đồng.
Như vậy, bản hợp đồng bảo hiểm trong phi vụ này rất có thể đã bị các đối tượng gian lận về mặt thời gian ký kết, để hợp thức hóa được việc bồi thường. Được biết thời điểm này, Trần Nghĩa Vinh và Hồ Mạnh Quân đã được bổ nhiệm giữ chức Tổng Giám đốc và Phó Tổng giám đốc PJICO. Dư luận đang đặt câu hỏi có hay không một đường dây “chạy bảo hiểm” tại PJICO và còn “phi vụ” nào vẫn đang nằm trong bóng tối chưa bị phanh phui?