Mới đây, tại cuộc họp của Ban Thường vụ Đảng ủy Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Vũ Đại Thắng đã ghi nhận nỗ lực của các xã trong triển khai lập quy hoạch chung. Đến nay, về căn bản, hồ sơ của 44 đồ án quy hoạch chung xã đã được chuyển đến Sở Xây dựng để tổ chức thẩm định. Đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra là phải đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành nhiệm vụ trong năm 2026, song không vì chạy theo số lượng và thời gian mà xem nhẹ chất lượng.
Theo Kế hoạch số 331/KHUBND, thành phố tổ chức lập tổng số 125 quy hoạch, gồm 5 quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật và không gian ngầm; 44 quy hoạch chung xã; 63 quy hoạch phân khu đô thị và 13 quy hoạch phân khu khu chức năng. Trong đó, 23/44 quy hoạch chung xã đã trình hồ sơ thẩm định; 48/63 quy hoạch phân khu đô thị đang lấy ý kiến cộng đồng dân cư.
Thành phố ưu tiên đẩy nhanh tiến độ 5 quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật và không gian ngầm; 22 quy hoạch phân khu đô thị thuộc các khu vực động lực và 44 quy hoạch chung xã. Đối với nhóm 5 quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật và không gian ngầm, 4/5 nhiệm vụ quy hoạch đã được phê duyệt; nhiệm vụ quy hoạch không gian ngầm đang được thẩm định, dự kiến, Sở Xây dựng sẽ trình thành phố phê duyệt trước ngày 15/11/2026.
Ủy ban nhân dân thành phố đã chỉ đạo các địa phương nâng cao vai trò, trách nhiệm, chủ trì phối hợp cơ quan tổ chức lập quy hoạch, khẩn trương lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với toàn bộ các quy hoạch phân khu đô thị. Các sở, ngành và cơ quan liên quan cần thực hiện nghiêm thời hạn không quá 5 ngày làm việc để tham gia ý kiến thẩm định, theo chế độ “làn xanh”.
Đối với quy hoạch chung các xã, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố yêu cầu Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp các sở, ngành, địa phương rà soát, thẩm định kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng cao nhất. Việc thẩm định cần được tổ chức theo nhóm các xã có vị trí liền kề, có mối liên hệ về không gian phát triển để xem xét đồng bộ, nhất là khả năng kết nối hạ tầng giữa các địa bàn.
Việc triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm là nhiệm vụ có tính chất đặc biệt, chưa từng có tiền lệ. Đồng chí Vũ Đại Thắng lưu ý, nếu việc cụ thể hóa quy hoạch thiếu chi tiết, thiếu tính toán và tầm nhìn dài hạn có thể dẫn đến những bất cập kéo dài, thậm chí tạo ra các quy hoạch treo, gây hệ lụy lớn cho quá trình phát triển.
Vấn đề được Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố đặc biệt lưu ý là phải gắn quy hoạch xây dựng với định hướng phát triển kinh tế-xã hội; dựa trên tiềm năng, thế mạnh và điều kiện thực tế của từng địa phương.
Qua rà soát, một số đồ án quy hoạch phân khu hiện chủ yếu tập trung vào bố trí nhà ở, nhà ở xã hội và cơ cấu sử dụng đất, trong khi chưa làm rõ địa phương sẽ phát triển ngành nghề gì, tạo sinh kế cho người dân ra sao. Nếu chỉ xác định các khu chức năng xây dựng mà thiếu định hướng kinh tế-xã hội thì sẽ khó tạo cơ sở để địa phương tổ chức điều hành, khai thác tiềm năng và phát triển bền vững.
Theo Tiến sĩ, Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, giữa định hướng và tổ chức thực hiện quy hoạch luôn có khoảng cách. Để lấp đầy khoảng cách này cần tiếp cận các vấn đề một cách đồng bộ, thay đổi từ tư duy ngắn hạn sang dài hạn. Với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, khắc phục hạn chế về tầm nhìn chưa đủ dài trong các quy hoạch trước đây chính là bước đột phá lớn nhất.
Kiến trúc sư Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội cho rằng, quy hoạch tổng thể lần này đã đặt ra một tầm nhìn dài hạn, khắc phục hạn chế trước đây khi quy hoạch thường chỉ trong khoảng 10-20 năm.
Việc hoàn thành 125 quy hoạch trong năm 2026 sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc để triển khai các dự án đầu tư chiến lược, thu hút nguồn lực và tổ chức không gian đô thị. Tiến độ quy hoạch song hành cùng chất lượng chính là yêu cầu mang tính then chốt, bảo đảm tính bền vững và tránh gây lãng phí nguồn lực.