Báo cáo Thủ tướng kết quả điều tra vụ bay nhầm của VietJet Air

Cụ thể, chuyến bay VJ8575, đường bay HAN-CXR được thực hiện hợp lệ theo Lịch bay thường lệ mùa hè 2014 của VJC được Cục Hàng không Việt Nam cấp phép, theo Dự báo bay ngày 19-6 đã được Trung tâm hiệp đồng điều hành bay của Tổng công ty quản lý bay Việt Nam lập và gửi Trung tâm Điều hành bay quốc tế đề hiệp đồng bay quân sự - dân dụng và triển khai đầy đủ cho các đầu mối liên quan theo quy định;

Tàu bay VNA-692 bay đi Cam Ranh đúng theo Kế hoạch bay không lưu đã được nhân viên đại diện VJC thông báo, Cơ sở thủ tục bay Nội Bài chấp thuận và triển khai cho tất cả các đầu mối liên quan theo quy định; không vi phạm các quy định về Quy tắc bay của Bộ Quốc phòng, Quy chế không lưu hàng không dân dụng của Bộ Giao thông vận tải; quá trình bay không xảy ra cá sự cố an toàn hàng không, sự cố an ninh, trật tự trên tàu bay.

Chuyến bay VJ8575 vận chuyển nhầm toàn bộ hành khách, hành lý, hàng hóa của chuyến bay VJ8861, đường bay Hà Nội – Đà Lạt; do Công ty phục vụ mặt đất Hà Nội (HGS) và tổ tiếp viên thực hiện thủ tục đưa ra và tiếp nhận lên tàu bay theo kế hoạch khai thác thay đổi được VJC triển khai theo quy định nội bộ và hợp đồng giữa VJC và HGS.

Về nguyên nhân trực tiếp gây ra sự cố, theo Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Phạm Quý Tiêu, VJC chưa triển khai đồng bộ việc thay đổi kế hoạch bay đến tất cả các đầu mối liên quan, cụ thể tổ lái không nhận được kế hoạch khai thác thay đổi nên vẫn chuẩn bị và thực hiện chuyến bay VJ8575 đường bay Hà Nội – Cam Ranh theo đúng kế hoạch bay không lưu đã được chấp thuận và còn hiệu lực.

Cơ sở thủ tục bay không thực hiện nghiêm túc các quy định của Quy chế không lưu hàng không dân dụng về chấp thuận và triển khai kế hoạch bay không lưu; nhân viên kíp trực của Cơ sở thủ tục bay không kiểm tra email kịp thời nên không nhận biết được việc thay đổi kế hoạch khai thác của VJC, dẫn đến việc không triển khai việc thay đổi kế hoạch bay không lưu (thay đổi tàu bay) đối với các chuyến bay VJ8861 và VJ8575.

Nhân viên Bộ phận phục vụ kỹ thuật thương mại mặt đất, tổ tiếp viên thực hiện thủ tục đưa và tiếp nhận lên tàu bay toàn bộ hành khách, hành lý, hàng hóa của chuyến bay VJ8861, đường bay HAN-DLI theo kế hoạch khai thác thay đổi do VJC triển khai theo hợp đồng giữa VJC và HGS.

Kíp trực Bộ phận kiểm soát mặt đất Nội bài, Đài chỉ huy không lưu Nội Bài, Trung tâm kiểm soát đường dài Hà Nội điều hành chuyến bay đi Cam Ranh theo đúng Kế hoạch bay không lưu đã được Cơ sở thủ tục bay triển khai, đúng với Dự báo bay ngày 19-6 đã được hiệp đồng giữa dân dụng và quân sự;

Trong quá trình thực hiện chuyến bay, tổ lái không nhận biết được sự nhầm lẫn hành khách trên tàu bay cho đến khi được Đài chỉ huy không lưu Cam Ranh thông báo vào giai đoạn tiếp cận chót (lúc này cách sân bay Cam Ram năm dặm bay); tiếp viên và hành khách không nhận biết được đang ở trên tàu bay đi Cam Ranh do Quy chế khai thác tàu bay của Bộ Giao thông vận tải, Tài liệu hướng dẫn khai thác của VJC không quy định việc phát thành của cơ trưởng về thông tin hành trình bay cho hành khách; tổ lai không có nhiệm vụ nghe phát thanh của tiếp viên; tiếp viên không tao đổi, xin thông tin về hành trình bay từ tổ lái.

Về lỗi vi phạm của tổ chức, cá nhân trực tiếp gây ra sự cố, theo đó VJC vi phạm quy trình thực hiện thủ tục nộp kế hoạch bay không lưu, theo đó, VJC không thực hiện nộp kế hoạch bay của từng chuyến bay cho Cơ sở thủ tục bay Nội Bài; chỉ thực hiện việc nộp kế hoạch bay không lưu thông qua hệ thống email, điện thoại, và việc ký kế hoạch bay không bay không lưu bằng giấy chỉ được thực hiện sau khi chuyến bay đã được thực hiện.

Việc VJC giao nhiệm vụ điều phái bay của VJC tại Nội Bài ngày 19-6 cho nhân viên không có giấy phép nhân viên điều độ khai thác bay là sai. Nhân viên xếp lịch bay thuộc Đoàn bay của VJC không thực hiện việc thông báo thông tin thay đổi kế hoạch khai thác (tàu bay và hành trình bay) cho tổ lái. Nhân viên được giao nhiệm vụ điều phái bay của VJC ngày 19-6 đã không gặp để triển khai kế hoạch bay không lưu tới tổ lái. Ngoài ra không có Giấy phép nhân viên điều độ khai thác bay khi thực hiện nhiệm vụ.

Theo báo cáo, tổ bay của chuyến bay VJ8575 vi phạm quy trình chuẩn bị chuyến bay theo quy định, cơ trưởng không cập nhật kế hoạch bay không lưu, trong khi cơ phó chuyến bay đã ký Tài liệu thông tin chuyến bay do HGS cung cấp xác nhận thông tin chuyến bay HAN-DLI với số hiệu chuyến bay VJ8861 nhưng không kiểm tra, đối chiếu thông tin hành trình của hành khách, hành lý, hàng hóa so với hành trình của chuyến bay theo kế hoạch bay không lưu dẫn đến việc tiếp nhận hành khách của chuyến bay VJ8861 lại lên tàu bay VN-A692 được sử dụng cho chuyến bay VJ8575 theo kế hoạch bay không lưu được chấp thuận và còn hiệu lực.

Ngoài ra, tổ lái và tổ tiếp viên không thực hiện quy trình hội ý tổ bay trong quá trình chuẩn bị trước chuyến bay dẫn đến việc không nhận ra nhầm lẫn hành khách, hàng hóa, hành lý của chuyến bay.

Cơ sở thủ tục bay thuộc Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài vi phạm quy định về thủ tục chấp thuận và triển khai kế hoạch bay không lưu. Theo đó, kế hoạch khai thác của VJC được gửi qua email và điện thoại là vi phạm quy định của Quy chế không lưu hàng không dân dụng và Tài liệu hướng dẫn khai thác cơ sở Thủ tục bay – Thông báo tin tức hàng không của Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài.

Trách nhiệm của VietJet Air trong vụ việc này cho thấy hệ thống khai thác tàu bay của VJC vi phạm quy trình thực hiện thủ tục nộp kế hoạch bay không lưu. Lãnh đạo phụ trách khai thác tàu bay của VietJet Air, Trung tâm điều hành bay của VJC (OMC) thiếu trách nhiệm trong việc tổ chức và kiểm soát việc thực hiện quy trình lập, triển khai kế hoạch khai thác, kế hoạch bay không lưu của hãng; sử dụng nhân viên không có chứng chỉ nhân viên điều độ khai thác bay thực hiện nhiệm vụ điều phái bay.

Nhân viên xếp lịch bay thuộc Đoàn bay của VJC, tổ bay không thực hiện đúng các quy trình, quy định về khai thác tàu bay. Ngoài ra, thực hiện hợp thức hồ sơ kế hoạch bay sau chuyến bay làm sai lệch thông tin của vụ việc; cung cấp thông tin không trung thực về vụ việc trong quá trình điều tra.

Đối với Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài trong vụ việc này đã vi phạm Quy chế không lưu hàng không dân dụng về việc tiếp nhận và triển khai kế hoạch bay không lưu, thông tin thông tin tức hàng không, thông báo thời gian cất cánh thực tế của tàu bay.

Lãnh đạo trực Cơ sở thủ tục Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài và nhân viên kíp trực đã không cung cấp tài liệu liên quan đến chuyến bay VJ8575 và VJ8861 cho Cảng vụ Hàng không miền Bắc, mặc dù đã được yêu cầu nhiều lần, phối hợp với nhân viên điều độ khai thác bay của VJC thực hiện hợp thức hồ sơ kế hoạch bay không lưu của các chuyến bay sau khi xảy ra sự cố để đối phó và che giấu thông tin trong suốt quá trình điều tra sự cố.

Kíp trực Đài kiểm soát không lưu Nội Bài không cung cấp kịp thời thông tin thời gian cất cánh thực tế của tàu bay thực hiện chuyến bay VJ8575 cho Cơ sở thủ tục bay Nội Bài. Cụ thể, tàu bay A320 số đăng ký VN-A692 thực hiện chuyến bay VJ8575 cất cánh lúc 17h51 (10h52 UTC) nhưng đến 18h20 (11;20 UTC) Đài kiểm soát không lưu Nội bài mới cung cấp giờ cất cánh thực tế cho Cơ sở thủ tục bay Nội Bài, như vậy chậm mất 28 phút.

Bên cạnh đó, công tác giám sát của các cơ quan chuyên môn của Cảng vụ hàng không miền Bắc đối với hoạt động Cơ sở thủ tục bay Nội Bài, các hoạt động khai thác bay hàng ngày của VJC, việc phối hợp giữa các đơn vị liên quan đến hoạt động khai thác bay tại cảng hàng không, sân bay chưa đầy đủ, hiệu quả dẫn đến việc không kịp thời phát hiện việc vi phạm của Cơ sở thủ tục bay Nội Bài. Ngoài ra, công tác giám sát đối với các trường hợp chậm, hủy chuyến của Cảng vụ hàng không miền Bắc chưa hiệu quả.

Trước đó, ngày 25-6, Bộ trưởng Giao thông vận tải Đinh La Thăng đã chủ trì cuộc họp chỉ đạo việc làm rõ nguyên nhân sự cố và xử lý trách nhiệm các đơn vị, cá nhân có liên quan.

Xác định đây là sự cố khai thác bay nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ quy hiếp an toàn bay, Cục Hàng không Việt Nam đã quyết định thành lập Nhóm điều tra để làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.