Bàn về khẩu hiệu hành động

ND - Trong cách mạng và trong công tác vận động quần chúng, khẩu hiệu đề ra đúng luôn luôn là ngọn cờ tập trung sức mạnh, định hướng hành động, tạo nên các cao trào cách mạng, các phong trào thi đua.

Thời kỳ chuẩn bị cho Cách mạng Tháng Mười Nga, V.I.Lenin nêu ra khẩu hiệu: "Tất cả chính quyền về tay xô-viết". Ðó là khẩu hiệu hành động khởi nghĩa giành chính quyền.

Những ngày sục sôi chuẩn bị cho Cách mạng Tháng Tám, Ðảng ta đưa ra khẩu hiệu: "Phá kho thóc giải quyết nạn đói" đã đáp ứng nguyện vọng cấp bách nhất của quần chúng, thổi bùng ngọn lửa cách mạng, phát động toàn dân vùng dậy Tổng khởi nghĩa.

Sau Cách mạng Tháng Tám, đứng trước muôn vàn khó khăn chồng chất "thù trong, giặc ngoài", kinh tế kiệt quệ, nạn đói chưa lui, Ðảng ta đề ra khẩu hiệu "Chống giặc ngoại xâm", "Chống giặc đói", "Chống giặc dốt", "không một tấc đất bỏ hoang"...

Trong những năm chiến tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, biết bao khẩu hiệu từ phong trào quần chúng làm lay động lòng người, định hướng ý chí, khơi dậy quyết tâm: "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng", "Thanh niên ba sẵn sàng, phụ nữ ba đảm đang", "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước". Ngắn gọn, đầy sức thuyết phục, kêu gọi hành động.

Ngày nay, ít có những khẩu hiệu thúc giục lòng người, chỉ đạo hành động như thế, trừ khẩu hiệu chào mừng những ngày lễ lớn, chào mừng các nguyên thủ quốc gia, khách quý nước ngoài. Chúng ta chưa  đưa ra được những khẩu hiệu lay động lòng người. Nói vậy, có nghĩa là hiện nay khẩu hiệu sẽ ít đi? Không. Trái lại, rất nhiều khẩu hiệu và có những khẩu hiệu rất dài, nhưng không ít những khẩu hiệu thiếu sức sống.

Nhiều khẩu hiệu, trước hết phải kể đến những khẩu hiệu đón rước, chào mừng các chuyến đi thăm, làm việc của lãnh đạo. Loại khẩu hiệu này chắc chắn thời kỳ hoạt động bí mật, thời kỳ chiến tranh không có. Nếu có thì lộ hết bí mật. Không lộ bí mật mà dân vẫn quây quần chào đón, chở che, bảo vệ. Bác Hồ không hài lòng về những khẩu hiệu loại này, thậm chí, Bác còn châm biếm, phê bình khẩu hiệu chào đón Bác cắt chữ mất dấu. Tôi cho rằng, loại khẩu hiệu mô tả sự việc chỉ vì người nghĩ ra, người chỉ đạo khẩu hiệu, không phải hoàn toàn vì lãnh đạo, càng không phải vì nhân dân, vì phong trào mà là vì lợi ích của mình. Ðối với lãnh đạo có khi lại bị tiếng oan là chuộng hình thức, thích phô trương.

Nhiều khẩu hiệu, còn là những khẩu hiệu tuyên truyền thành tích cho ngành mình, đơn vị mình, có khi rất dài, rất "đại ngôn". Xin thí dụ: "Luật Quản lý thuế là pháp lý cao nhất nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý thuế", "Gia đình là pháo đài bất khả xâm phạm để phòng, chống ma túy"... Còn nhiều loại khẩu hiệu khác, không đủ giấy để liệt kê...

Nói vậy, không có nghĩa tôi bài bác khẩu hiệu tuyên truyền thành tích. Thật lòng tôi nghĩ, giá có nhiều khẩu hiệu tập hợp mọi người, dấy lên hành động chung, phong trào quần chúng để làm nên những thành tích vẫn tốt hơn. Khẩu hiệu là ngọn cờ, nhưng không thay được công phu tổ chức, gây dựng phong trào của cán bộ, nhất là cán bộ cơ sở. Không lấy khẩu hiệu để thay việc làm. Nói phải đi đôi với làm, và nói ít làm nhiều vẫn tốt hơn, nhân dân thích hơn.