100 năm Ngày sinh giáo sư, viện sĩ Nguyễn Khánh Toàn

Ngày 1-8, tại Hà Nội, Viện Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức kỷ niệm 100 năm Ngày sinh giáo sư, viện sĩ (GS, VS) Nguyễn Khánh Toàn (1-8-1905 - 1-8-2005).

GS, VS Nguyễn Khánh Toàn sinh tại quê mẹ TP Vinh (Nghệ An); nguyên quán là làng Thanh Lương, huyện Hương Trà (Thừa Thiên - Huế) đã tham gia các hoạt động yêu nước từ rất sớm và đi theo con đường mà Nguyễn Ái Quốc là người mở đầu - từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa cộng sản.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, ông luôn có sự kết hợp nhuần nhuyễn các yếu tố khoa học và cách mạng. Trong công tác đào tạo ông là một "giáo sư đỏ" ngay từ khi ở Moscow (Liên Xô), sau đó là Diên An (Trung Quốc) và cả khi về nước công tác. Ðáng chú ý, ông là người được giao trọng trách và là một trong lãnh đạo chủ chốt của ngành giáo dục và đào tạo. Ông vừa thiết kế vừa tích cực chỉ đạo thực hiện cuộc cải cách giáo dục lần thứ nhất và lần thứ hai.

Khi được Ðảng và Nhà nước giao nhiệm vụ lãnh đạo Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam (nay là Viện Khoa học xã hội Việt Nam), GS, VS Nguyễn Khánh Toàn tích cực xây dựng ủy ban ngày càng lớn mạnh, trở thành trung tâm nghiên cứu về khoa học xã hội và nhân văn của cả nước.

Ông đã tập hợp được đội ngũ đông đảo các trí thức hàng đầu về khoa học xã hội và nhân văn và nhiều nhà khoa học khác; xây dựng đội ngũ cán bộ của ủy ban, trong đó nhiều người có năng lực về chuyên môn, vững vàng về chính trị, đẩy mạnh công tác nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng, đề ra và tích cực thực hiện nhiều đề tài khoa học phục vụ nhiệm vụ cách mạng do Ðảng và Nhà nước giao phó...

Do những đóng góp cho sự nghiệp cách mạng, GS, VS Nguyễn Khánh Toàn được Ðảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh, Huy hiệu 50 năm tuổi đảng, Giải thưởng Hồ Chí Minh... Ðược bầu làm Viện sĩ Viện hàn lâm khoa học Liên Xô và Viện Hàn lâm khoa học Cộng hòa Dân chủ Ðức trước đây.

PV