Khối Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) đặt mục tiêu phát triển theo mô hình Liên hiệp châu ÂU (EU).
Thất bại của Hội nghị Bộ trưởng Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) tại Geneva cuối tháng 7 vừa qua đã đặt dấu chấm hết cho mục tiêu kết thúc Vòng đàm phán Doha vào cuối năm nay. Các nhà phân tích cho rằng, có thể phải sau hai năm nữa, vòng đàm phán về thương mại toàn cầu này mới có thể được nối lại.
Tình hình này càng thúc đẩy các nền kinh tế và tổ chức khu vực đẩy mạnh hợp tác và liên kết với nhau. Ở khu vực Mỹ la-tinh và vùng Caribe, nơi có nhiều nền kinh tế năng động và đang chuyển mình mạnh mẽ để thoát khỏi cơ chế "tự do kinh tế mới" lỗi thời. Một xu hướng hợp tác, liên kết và hội nhập đang rất sống động. Hàng loạt cơ chế hợp tác song phương và đa phương đổi mới mục tiêu và phương thức hoạt động cho hiệu quả hơn hoặc mới được thiết lập.
Tổng thống Brazil Lula da Silva, khẳng định, quốc gia Nam Mỹ này sẽ tiếp tục nỗ lực ký các hiệp định thương mại song phương, tương tự những thỏa thuận với Liên hiệp châu Âu (EU) và Hệ thống liên kết Trung Mỹ (SICA).
Tổng thống Venezuela Hugo Chavez mới đây tiến hành chuyến công du tới một loạt nước Mỹ la-tinh và châu Âu với mục đích tăng cường các mối quan hệ liên minh chiến lược vì sự phát triển, tìm kiếm cơ hội hợp tác kinh doanh, xây dựng một thế giới đa cực, không có đế quốc và chiến tranh.
Tại Bolivia, ông đã ký với Bolivia thỏa thuận hợp tác giúp nước láng giềng này xây dựng đường ống dẫn khí đốt cũng như phát triển hệ thống đường bộ và đường sắt kết nối với các nước láng giềng.
Thăm Nicaragua, Tổng thống Chavez và lãnh đạo nước chủ nhà ký một loạt thỏa thuận tăng cường quan hệ song phương trên nhiều lĩnh vực.
Trong cuộc họp chung mới đây tại Ecuador, Tổng thống ba nước Ecuador, Venezuela và Nicaragua đã nêu rõ tầm quan trọng của việc sớm thành lập Tổ chức các nước Mỹ la-tinh nhằm tăng cường khả năng bảo vệ chủ quyền của khu vực này cũng như đối thoại bình đẳng với Mỹ và EU.
Tổng thống Nicaragua Daniel Ortega kêu gọi các nước Trung Mỹ khác hội nhập mạnh mẽ với các nước Nam Mỹ và coi Liên minh các nước Nam Mỹ (UNASUR) là "cánh cửa lớn" mở ra sự hội nhập của toàn khu vực Mỹ la-tinh và vùng Caribe. Tổng thống Venezuela cho rằng, các nước Mỹ la-tinh cần đoàn kết để bảo vệ lợi ích chung của khu vực. Ông coi "chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21" là con đường giải phóng của các dân tộc ở khu vực này trên lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa và công nghệ.
Trước cuộc khủng hoảng năng lượng và lương thực toàn cầu, Chính phủ Venezuela không những bảo đảm cung cấp dầu mỏ và khí đốt với giá ưu đãi với các nước trong tổ chức ALBA, mà đang liên kết với các nước khác trong lĩnh vực này.
Tổng thống H.Chavez vừa ký với Ecuador biên bản thành lập liên doanh lọc dầu với công suất ban đầu 300 nghìn thùng/ngày tại tỉnh Manabi , tổ hợp hóa dầu lớn nhất tại vùng bờ biển Thái Bình Dương ở Nam Mỹ, với vốn đầu tư 6,6 tỷ USD, cho phép Ecuador giảm đáng kể khoản ngân sách ba tỷ USD hằng năm dùng để nhập các sản phẩm từ dầu mỏ.
Tổng thống Chavez cho biết, Venezuela cũng sẽ hợp tác với Nicaragua để xây dựng một nhà máy lọc dầu tại bờ biển Thái Bình Dương của nước này. Tổng thống Chavez cũng đề nghị Ecuador và Nicaragua cùng Venezuela hình thành tam giác phát triển lương thực chiến lược và kêu gọi thường xuyên tổ chức các cuộc gặp cấp cao để bàn biện pháp khai thác tiềm năng của ba nước.
Các Bộ trưởng Nông nghiệp của 18 nước thành viên Tổ chức hợp tác năng lượng các nước vùng Caribe (PETROCARIBE) đã có cuộc họp chung hồi cuối tháng 7 tại Thủ đô Tegucigalpa của Honduras để bàn các biện pháp thúc đẩy hợp tác nông nghiệp và lương thực trong nhóm này với nguồn tài trợ của Venezuela.
Panama đã chính thức gia nhập Cộng đồng các quốc gia vùng An-đết (CAN), gồm Ecuador, Bolivia, Colombia và Peru. Mới đây, bà Maria Isabel Salvador, Bộ trưởng Ngoại giao Ecuador, nước hiện là Chủ tịch luân phiên CAN, khẳng định khối này phải cải tiến cơ chế và tăng cường đối thoại để phù hợp tình hình mới, trong đó có việc ký hiệp định thương mại tự do (FTA) với các nước hoặc khối các nước khác.
Trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng, theo đề xuất của Brazil tại Hội nghị cấp cao UNASUR mới đây, các bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao của UNASUR đã họp với nhau tại Thủ đô Santiago của Chile để thống nhất quan điểm về việc thành lập Hội đồng phòng thủ Nam Mỹ (CSD), nhằm đẩy mạnh sự phối hợp trong huấn luyện quân sự, tập trận chung, tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, cứu hộ cứu nạn, cũng như liên kết ngành công nghiệp quốc phòng tại khu vực Nam Mỹ.
Theo ông Alejandro Foxley, Bộ trưởng Ngoại giao Chile, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên của UNASUR, CSD sẽ không thay thế các cơ cấu phòng thủ liên Mỹ hiện nay. CSD là một cơ chế đối thoại để thống nhất chính sách phòng thủ khu vực.
Nhận định về xu thế liên kết mới ở Mỹ la-tinh hiện nay, Tổng thống Venezuela H. Chavez, trong cuộc họp báo nhân chuyến thăm Argentina hồi đầu tháng 8, khẳng định, mặc dù có những điểm khác nhau về quá trình phát triển tại các nước Nam Mỹ, song khu vực này "đang diễn ra một cuộc cách mạng thật sự".
Ông nhấn mạnh, các cuộc cách mạng đang xuất hiện tại Nam Mỹ chứng minh cho sự thất bại của mô hình tự do kinh tế mới mà các thế lực bên ngoài muốn áp đặt tại khu vực này. Nay, một số thế lực muốn ngăn cản các cuộc cách mạng đang diễn ra trong hòa bình tại Nam Mỹ, song với tình đoàn kết giữa các dân tộc, "không ai có thể ngăn bước tiến của các cuộc cách mạng tại đây".
Theo Tổng thống Chavez, Argentina, Brazil và Venezuela cần tạo thành "hạt nhân thúc đẩy khối liên kết Nam Mỹ, biến khu vực này trở thành một trung tâm hùng mạnh có thể đương đầu với mối đe dọa đến từ khu vực khác". Tổng thống Chavez cũng cho biết, Venezuela đang mở rộng hợp tác với các nước ngoài khu vực trên nhiều lĩnh vực.
Thí dụ, Quỹ đầu tư chung giữa Venezuela và Trung Quốc đang tài trợ 85 dự án phát triển tại Venezuela, từ các nhà máy điện nhỏ tới các dự án hóa dầu, xây dựng hệ thống đường sắt, đường cao tốc và nhà ở. Venezuela đang đẩy nhanh thảo luận với Nga để thành lập một ngân hàng chung.
