Xử lý nghiêm những người làm thất thoát tiền bồi thường tại khu dân cư Ðông Tân Thạnh (Quảng Nam)

Dự án này được UBND tỉnh Quảng Nam phê duyệt quy hoạch chi tiết vào giữa năm 2006, với tổng diện tích hơn 10 ha. Theo đó, vào cuối năm 2009, UBND thành phố Tam Kỳ đã giao cho Ban Quản lý các dự án đầu tư và xây dựng TP Tam Kỳ (Ban Quản lý) làm chủ đầu tư. Sau khi được giao nhiệm vụ, Ban Quản lý đã tiến hành lập phương án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng (BTHT, GPMB) tổng thể dự án trình Hội đồng thẩm định phương án bồi thường (TÐPABT) thành phố thẩm định và đã được UBND thành phố phê duyệt. Sự việc sẽ không có gì đáng nói, nếu như Ban Quản lý và các cơ quan liên quan ở địa phương làm đúng theo quy định và chức năng của mình. Ðằng này, không hiểu vì sao những người thực thi nhiệm vụ lại để xảy ra sai sót, làm thất thoát ngân sách nhà nước nhiều tỷ đồng, gây bức xúc trong nhân dân.

  Theo thông tin chúng tôi nắm được, trong quá trình thực hiện công tác BTHT, GPMB Dự án các cơ quan chức năng ở thành phố không thực hiện đúng các quy định của Nhà nước về công tác bồi thường hỗ trợ (BTHT). Ðơn cử như thửa đất số 114 (tờ bản đồ số 2) có diện tích 201 m2, đã được Nhà nước bồi thường cho ông Ðinh Ngọc Cân để xây dựng Khu tái định cư đường Phan Bội Châu vào năm 1997, và thửa đất số 61 (tờ bản đồ số 1) đã được Nhà nước bồi thường cho ông Bùi Khoa vào năm 2007 để lấy đất xây dựng Khu tái định cư ADB, nhưng lần này, ông Khoa lại tiếp tục kê khai hai thửa đất này để nhận tiền bồi thường hơn 368 triệu đồng. Hay như hai thửa đất của hộ ông Nguyễn Ngọc Linh kê khai để nhận số tiền 225 triệu 538 nghìn 200 đồng là diện tích đất của ông Nguyễn Ngọc Châu (cha của ông) sử dụng và đã được Nhà nước bồi thường vào năm 2000 (với số tiền 225 triệu 538 nghìn 200 đồng) để lấy đất xây dựng Bến xe liên tỉnh. Rồi đến thửa đất nằm cạnh đó, do ông Nguyễn Ngọc Ly kê khai, nhận tiền bồi thường 343,2 triệu đồng là thửa đất của ông Nguyễn Ngọc Châu đã được Nhà nước bồi thường vào năm 2000 để lấy đất xây dựng Bến xe liên tỉnh. Không riêng gì ba trường hợp nêu trên, tại dự án này còn có đến 15 trường hợp nhận tiền trên diện tích đất đã được Nhà nước bồi thường trước đó, làm thất thoát ngân sách gần 2,3 tỷ đồng.

  Không chỉ thất thoát ngân sách do bồi thường "chồng lên" các dự án trước, những người được giao nhiệm vụ còn lập thủ tục bồi thường cho bốn hộ dân không có quyền sử dụng đất hợp pháp và bồi thường một trường hợp vượt diện tích đất thực tế. Những người có trách nhiệm còn "bật đèn xanh" cho cấp dưới "xé nhỏ" những trường hợp người đang sử dụng đất có diện tích thu hồi lớn hơn 1.000 m2 cho hơn mười hộ khác để được hưởng chính sách hỗ trợ đất nông nghiệp và chính sách ổn định đời sống. Nhiều người dân địa phương thắc mắc, trong phương án BTHT do Ban Quản lý lập không thể hiện nội dung về nguồn gốc, không xác định cụ thể tỷ lệ phần trăm đất bị thu hồi trên tổng diện tích đất nông nghiệp của từng hộ bị thu hồi đất. Tuy nhiên, Ban Quản lý lại "tự đề xuất" mức hỗ trợ cho từng hộ để Hội đồng TÐPABT thành phố thẩm định và trình UBND thành phố phê duyệt (tại Quyết định số 5502/QÐ-UBND, ngày 18-11-2010) để hỗ trợ cho 180 hộ, với số tiền hơn 1,848 tỷ đồng; trong đó, đã chi hơn 941 triệu đồng. Việc làm này không đúng với nội dung Nghị định 69/2009/NÐ-CP (ngày 13-8-2009) của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, BTHT và tái định cư... Kết luận của Ðoàn thanh tra cho thấy, tại dự án KDC Ðông Tân Thạnh có 37 trường hợp kê khai sai quy định, với số tiền sai phạm hơn 6,3 tỷ đồng; trong đó, gần ba tỷ đồng đã chi trả sai quy định.

  Theo ông Phan Như Tấn, Chánh Thanh tra thành phố, những thất thoát nói trên là do Ban Quản lý lập phương án chi tiết BTHT không thể hiện nội dung về nguồn gốc đất bị thu hồi, không xác định cụ thể tỷ lệ phần trăm đất bị thu hồi trên tổng diện tích đất nông nghiệp của từng hộ để áp dụng chính sách hỗ trợ đất nông nghiệp. Khi thực hiện không tiến hành niêm yết công khai phương án BTHT tại trụ sở UBND phường và tại các điểm sinh hoạt KDC nơi có đất bị thu hồi để người dân biết. Thêm vào đó, một số biên bản kiểm kê và biên bản tính giá bồi thường không có chữ ký xác nhận của chủ sử dụng đất, UBND phường và lãnh đạo Ban Quản lý; không phổ biến, niêm yết công khai quyết định phê duyệt phương án BTHT và không gửi quyết định BTHT cho người có đất thu hồi... là không đúng với các quy định của Nhà nước về BTHT khi thu hồi đất.

  Chủ tịch UBND thành phố Tam Kỳ Nguyễn Văn Lúa cho biết: Sau khi có kết luận thanh tra, vào cuối tháng 2-2013, UBND thành phố đã ban hành quyết định xử lý Kết luận thanh tra công tác BTHT, GPMB xây dựng dự án KDC Ðông Tân Thạnh. Theo đó, yêu cầu Ban Quản lý kiểm điểm nghiêm túc, làm rõ trách nhiệm đối với các ông: Hồ Huy Quỳnh, nguyên Giám đốc Ban Quản lý; ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Ban Quản lý; ông Võ Thanh Long, nguyên Phó Giám đốc Ban Quản lý và ông Phan Chiến, chuyên viên đã thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý cán bộ; lập, ký xác nhận hồ sơ BTHT; lập, ký trình thẩm định, phê duyệt và thực hiện phương án BTHT để xảy ra những sai phạm nghiêm trọng, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Ðồng thời kiểm điểm làm rõ trách nhiệm đối với ông Trần Văn Cư, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường, kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng TÐPABT thành phố và bà Ðoàn Thị Ly Ly, chuyên viên Hội đồng TÐPABT thành phố và các cá nhân có liên quan đã thiếu trách nhiệm trong công tác thẩm định, tham mưu, trình UBND thành phố phê duyệt phương án BTHT để xảy ra sai phạm, gây thiệt hại nghiêm trọng.

  Mặt khác, UBND thành phố yêu cầu kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với ông Nguyễn Văn Luận, Chủ tịch UBND phường Tân Thạnh và ông Trương Công Ba, cán bộ địa chính phường về thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý đất đai và ký xác nhận bồi thường sai đối tượng; kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với ông Nguyễn Tấn Bảng, nguyên Khối phố phó khối phố Phương Hòa Ðông (phường Hòa Thuận) trước toàn thể nhân dân vì ông cùng với các ông: Phan Chiến và Trương Công Ba lập biên bản kê khai BTHT cho các hộ không đúng đối tượng. Ngoài ra, UBND thành phố đã yêu cầu Ban Quản lý thu hồi số tiền thất thoát để nộp vào ngân sách nhà nước.

  Trao đổi ý kiến với chúng tôi về vấn này, đồng chí Bùi Quốc Ðinh, Bí thư Thành ủy Tam Kỳ khẳng định: Những sai phạm xảy ra tại Dự án xây dựng KDC Ðông Tân Thạnh là rất lớn, mang tính chất chủ quan gây hậu quả nghiêm trọng và làm giảm sút niềm tin với nhân dân cho nên cần được kiểm điểm và xử lý nghiêm túc. Ban Thường vụ Thành ủy đã yêu cầu UBND thành phố nghiêm túc kiểm điểm vai trò, trách nhiệm của tập thể, cá nhân các thành viên của UBND thành phố trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành để xảy ra những sai phạm; đồng thời chỉ đạo các cơ quan liên quan kiểm điểm nghiêm túc trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan và nhanh chóng khắc phục hậu quả, thu hồi số tiền thất thoát... Mặt khác, Ban Thường vụ Thành ủy cũng đã đề nghị cơ quan công an và các cơ quan chức năng cần tập trung điều tra làm rõ, sớm xử lý nghiêm các cá nhân vi phạm trong vụ việc này theo đúng quy định của pháp luật.