Xích Thổ không ô nhiễm môi trường như thông tin trên mạng xã hội

Cho đến nay, sau khi bước vào hoạt động một thời gian ngắn, người dân cũng như cấp chính quyền ở xã Xích Thổ cho rằng: việc Công ty TNHH MTV Công nghiệp Hạ Long xây dựng Dự án “Đầu tư xây dựng Nhà máy xử lý phế thải cao-su và plastic công suất 800 tấn/ngày” không chỉ vì mục tiêu phát triển sản xuất, kinh doanh nhằm tăng doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, còn giải quyết việc làm và tăng nguồn thu ngân sách địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở miền núi có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn như Xích Thổ.

“Đây là một trong những dự án mà các ngành chức năng tỉnh Ninh Bình phải đầu tư công sức nhiều nhất để kiểm tra thẩm định về những tác động môi trường từ khi doanh nghiệp trình dự án đến lúc bước vào hoạt động” - Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Bình Lê Khắc Khoa nói. Một dự án phải đảm bảo hai yếu tố quan trọng nhất là tính pháp lý và tính thực tiễn khi dự án đi vào hoạt động.

Chính vì thế, ngay sau khi nhận được đơn đề nghị xây dựng dự án “xây dựng Nhà máy xử lý phế thải cao-su và plastic của Công ty TNHH MTV Công nghiệp Hạ Long, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Bình nhận thấy không đủ khả năng thẩm định công nghệ của dự án cho nên yêu cầu doanh nghiệp trình Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm định.

Bộ Khoa học và Công nghệ thành lập một đoàn kiểm định công nghệ để trực tiếp kiểm tra. Ngày 19-12-2013, Bộ Khoa học và Công nghệ có văn bản số 4212/BKHCN-ĐTG do Vụ trưởng Vụ Đánh giá, thẩm định và giám định công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) Đỗ Hoài Nam ký nêu rõ: “Công ty TNHH MTV Công nghiệp Hạ Long làm chủ đầu tư xây dựng Nhà máy xử lý phế thải cao-su và plastic công suất 800 tấn/ngày là phù hợp với chủ trương của Nhà nước về tái chế chất thải. Dự án sử dụng phương pháp nhiệt phân cao-su và plastic phế thải theo công nghệ lò quay và kết nối nhiều lò đơn thành hệ thống gồm sáu cụm giống nhau hoạt động độc lập mối cụm máy bao gồm 12 lò được kết nối với nhau. Sản phẩm chính thu được là dầu đốt công nghiệp (FOR), than carbon và thép.

Bước tiếp theo là các Sở, ngành được UBND tỉnh Ninh Bình giao thẩm định những tác động môi trường để báo cáo Thường trực Tỉnh ủy.

Ngày 20-2-2014, Thường trực Tỉnh ủy Ninh Bình chỉ đạo bằng văn bản số 1084-TB/TU do Phó bí thư Thường trực tỉnh ủy Nguyễn Tiến Thành ký, nêu rõ: “thực hiện chỉ đạo của Chính phủ trong việc tăng cường công tác xúc tiến, khuyến khích đầu tư vào những vùng khó khăn, vùng nông thôn, miền núi của tỉnh. Dự án xây dựng Nhà máy xử lý phế thải cao-su và plastic đã được tỉnh đồng ý chủ trương đầu tư vào khu vực miền núi khó khăn của huyện Nho Quan. Căn cứ vào tình hình thực tế và báo cáo của UBND tỉnh, Thường trực Tỉnh ủy đồng ý để Sở Kế hoạch và Đầu tư cùng các đơn vị có liên quan hướng dẫn Công ty TNHH MTV Công nghiệp Hạ Long sớm hoàn chỉnh dự án theo quy định”.

Không riêng tỉnh Ninh Bình quan tâm đến dự án của Công ty TNHH MTV công nghiệp Hạ Long, Bộ Tài nguyên và Môi trường ngày 11-4-2014 cũng có văn bản số 1295/BTNMT-TCQLĐĐ do Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Hiển ký trình Thủ tướng Chính phủ về việc: “cho phép sử dụng đất Thung Súa (Xích Thổ - Nho Quan) để thực hiện dự án sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Văn bản nêu rõ: “khu vực Thung Súa thuộc xã Xích Thổ nằm trên độ cao khoảng 80m so với mặt ruộng dưới chân núi được bao bọc bởi các núi đá vôi. Các núi đá vôi này không có cây rừng, chỉ lác đác có cây lùm bụi. Thung Súa cách xa dân cư và ngăn cách bởi sông Bôi chảy từ Hòa Bình về, khoảng cách từ sông Bôi vào Thung Súa 1.100m, trong đó khoảng 500m từ chân núi đi vào thung chưa có đường giao thông, chỉ có lối mòn. Khu vực Thung Súa có lớp đất mặt rất mỏng chủ yếu là đá lộ đầu không thể sản xuất nông nghiệp và hiện đang bỏ hoang, không có bất kỳ hoạt động sản xuất nông - lâm nghiệp nào.

Cuối năm 2015, khi dự án bước vào hoạt động, Bộ Khoa học và Công nghệ một lần nữa tiến hành thẩm định thực tế ở Xích Thổ. Ngày 30-10-2015, Bộ Khoa học và Công nghệ có văn bản số 4154/BKHCN-ĐTG do Thứ trưởng Trần Văn Tùng ký gửi UBND tỉnh Ninh Bình về việc kiểm tra, đánh giá công nghệ dự án Nhà máy xử lý phế thải cao-su và plastic của Công ty TNHH MTV Công nghiệp Hạ Long.

Văn bản ghi rõ: “Công nghệ của dự án có ưu điểm gia nhiệt đồng đều, dễ vận hành, thiết bị đơn giản, chế tạo hoàn toàn trong nước, vốn đầu tư không lớn, quy mô sản xuất công nghiệp, đảm bảo môi trường và chất lượng sản phẩm. Dự án có đầy đủ căn cứ pháp lý theo quy định hiện hành và thuộc diện khuyến khích đầu tư theo quy định của pháp luật”.

Tiếp sau Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan chức năng trong tỉnh Ninh Bình quan tâm đến vấn đề môi trường ở khu vực Thung Súa, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường (Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an) cũng có nhiều ngày thẩm định môi trường ở Xích Thổ. Ngày 16-11-2015, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường có văn bản số 1530/C49-TTKĐ do thiếu tướng Nguyễn Xuân Lý kết luận về việc kiểm định môi trường tại Công ty TNHH MTV Công nghiệp Hạ Long.

Văn bản nêu rõ: “các chỉ tiêu CO, SO2, NO2, NH3, H2S, bụi tổng, các chất hữu cơ bay hơi trong không khí chung quanh và không khí môi trường lao động đều đạt và không vượt quy chuẩn về môi trường không khí chung quanh (QC VN 05,06:2009/BTNMT) và quy định trong tiêu chuẩn môi trường làm việc của Việt Nam”. Văn bản nhấn mạnh: Qua nghiên cứu và phân tích mẫu môi trường, nhận thấy công ty đã có công trình và biện pháp xử lý, bảo vệ, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Xử lý khí thải (làm ướt, hấp thụ vào nước vôi, thu hồi than bột theo phương pháp làm ướt không khí sinh ra bột than tại môi trường). Việc lựa chọn địa điểm xây dựng Nhà máy cách xa khu dân cư đã góp phần giảm thiểu ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của người dân địa phương.

Ngày 15-8, chúng tôi tới Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Bình tìm hiểu thì được Phó Giám đốc Lê Khắc Khoa cho biết: “sau khi có thông tin trên mạng xã hội, Sở cùng với UBND huyện Nho Quan tổ chức đối thoại với người dân tại trụ sở UBND xã Xích Thổ. Trong cuộc đối thoại, người dân bất bình vì thông tin trên mạng không đúng sự thật”.

Qua báo cáo về sản xuất của UBND xã Xích Thổ đến thời điểm này đang có hướng phát triển. Cụ thể, diện tích lúa chiêm xuân năm 2016 tăng 14,12 ha, năng suất đạt 63,64 tạ/ha, tổng sản lượng lương thực tăng 27,06 tấn so với năm 2015. Cây lạc diện tích đạt gần 50 ha, năng suất bình quân 19,5 tạ/ha, tăng 0,1tạ/ha, sản lượng tăng 7,24 tấn so với cùng kỳ năm 2015. Ngoài ra, đàn trâu, bò được các hộ nông dân nuôi ngày càng lớn về số lượng, chất lượng nâng cao, nhiều thương lái vùng xuôi đến mua khiến giá thành cao: trâu bò 1245 con, tăng 140 con so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt là đàn lợn trong tám tháng qua đạt hơn 13.670 con, tăng gần 2200 con so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, đàn ong rừng lấy mật phát triển mạnh. Xã hiện có 955 đàn, tăng 105 đàn ong, nhờ đó hàng trăm hộ nông dân có thu nhập đáng kể từ mật ong. Nếu Xích Thổ bị ô nhiễm môi trường thì loài ong rừng không thể về đây làm tổ.

Bên cạnh đó, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Bình còn tổ chức kiểm tra thực tế tại Nhà máy, chúng tôi khẳng định: từ khi Nhà máy xử lý phế thải cao-su và plastic tại Thung Súa bước vào hoạt động đến nay, các chỉ số vẫn đảm bảo kết quả kiểm tra, đánh giá của Bộ Khoa học và Công nghệ cũng như Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an) - Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Bình Lê Khắc Khoa kết luận.