Xây dựng Bà Rịa - Vũng Tàu thành tỉnh công nghiệp, cảng biển theo hướng hiện đại

Hai mươi năm qua, trong bộn bề khó khăn, Ðảng bộ, chính quyền, quân và dân tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã nỗ lực phấn đấu, đoàn kết một lòng, biến vùng quê nghèo, giàu truyền thống cách mạng, trở thành địa phương có bước phát triển vượt bậc trên nhiều lĩnh vực: Kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao, cơ cấu kinh tế hợp lý và chuyển dịch đúng hướng. Tổng sản phẩm trong nước (GDP) giai đoạn 1992-2010 (không kể dầu khí) tăng 19,85%/năm. Quy mô GDP năm 2010 (không kể dầu khí) tăng gấp 26 lần so với năm 1992 - năm đầu tiên sau khi tỉnh được thành lập. GDP bình quân đầu người năm 1992 đạt khoảng 450 USD, đến năm 2010 đạt 5.000 USD (không kể dầu khí), tăng gấp 11 lần. Hạ tầng xã hội được đầu tư đồng bộ. Các lĩnh vực giáo dục-đào tạo, y tế, xóa đói, giảm nghèo, an sinh xã hội... đều có bước phát triển toàn diện. Công tác xây dựng, chỉnh đốn Ðảng được chăm lo củng cố. Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên được nâng lên. Chính quyền từ tỉnh đến cơ sở được kiện toàn và từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành, đáp ứng yêu cầu của địa phương trong thời kỳ mới.

Với 305 km bờ biển, Bà Rịa-Vũng Tàu là địa phương có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế biển, nhất là các ngành công nghiệp và dịch vụ. Khi mới thành lập, tuy quy mô nền kinh tế còn nhỏ nhưng tỉnh đã hình thành cơ cấu kinh tế: công nghiệp-dịch vụ-nông nghiệp, đồng thời tiếp tục chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng các ngành dịch vụ, giảm dần tỷ trọng công nghiệp và nông nghiệp. Nếu năm 1992, công nghiệp chiếm 79,1%, dịch vụ 15,3%, nông nghiệp 5,6%, thì đến năm 2010, công nghiệp chiếm 68,6%, dịch vụ 27,7%, nông nghiệp 3,7%. Trước đây, ngành công nghiệp của địa phương chủ yếu là các cơ sở sửa chữa tàu, thuyền nhỏ lẻ và nhất là công nghiệp khai thác dầu khí, đến nay, Bà Rịa-Vũng Tàu đã có một cơ cấu công nghiệp tương đối đầy đủ với sự có mặt của nhiều ngành công nghiệp như: năng lượng, luyện kim, hóa chất, vật liệu xây dựng, phân NPK, gạch men, nhựa PVC, chế biến hải sản... Tỉnh đã thành lập 14 khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng 8.800 ha; trong đó có tám khu đã đi vào hoạt động, thu hút được 229 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 14,86 tỷ USD. Khu vực thương mại-dịch vụ phát triển mạnh với sự đa dạng của các loại hình, trong đó kinh tế du lịch có bước chuyển mình vượt bậc. Trên địa bàn tỉnh, nhiều dự án du lịch lớn đã được đầu tư và đưa vào sử dụng như: Khu du lịch Thùy Vân, Long Hải, hồ Tràm, hồ Cốc, khu du lịch suối khoáng Bình Châu...; các cụm du lịch tại  Phước Hải, Bình Châu, và Côn Ðảo. Từng bước hình thành những trung tâm du lịch đồng bộ, hiện đại. Ðể thúc đẩy du lịch phát triển, tỉnh đã đầu tư hoàn thiện nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật như: tuyến đường ven biển từ Vũng Tàu-Long Hải-Phước Hải-Bình Châu đến Hàm Tân (tỉnh Bình Thuận)... Và đặc biệt, hệ thống cảng biển trên địa bàn tỉnh từng bước trở thành mũi nhọn kinh tế của địa phương. Từ chỗ chỉ có một vài cảng chuyên dụng phục vụ ngành dầu khí và đánh bắt hải sản, sau 20 năm,  tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã hình thành hệ thống cảng biển quy mô lớn, với 52 cảng thuộc cụm cảng số 5 đã được Chính phủ phê duyệt quy hoạch và đã có 24 cảng được đưa vào khai thác với tổng công suất khoảng 67,5 triệu tấn/năm. Từ năm 2009, các cảng công-ten-nơ thuộc hệ thống cảng Thị Vải-Cái Mép đã có thể tiếp nhận tàu công-ten-nơ trọng tải lớn có sức chở hơn 100 nghìn tấn vận chuyển hàng hóa trực tiếp từ Bà Rịa-Vũng Tàu đi châu Âu, qua bờ đông và bờ tây nước Mỹ. Sản lượng hàng hóa thông qua năm 2010 đạt hơn 37 triệu tấn. Công tác cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư luôn được tỉnh quan tâm. Nhiều năm liên tục, Bà Rịa-Vũng Tàu là địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư. Tính đến nay, trên địa bàn tỉnh có gần 300 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký hơn 27 tỷ USD; gần 380 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đầu tư hơn 169 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh sự phát triển mạnh về kinh tế, các lĩnh vực văn hóa-xã hội đều có bước phát triển phù hợp. Chất lượng giáo dục-đào tạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân được nâng lên. Công tác xóa đói, giảm nghèo đạt được những thành tích nổi bật. Ðến nay, tỉnh cơ bản không còn hộ đói. Phần lớn hộ nghèo đều được vay vốn để đầu tư phát triển sản xuất, góp phần tăng thu nhập, cải thiện đời sống. Tỷ lệ hộ nghèo đã giảm nhanh, từ 25,65% năm 2006 theo chuẩn nghèo mới của tỉnh xuống còn dưới 1% (năm 2010). Nếu năm 1991, hệ thống trường, lớp học trên địa bàn tỉnh còn rất thiếu thốn, một số cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học phải học nhờ tại nhà dân, nhà chùa... Tình trạng học ca ba, học sinh phải đi học xa, học ghép diễn ra phổ biến thì đến nay cơ bản được khắc phục. Có thể nói Bà Rịa-Vũng Tàu là một trong những địa phương đẩy nhanh tiến độ xây dựng, kiên cố hóa hệ thống trường lớp cùng các điều kiện đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục-đào tạo theo hướng toàn diện và chuẩn hóa. Trong mười năm từ 2001 đến 2010, tỉnh đã chi hơn 39 nghìn tỷ đồng để đầu tư cơ sở vật chất cho ngành giáo dục, đồng thời huy động các tổ chức và cá nhân khác đầu tư theo chủ trương xã hội hóa. Hiện toàn tỉnh đã có 382 trường học và chín trung tâm giáo dục thường xuyên, trong đó số trường đạt chuẩn quốc gia là 116 trường, đạt 30,3%. Toàn bộ các xã, phường, thị trấn đều đã có trường mầm non. Mỗi phường, xã, thị trấn có ít nhất một đến hai trường tiểu học, một trường THCS. Mỗi huyện, thị xã, thành phố có ít nhất hai đến ba trường THPT; tỷ lệ số phòng học kiên cố đạt 98%;  100% số trường THCS và THPT, trung tâm giáo dục thường xuyên có đủ phòng thí nghiệm thực hành đạt chuẩn. Tỉnh cũng đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng bằng nhiều nguồn vốn xây dựng cơ sở vật chất cho ngành y tế. Ðến nay, hệ thống cơ sở vật chất ngành y tế địa phương cơ bản hoàn chỉnh ở toàn bộ các tuyến. Tỉnh đang triển khai xây dựng mới Bệnh viện đa khoa Bà Rịa với quy mô 700 giường bệnh, Bệnh viện đa khoa Vũng Tàu quy mô 350 giường bệnh, cùng một số đơn vị chức năng tuyến tỉnh như: Trường trung học Y tế, Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản, Bệnh viện Y học cổ truyền; tiến hành đầu tư sửa chữa Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, Trung tâm Phòng, chống bệnh xã hội... Khi các dự án này hoàn thành sẽ nâng số giường bệnh đạt tỷ lệ 18 đến 20 giường bệnh/10.000 dân - đạt mục tiêu giai đoạn đầu theo quy hoạch phát triển mạng lưới khám, chữa bệnh của nước ta đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận một cách thuận tiện các dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng...

Quyết tâm phát triển mạnh kinh tế biển, phấn đấu trở thành tỉnh công nghiệp và cảng biển theo hướng hiện đại vào năm 2015, Nghị quyết Ðại hội đại biểu Ðảng bộ tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu lần thứ 5 đã đề ra mục tiêu chủ yếu trong năm năm 2011-2015: Tốc độ tăng trưởng (GDP) bình quân 14%/năm, kể cả dầu khí tăng bình quân 10,8%/năm. Cơ cấu kinh tế công nghiệp, xây dựng 62% - dịch vụ 35% - nông nghiệp 3%, kể cả dầu khí: công nghiệp, xây dựng 66,3% - dịch vụ 31,1% - nông nghiệp 2,6%. Doanh thu các ngành dịch vụ tăng 24,39%/năm, thương mại tăng 25,52%/năm, trong đó: dịch vụ du lịch tăng 15,9%/năm, dịch vụ cảng tăng 35%/năm, dịch vụ dầu khí tăng 22%/năm. Tổng thu ngân sách nội địa trong năm năm đạt 113.000 tỷ đồng, gấp 1,6 lần so với giai đoạn 2006-2010, tốc độ tăng thu khoảng 10,4%/năm. Giải quyết việc làm và tạo đủ việc làm cho 173.000 lượt người, trong đó tạo việc làm mới cho 85.700 lao động; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 70%. Giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 2,35% với tiêu chí những hộ có mức thu nhập bình quân từ 900.000 đồng/người/tháng ở đô thị và 700.000 đồng/người/tháng trở xuống ở nông thôn. Cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn mới quốc gia (khống chế tỷ lệ dưới 1%).

Tự hào với những thành tựu đạt được trong hai mươi năm qua, cùng với sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Ðảng và Nhà nước, sự giúp đỡ của các bộ, ban, ngành, Ðảng bộ, chính quyền, quân và dân tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, vượt mọi khó khăn, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Ðại hội đại biểu Ðảng bộ tỉnh lần thứ 5, Nghị quyết Ðại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Ðảng, xây dựng Bà Rịa-Vũng Tàu ngày càng giàu mạnh, văn minh, trở thành tỉnh công nghiệp và cảng biển theo hướng hiện đại vào năm 2015.

NGUYỄN TUẤN MINH
Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu