Với diện tích tự nhiên rộng hơn 3.194 km 2 , khu vực đảo của thành phố chiếm khoảng 163,6 km 2 , gồm hai quần đảo Cát Bà, Long Châu và các đảo: Bạch Long Vĩ, Hòn Dấu, Cát Hải; 5 cửa sông chính gồm: Lạch Huyện, Nam Triệu, Lạch Tray, Văn Úc và Thái Bình tạo nên hệ thống giao thông đường thủy, kết nối khu vực cảng biển với vùng nội địa.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Lân, nguyên Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường biển (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), vùng biển Hải Phòng có vị trí quan trọng về kinh tế, quốc phòng, an ninh, đồng thời sở hữu giá trị đặc sắc về tài nguyên và đa dạng sinh học.
Vì thế, thành phố xác định mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, kết nối quốc tế, là động lực phát triển của vùng Bắc Bộ, có vị thế hàng đầu khu vực Đông Nam Á...
Đồng chí Nguyễn Hải Bình, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hải Phòng cho biết: Nhằm khai thác lợi thế, mở rộng không gian kinh tế biển, thành phố vừa ban hành Kế hoạch hành động triển khai thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng nền tảng vững chắc để thành phố trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh, trung tâm logistics quốc tế hiện đại.
Trong đó, Hải Phòng hướng tới xây dựng trung tâm quốc tế đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng và phát triển khoa học-công nghệ biển thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á; hình thành mô hình quản trị không gian biển hiện đại dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu số.
Phát triển đồng bộ chuỗi giá trị cảng biển, logistics, công nghiệp tàu thủy và thiết bị ngoài khơi; nuôi biển công nghệ cao, năng lượng tái tạo biển và các ngành kinh tế biển mới.
Nhiều chỉ tiêu cụ thể được xác định như: Phấn đấu sản lượng hàng hóa thông qua các cảng trên địa bàn đạt 380 triệu tấn; hình thành 1 trung tâm logistics hiện đại, ngang tầm quốc tế; phấn đấu giảm chi phí logistics xuống dưới 12% GRDP và hình thành từ 2-3 doanh nghiệp vận tải biển nòng cốt có năng lực khai thác tuyến quốc tế.
Phát triển du lịch biển, đảo gắn với bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái và phát huy bản sắc văn hóa biển, thành phố phấn đấu tăng trưởng tổng thu du lịch biển, đảo bình quân từ 14%/năm trở lên; đến năm 2030, toàn bộ xe vận tải du lịch trên đảo Cát Bà sử dụng điện, năng lượng xanh; 100% chất thải nhựa ven biển được thu gom, xử lý; hoàn thành các tuyến đường bộ ven biển theo quy hoạch.
Hải Phòng chú trọng nâng cao chất lượng đời sống cư dân biển, đảo, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Thành phố đặt mục tiêu 100% cư dân vùng biển, hải đảo được tiếp cận điện, nước sạch, internet băng rộng và dịch vụ y tế, giáo dục.
Trong cơ cấu phát triển kinh tế biển, cảng biển và vận tải biển tiếp tục giữ vai trò trung tâm với hệ thống cảng Lạch Huyện-Đình Vũ-Nam Đồ Sơn. Các ngành công nghiệp đóng tàu, cơ khí, chế biến thủy sản, năng lượng tái tạo cùng dịch vụ logistics, thương mại, tài chính và du lịch biển, đảo được định hướng phát triển theo lợi thế từng khu vực.
Thành phố xây dựng các trung tâm nghề cá, nuôi trồng thủy sản, bảo vệ rừng ngập mặn và hệ sinh thái biển tại Cát Bà-Long Châu, Bạch Long Vĩ.
Một định hướng quan trọng là phát triển Khu kinh tế ven biển phía nam Hải Phòng, với diện tích khoảng 20.000 ha, trong đó có khoảng 2.909 ha đất lấn biển. Khu kinh tế được định hướng theo mô hình sinh thái thế hệ 3.0, tập trung các ngành công nghiệp công nghệ cao, logistics hiện đại, hướng tới tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng khu vực, quốc tế.
Hải Phòng xác định Đồ Sơn có vai trò quan trọng khi sở hữu bán đảo nhô ra biển, gần tuyến hàng hải quốc tế và đường bộ cao tốc Hà Nội-Hải Phòng, thuận lợi tham gia hệ sinh thái phát triển kinh tế biển gắn với Khu kinh tế Đình Vũ-Cát Hải, cảng nước sâu Lạch Huyện và Khu kinh tế ven biển phía nam.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đồ Sơn Nguyễn Quang Diện, địa phường còn nhiều vấn đề cần được giải quyết như: Hạ tầng đô thị, hệ thống xử lý nước thải, kết nối giao thông và sử dụng hiệu quả quỹ đất. Hiện nay, Đồ Sơn cụ thể hóa bốn nghị quyết trụ cột của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các lĩnh vực liên quan; góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn.
Chủ động đề xuất thành phố triển khai dự án thoát nước thải khu du lịch; đầu tư hệ thống giao thông kết nối đa phương thức, liên vùng; phát triển hạ tầng cảng biển, nâng cao khả năng tiếp cận điểm du lịch bằng đường biển; xây dựng sản phẩm du lịch xanh, thông minh, bộ nhận diện thương hiệu “Du lịch Đồ Sơn”, hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến bốn mùa.
Đối với Đặc khu Cát Hải, Bí thư Đảng ủy Đặc khu Trần Văn Phương cho hay: Đảng ủy Đặc khu đang đẩy nhanh hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận khu du lịch quốc gia Cát Bà; đề nghị công bố vùng du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà.
Địa phương đang huy động tối đa nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, tạo môi trường thuận lợi thu hút các nhà đầu tư xây dựng đảo Cát Hải trở thành trung tâm dịch vụ cảng biển-logictics và công nghiệp hiện đại. Chú trọng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, cải cách hành chính, xây dựng chính quyền điện tử...
Từ việc ban hành và triển khai đồng bộ các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội khu vực ven biển và hải đảo, Hải Phòng cho thấy quyết tâm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế biển, qua đó hiện thực hóa mục tiêu chiến lược “mạnh về biển, làm giàu từ biển” và đến năm 2045 trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh, trung tâm khoa học biển hàng đầu cả nước, có vai trò dẫn dắt khu vực châu Á-Thái Bình Dương; là thành phố cảng biển quốc tế hiện đại, thông minh, xanh.
