Có mặt tại khu vực ấp Tân Quới, xã Quới An (trước đây là xã Tân Quới Trung, huyện Vũng Liêm), phóng viên Báo Nhân Dân không khỏi bàng hoàng trước thực trạng ô nhiễm không khí tại đây. Một bầu không khí đặc quánh tro bụi, bao trùm lên toàn bộ khu dân cư rộng lớn. Từ những rặng cây ven đường đến sàn nhà, đồ đạc của người dân đều bị phủ một màu xám xịt của tro đen và bụi cám.
Sinh kế bị đe dọa, sức khỏe báo động
Để đối phó với “giặc bụi”, hàng chục hộ dân tại đây dường như phải thực hiện chính sách “nội bất xuất, ngoại bất nhập”. Cửa chính, cửa sổ luôn trong tình trạng đóng kín mít bất kể ngày đêm. Thậm chí, nhiều gia đình còn phải dùng giẻ lau chèn kín các ngạch cửa, dùng băng keo dán bít mọi kẽ hở với hy vọng mong manh ngăn không cho bụi lọt vào nhà.
Ông Ngô Văn Trong, một người dân sống sát vách nhà máy xay xát lúa Chín Hải, bức xúc chia sẻ rằng nhà máy này đã hoạt động khoảng 15 năm, nhưng 5 năm trở lại đây ô nhiễm mới trở nên khủng khiếp. Bụi trấu, tro đen bay mù mịt khiến việc sinh hoạt ngoài trời trở thành nỗi ám ảnh vì cảm giác ngứa ngáy không thể chịu nổi. Không chỉ không khí, ngay cả nguồn nước sinh hoạt cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Những lu chứa nước mưa-nguồn nước quý giá của bà con vùng nông thôn nay cũng bị ô nhiễm, hôi thối đến mức không thể sử dụng.
Ô nhiễm môi trường không chỉ tàn phá không gian sống mà còn trực tiếp bẻ gãy sinh kế của nhiều hộ gia đình. Gia đình ông Ngô Văn Trong vốn có nghề mộc nổi tiếng trong vùng, là nguồn thu nhập chính bao đời nay. Thế nhưng, trước sự tấn công của bụi cám và tro đen, ông buộc phải tạm dừng công việc vì không thể sản xuất trong môi trường độc hại.
Tương tự, tiệm tạp hóa của bà Lê Thị Mãnh nằm cách nhà máy chưa đầy 100m cũng rơi vào cảnh ế ẩm. Bà Mãnh cho biết, hễ cứ rảnh tay là phải lau chùi hàng hóa, bởi chỉ cần để khoảng 2 tiếng đồng hồ là bụi đã bám đầy lên các sản phẩm trưng bày. Việc kinh doanh đình trệ, chi phí sinh hoạt đè nặng khiến cuộc sống gia đình bà càng thêm khó khăn.
Điều đáng lo ngại nhất hiện nay chính là sức khỏe của các đối tượng yếu thế. Hàng trăm nhân khẩu, trong đó có rất nhiều người già và trẻ nhỏ, đang phải hít thở luồng không khí ô nhiễm này từng giờ, từng ngày. Người dân nơi đây chỉ biết “kêu trời” trong vô vọng khi tình trạng ô nhiễm ngày càng có dấu hiệu trầm trọng hơn.
Lời hứa khắc phục và sự chờ đợi của người dân
Về phía chính quyền địa phương, ông Lưu Quốc Anh, Bí thư Chi bộ ấp Tân Quới, xác nhận tình trạng ô nhiễm tại nhà máy xay xát lúa Chín Hải đã diễn ra từ lâu, đặc biệt ảnh hưởng nặng nề đến các tổ từ 18 đến 20. Trước khi sáp nhập địa giới hành chính, từ phản ánh của bà con, ông đã cùng đoàn kiểm tra của huyện Vũng Liêm (cũ) đến làm việc và nhắc nhở nhà máy. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các biện pháp hạn chế khói bụi vẫn chưa đem lại hiệu quả, ngược lại mức độ ô nhiễm còn gia tăng.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Minh Hiếu, đại diện Nhà máy xay xát lúa Chín Hải, đã thừa nhận việc hoạt động của đơn vị có phát sinh bụi cám, tro đen gây ảnh hưởng đến các hộ dân lân cận. Ông Hiếu khẳng định đơn vị sẽ sớm triển khai các biện pháp khắc phục để hạn chế ô nhiễm, bảo đảm môi trường sống cho cộng đồng. Thế nhưng, đối với người dân ấp Tân Quới, những lời hứa này dường như vẫn còn quá xa vời khi hằng ngày họ vẫn phải vật lộn trong đống tro bụi.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quới An Nguyễn Văn Móm Em, cho biết sau khi sáp nhập địa giới hành chính, địa phương đang tích cực rà soát lại tình hình trên địa bàn. Lãnh đạo xã đã chỉ đạo lực lượng chuyên môn kiểm tra thực tế và sẽ có hướng xử lý cụ thể, kiên quyết bảo đảm cuộc sống sinh hoạt cho người dân theo đúng quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Thiết nghĩ, phát triển kinh tế phải luôn đi đôi với bảo vệ môi trường và an sinh xã hội. Người dân ấp Tân Quới đang rất cần một sự vào cuộc quyết liệt, dứt điểm từ các cơ quan chức năng cấp trên của tỉnh Vĩnh Long để trả lại bầu không khí trong lành và sự bình yên cho vùng quê này.
