Việt Nam-Ba Lan tăng cường liên kết sản xuất, phát triển chuỗi cung ứng và mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư

Phát biểu ý kiến khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng nêu rõ, hai nền kinh tế Việt Nam và Ba Lan có thế mạnh để hỗ trợ cho nhau; Ba Lan là một trong những nền kinh tế năng động của châu Âu, có thế mạnh về công nghiệp, khoa học công nghệ, logistics, về hệ thống phân phối, đồng thời giữ vai trò quan trọng tại khu vực Trung Đông Âu. Trong khi đó, Việt Nam có vai trò, vị trí chiến lược quan trọng trong khu vực ASEAN, là nền kinh tế năng động, hội nhập sâu rộng và mạng lưới liên kết kinh tế với nhiều thị trường lớn trên thế giới.

Đây là những điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp Ba Lan mở rộng hoạt động tại Việt Nam và khu vực ASEAN, đồng thời giúp doanh nghiệp Việt Nam tăng cường sự hiện diện tại Ba Lan và tiếp cận sâu hơn với thị trường EU. Cùng với đó, Hiệp định EVFTA tiếp tục tạo khuôn khổ thuận lợi để doanh nghiệp hai nước mở rộng thị trường, khai thác các ưu đãi thương mại và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng. Điều quan trọng là chuyển hóa các lợi thế và cơ hội thành những hợp đồng thương mại, dự án đầu tư, chương trình hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp hai nước.

Bộ trưởng nhấn mạnh 3 định hướng quan trọng nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại hai nước thời gian tới:

Thứ nhất, tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định, tăng cường trao đổi thông tin, tháo gỡ rào cản về tiêu chuẩn, thủ tục và logistics, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước tiếp cận thị trường.

Thứ hai, thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư, sản xuất, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng, tập trung vào các lĩnh vực có thế mạnh bổ trợ lẫn nhau; góp phần nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của mỗi nền kinh tế.

Thứ ba, phát huy vai trò các cơ chế hợp tác song phương, tổ chức xúc tiến thương mại và hiệp hội doanh nghiệp trong kết nối đối tác, hỗ trợ triển khai các dự án, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc.

Bộ trưởng khẳng định, Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư với Ba Lan; tin tưởng rằng với nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp, sự quan tâm và định hướng của lãnh đạo cấp cao hai nước, cùng với sự năng động, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác Việt Nam-Ba Lan sẽ có bước phát triển mới tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng của hai bên.

Phát biểu ý kiến, Thủ tướng Lê Minh Hưng kỳ vọng Hội nghị sẽ góp phần cụ thể hóa khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Ba Lan mới thiết lập này bằng những sáng kiến, chương trình, dự án hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư có giá trị lâu dài; nhất là trong những lĩnh vực hai bên có tiềm năng, thế mạnh, phù hợp với nhu cầu, lợi ích của người dân, doanh nghiệp và sự phát triển của mỗi nước.

Trong tổng thể quan hệ hai nước, hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư là một trụ cột quan trọng. Ba Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Trung Đông Âu; Ba Lan hiện là nhà đầu tư lớn thứ 36/154 quốc gia/vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Kim ngạch thương mại song phương duy trì đà tăng liên tục (năm 2025 đạt gần 4 tỷ USD, tăng 14,8% so với năm 2024; 9 tháng đầu năm 2026 đã đạt gần 3,5 tỷ USD, tăng 19% so cùng kỳ năm 2025).

Với vai trò, vị trí quan trọng của Ba Lan tại Trung và Đông Âu và của Việt Nam tại Đông Nam Á, hai nước có nhiều dư địa, tiềm năng và điều kiện thuận lợi để kết nối thị trường, tăng cường liên kết sản xuất, phát triển chuỗi cung ứng và mở rộng đầu tư. Ba Lan có thế mạnh về dược phẩm, y tế, quốc phòng, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, nông nghiệp thông minh, đường sắt, đóng tàu, môi trường… Đây đều là những lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên phát triển với nhiều chính sách thuận lợi, ưu đãi. Việt Nam có năng lực về chế biến, hệ thống cảng biển, nguồn nhân lực dồi dào và mạng lưới 18 FTA với hơn 60 đối tác.

Nếu kết nối tốt, hai bên có thể tạo ra những chuỗi sản xuất, cung ứng và tiêu thụ sản phẩm cạnh tranh, hiệu quả hơn. Mục tiêu phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 6 tỷ USD mà lãnh đạo hai nước đã thống nhất hoàn toàn khả thi nếu Chính phủ và doanh nghiệp hai nước cùng hành động. Để hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa hai nước tăng lên tầm cao mới, tương xứng với khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược, Thủ tướng đề nghị một số định hướng lớn sau:

Một là, nâng cao chất lượng hợp tác. Thủ tướng đánh giá cao sự hiện diện của các doanh nghiệp, tổ chức của Ba Lan hoạt động trong lĩnh vực y tế, dược phẩm, công nghiệp quốc phòng, công nghệ vũ trụ…; là cơ hội để các bên trực tiếp kết nối, trao đổi thông tin, tìm kiếm cơ hội hợp tác tiềm năng trong các lĩnh vực mới, có hàm lượng khoa học, công nghệ, giá trị gia tăng cao.

Trên tinh thần đó, Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Ba Lan nghiên cứu, đẩy mạnh hợp tác, đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực khác, đặc biệt là các ngành mũi nhọn của Ba Lan, phù hợp với nhu cầu phát triển bền vững của Việt Nam như năng lượng tái tạo, nông nghiệp thông minh, chuyển đổi số, đường sắt, đóng tàu, môi trường… gắn với chuyển giao công nghệ, phát triển bền vững.

Hai là, phối hợp để rà soát, kịp thời tháo gỡ các rào cản về thể chế, chính sách, quy định về thủ tục đầu tư, xuất nhập cảnh, hải quan, tiêu chuẩn, quy chuẩn… Đề nghị tăng cường phát huy các cơ chế đối thoại giữa doanh nghiệp và các bộ, cơ quan liên quan, trong đó có Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) tổ chức hằng năm với sự tham gia của đại diện các tổ chức, doanh nghiệp từ châu Âu, trong đó có Ba Lan.

Ba là, thúc đẩy kết nối giao thông-vận tải để kết nối thị trường. Thủ tướng đánh giá cao việc Hãng hàng không quốc gia Ba Lan (LOT) đã chính thức công bố nối lại đường bay thẳng Warsaw-Hà Nội. Đề nghị các cơ quan hữu quan hai nước phối hợp nghiên cứu đa dạng hóa kết nối giữa hai nền kinh tế (đường hàng không, đường biển, sớm nghiên cứu khả năng kết nối đường sắt để bổ sung cho tuyến vận tải đường biển Á-Âu truyền thống); tạo thuận lợi cho kết nối thương mại, đầu tư, kinh doanh.

Bốn là, đề nghị các doanh nghiệp tăng cường liên kết, đề cao trách nhiệm xã hội và kinh doanh bền vững. Đề nghị phía Ba Lan tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các chuỗi sản xuất, cung ứng; ưu tiên sử dụng, đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ; cam kết hợp tác, đầu tư dài hạn, sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường…

Thủ tướng khẳng định, với tinh thần “doanh nghiệp phát triển thì đất nước phát triển”, Chính phủ Việt Nam cam kết luôn hỗ trợ, đồng hành cùng các doanh nghiệp, nhà đầu tư, luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất để các doanh nghiệp hai nước hợp tác đầu tư, kinh doanh hiệu quả, ổn định, bền vững lâu dài. Thủ tướng mong muốn cộng đồng doanh nghiệp phát huy vai trò tiên phong, chủ động tìm kiếm đối tác, cùng phát triển những dự án có giá trị kinh tế và sức lan tỏa, mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Thủ tướng tin tưởng rằng, trên nền tảng hữu nghị bền chặt, sự đồng thuận của lãnh đạo cấp cao và tinh thần năng động của cộng đồng doanh nghiệp, quan hệ Việt Nam-Ba Lan sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, xứng tầm Đối tác chiến lược, đóng góp vào sự phồn vinh của mỗi nước.

Phát biểu ý kiến tại Hội nghị, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nhấn mạnh, đây là một cuộc gặp gỡ quan trọng, bởi vì chúng ta không chỉ muốn bàn luận về các triển vọng hợp tác kinh tế, mà trước hết là về các dự án cụ thể, các khoản đầu tư và cơ hội xây dựng những đối tác lâu dài trong lĩnh vực kinh doanh. Việt Nam là một trong những nền kinh tế phát triển năng động nhất tại châu Á và là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong những thập kỷ gần đây, Việt Nam đã thực hiện những cải cách ấn tượng, vươn lên thành một trung tâm công nghiệp và xuất khẩu quan trọng. Ngày nay, Việt Nam còn có những tham vọng lớn hơn: phát triển nền công nghệ hiện đại, đầu tư vào công nghệ và gia tăng tỷ trọng các sản phẩm có giá trị gia tăng cao trong nền kinh tế của mình.

Thủ tướng tin tưởng rằng những kinh nghiệm và tiềm năng của hai nước có thể bổ sung cho nhau một cách hoàn hảo, đặt nền móng cho mối quan hệ hợp tác kinh tế ngày càng khăng khít hơn; nhấn mạnh, Ba Lan và Việt Nam gắn bó với nhau hơn 75 năm quan hệ ngoại giao. Qua nhiều thập kỷ, chúng ta đã phát triển hợp tác khoa học, giáo dục và kinh tế. Nhiều chuyên gia Việt Nam đã nhận được nền giáo dục tại các cơ sở đào tạo của Ba Lan, xây dựng mối liên kết bền chặt giữa hai xã hội chúng ta. Và ngày nay, chúng ta đang hiện thực hóa tuyên bố đó bằng những nội dung kinh tế cụ thể. Hai nước nên cùng nhau nỗ lực để gia tăng và đa dạng hóa kim ngạch thương mại, phát triển các hướng xuất khẩu mới cũng như tạo ra các điều kiện thuận lợi cho đầu tư.

Điều này được hỗ trợ bởi Hiệp định EVFTA, có hiệu lực từ năm 2020. Thủ tướng Ba Lan bày tỏ vui mừng vì là người đã khởi xướng công việc về Hiệp định này khi còn giữ chức Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EC). Tuy nhiên, không một hiệp định thương mại nào có thể thay thế được những tiếp xúc trực tiếp giữa các doanh nghiệp và những điều kiện thuận lợi để tiến hành hoạt động kinh tế.

Thủ tướng Donald Tusk nhấn mạnh ba lĩnh vực đặc biệt có triển vọng để làm sâu sắc thêm mối quan hệ Đối tác chiến lược song phương:

Thứ nhất là ngành công nghiệp dược phẩm và y tế. Ở đây, chúng ta đã có thí dụ cho thấy các khoản đầu tư của Ba Lan có thể hỗ trợ hiệu quả cho sự phát triển của ngành dược phẩm Việt Nam. Khoản đầu tư của Công ty Adamed đã đi kèm với việc phát triển cơ sở hạ tầng sản xuất, hiện đại hóa công nghệ cũng như nâng cao các tiêu chuẩn chất lượng. Hợp tác dược phẩm có thể bao gồm các khoản đầu tư tiếp theo, nghiên cứu, phát triển sản xuất cũng như xuất khẩu thuốc và các sản phẩm y tế sang các thị trường khác trong khu vực. Những dự án như vậy cho thấy sự hợp tác của chúng ta có thể mang lại lợi ích cho cả hai phía: tạo ra việc làm, củng cố ngành công nghiệp nội địa và tăng cường khả năng tiếp cận các công nghệ hiện đại.

Như hai Thủ tướng đã trao đổi, Việt Nam và Ba Lan muốn hợp tác cùng nhau. Không có quốc gia nào trong số chúng ta muốn thống trị đối tác, không có quốc gia nào trong số chúng ta muốn lợi dụng bên còn lại. Chúng ta đang xây dựng sự cộng hưởng, sự tôn trọng lẫn nhau, chúng ta là những đối tác kinh tế bình đẳng và thân thiện.

Lĩnh vực thứ hai là công nghiệp quốc phòng và các công nghệ có ứng dụng kép. Ba Lan đang phát triển năng lực của ngành công nghiệp quốc phòng một cách năng động. Việt Nam đang hiện đại hóa các năng lực quốc phòng của mình, đồng thời phát triển ngành công nghiệp quân sự cùng toàn bộ tiềm năng công nghiệp trong nước. Do đó, chúng ta thấy không chỉ có không gian cho việc xuất khẩu trang thiết bị của Ba Lan, mà còn cho cả sự hợp tác về sản xuất, dịch vụ, đào tạo và công nghệ, với sự tôn trọng đầy đủ các nguyên tắc an ninh hiện hành. Các mối liên hệ chính trị và quân sự giúp tạo ra các điều kiện cho mối quan hệ đối tác lâu dài giữa các doanh nghiệp của cả hai quốc gia. Và ở đây, từ khóa quan trọng chính là lòng tin. Lòng tin trong lĩnh vực này hoàn toàn là nền tảng cốt lõi. Và chúng ta đã xây dựng lòng tin đó từ nhiều thập kỷ, và ngày hôm nay, hai nước đã làm sâu sắc thêm niềm tin đó một cách thực sự triệt để.

Lĩnh vực tiếp theo có tiềm năng lớn là ngành vũ trụ và công nghệ hiện đại. Ba Lan đang phát triển năng lực của mình trong các công nghệ vệ tinh, điện tử, hệ thống quang học, phần mềm tiên tiến và phân tích dữ liệu. Các doanh nghiệp và viện nghiên cứu của Ba Lan tham gia vào các dự án không gian của châu Âu, cung cấp các linh kiện chuyên dụng và các giải pháp công nghệ tốt nhất. Do đó, hai nước có thể cùng nhau phát triển các giải pháp trong lĩnh vực quan sát trái đất, phân tích dữ liệu vệ tinh cũng như ứng dụng trong nông nghiệp, quản lý nguồn nước, bảo vệ môi trường và quản lý cơ sở hạ tầng. Tiềm năng đặc biệt được nhìn thấy trong việc kết hợp các công nghệ vũ trụ với trí tuệ nhân tạo. Chúng ta muốn các doanh nghiệp Ba Lan và Việt Nam không chỉ cung cấp công nghệ cho nhau, mà còn cùng nhau phát triển các sản phẩm mới, phát triển năng lực và thương mại hóa các giải pháp trên thị trường quốc tế.

Thủ tướng Donald Tusk nêu rõ, tham vọng chung của hai nước phải là chuyển đổi từ trao đổi thương mại truyền thống sang hợp tác đầu tư và công nghiệp sâu rộng hơn. Các doanh nghiệp Ba Lan có thể và sẽ đóng góp công nghệ, kinh nghiệm và nguồn vốn; các đối tác Việt Nam đóng góp cơ sở hạ tầng sản xuất phát triển, sự am hiểu thị trường cũng như khả năng mở rộng khu vực.

Việt Nam có thể trở thành đối với các doanh nghiệp Ba Lan không chỉ là một thị trường hấp dẫn, mà còn là một trung tâm hoạt động quan trọng trong toàn bộ khu vực ASEAN. Ngược lại, Ba Lan có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư Việt Nam muốn phát triển hoạt động tại EU. Ba Lan thực sự có thể là cánh cửa rộng mở cho Việt Nam bước vào toàn bộ thị trường EU. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa những mục tiêu này đòi hỏi các điều kiện kinh doanh phù hợp. Các doanh nghiệp công nghiệp và công nghệ lớn đòi hỏi các quy định minh bạch, các thủ tục hiệu quả, sự chứng nhận thuận lợi cũng như khả năng tiếp cận các công cụ tài chính phù hợp.

Thủ tướng tin rằng nhờ có đối thoại chặt chẽ giữa các cơ quan hành chính, hai bên có thể cùng nhau xác định và giải quyết các vấn đề đang cản trở sự phát triển đầu tư và hợp tác thương mại. Chúng ta cũng kỳ vọng vào sự hợp tác chặt chẽ với các cơ quan hữu quan của Việt Nam, để cùng nhau tạo ra các điều kiện tốt nhất có thể cho đầu tư và phát triển kinh doanh.