Vì sao nhà đầu tư ngại vào Hà Tây?

Thế mạnh của tỉnh Hà Tây là liền kề thủ đô Hà Nội, có nhiều tuyến giao thông thuận lợi, có nguồn nhân lực dồi dào, được Chính phủ phê duyệt quy hoạch khu công nghệ cao, khu công nghiệp, chuỗi đô thị Miếu Môn - Xuân Mai - Sơn Tây, làng văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Thế nhưng, trong khi một số doanh nghiệp đã vào từ vài năm trước song đến nay cũng bắt đầu chán nản với những chính sách và những bất ổn trong dân thì những nhà đầu tư mới lại ngại ngần đầu tư vào Hà Tây.

Theo đánh giá của Sở Kế hoạch và đầu tư tỉnh, nếu như từ năm 2000 đến năm 2002, các doanh nghiệp nô nức tìm đường đến Hà Tây bao nhiêu thì những năm gần đây tình hình lại lắng xuống bấy nhiêu.

“Dài cổ” đợi doanh nghiệp

Theo Sở Kế hoạch và đầu tư, những huyện như: Hoài Đức, Quốc Oai, Chương Mỹ, Thanh Oai, Thạch Thất vài năm trước đều phải cân nhắc từng doanh nghiệp khi tiếp nhận dự án đầu tư, thì nay lại trong tình trạng “dài cổ” đợi doanh nghiệp đến.

Theo báo cáo của UBND huyện Thanh Oai, năm 2004, huyện đã được tỉnh phê duyệt quy hoạch 1 cụm công nghiệp và tám điểm công nghiệp. Thế nhưng, duy nhất chỉ có ba điểm công nghiệp là Biên Giang và Bích Hòa A, Bích Hòa B đã sử dụng kín đất và khá hiệu quả.

Còn cụm công nghiệp Bình Minh, tuy triển khai đầu tiên với quy hoạch chi tiết 10 ha trong quy hoạch tổng thể 20 ha, nhưng do khó khăn giải phóng mặt bằng nên đến nay mới chỉ có hai doanh nghiệp là Công ty Cung ứng nhân lực quốc tế và Thương mại Sông Đa với diện tích gần hai ha và Công ty May xuất khẩu Huy Ngọc với diện tích 12 nghìn m2. Diện tích còn lại vẫn còn đang “chờ” doanh nghiệp.

Chưa kể điểm công nghiệp đã được quy hoạch như Thanh Thuỳ chưa có doanh nghiệp cơ sở nào đăng ký xây dựng. Điểm Tam Hưng mới có hai doanh nghiệp là người địa phương xin đăng ký.

Theo UBND huyện Thanh Oai, trong năm 2004, Thanh Oai chỉ nhận được năm hồ sơ xin thuê đất mới. Trong đó có hai dự án xin thuê đất ở Biên Giang đều là của người Biên Giang đã có sẵn đất, nay xin chuyển đổi mục đích... Tất cả các dự án này đều nhỏ và không thu hút nhiều lao động.

Quy hoạch và chế độ đền bù không đồng bộ

“Chúng tôi rất sợ khi nghe nói bà con nông dân tới công ty hỏi thăm” - đây là ý kiến của nhiều doanh nghiệp đã và đang đầu tư vào Hà Tây. Những phiền hà, thậm chí còn cấm vận các doanh nghiệp đang xây dựng hoặc sản xuất tại các cụm, điểm công nghiệp đã gây thiệt hại rất lớn và đã làm cho các doanh nghiệp không dám nộp hồ sơ xin đầu tư vào Hà Tây. Đơn cử như Công ty May xuất khẩu Huy Ngọc đã đi vào sản xuất mấy năm rồi cũng chưa yên ổn vì thỉnh thoảng lại bị bà con địa phương đến... “hỏi thăm” (!?).

Đánh giá về sự yếu kém trong môi trường cạnh tranh và đầu tư của Hà Tây, UBND tỉnh thừa nhận sự thiếu chặt chẽ, bài bản khi tiếp nhận các dự án đầu tư của một số cơ quan tham mưu của tỉnh. Việc triển khai quy hoạch thể hiện tính manh mún, chưa xây dựng kịp thời khung giá đền bù đất đai sát hợp từng thời điểm và chính sách hỗ trợ đào tạo nghề...

Một vấn đề nảy sinh là những địa phương không thuận lợi về giao thông đang “đói dự án” đã chấp thuận với khung giá đền bù đất ở mức thấp nhất, ngược lại những địa phương tiện lợi về giao thông, sát Hà Nội đã vận dụng với khung giá cao nhất theo quy định.

Với việc vận dụng giá đền bù một cách “linh hoạt” như vậy, một số hộ nhân dân ở điểm công nghiệp lẻ thị trấn Quốc Oai, cụm công nghiệp An Khánh... đã so sánh với mức giá đền bù ở khu vực sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội), tạo ra những điểm nóng phức tạp vào cuối năm 2003.

Bên cạnh đó, do sự chỉ đạo thiếu đồng bộ nên có trường hợp doanh nghiệp tự thỏa thuận mức đền bù với dân, cũng dẫn đến sự suy bì ngay trong nhân dân. Từ những bức xúc đó đã dẫn đến một loạt các cản trở trong khâu vận động nhận đền bù, giải phóng mặt bằng ở các cụm, điểm công nghiệp ở các địa phương trong tỉnh.

Một điều bất cập nữa do quy hoạch manh mún không mang tầm chiến lược nên các cụm, điểm công nghiệp của tỉnh đã bỏ lỡ nhiều cơ hội khi có một số dự án có vốn đầu tư lớn cần khoảng 1 - 1,5ha, thì ở các cụm, điểm công nghiệp lại không đáp ứng được. Do không đồng bộ trong việc quy hoạch và các chế độ đền bù, quy trình giải phóng mặt bằng, tiếp nhận dự án, nên quá trình thực hiện đã vấp phải nhiều khó khăn.

Sự không đồng thuận thống nhất trên là lý do khiến các cụm, điểm công nghiệp Hà Tây đã để mất nhiều cơ hội thu hút đầu tư.

Theo đánh giá của Sở Kế hoạch và đầu tư, tính từ giữa năm 2004 đến nay, Hà Tây chưa tiếp nhận được dự án đầu tư mới. Trong số 33 dự án xin đầu tư được Phòng hợp tác kinh tế đối ngoại thuộc Sở tiếp nhận (từ tháng 5-2004 đến tháng 3-2005) chủ yếu là các dự án cũ. Trong đó có 27 dự án trong nước và sáu dự án có vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên đó là những dự án đang chờ mặt bằng.

Nhằm khuyến khích đầu tư trên địa bàn, vừa qua UBND tỉnh đã có Quyết định số 15, quy định cụ thể về một số chính sách khuyến khích dự án đầu tư trên địa bàn như hỗ trợ chi phí đền bù giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng, chính sách về đất, danh mục lĩnh vực đặc biệt khuyến khích đầu tư, hỗ trợ đào tạo lao động, hỗ trợ xúc tiến đầu tư, quy chế thực hiện cơ chế “một cửa”...

Hy vọng rằng, những chính sách mới này sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất hấp dẫn các nhà đầu tư vào địa bàn Hà Tây.

Tính từ năm 2000 đến nay, Hà Tây đã thu hút được 201 dự án trong nước với số vốn đầu tư 3.100 tỷ đồng do cấp tỉnh quản lý. Có 56 dự án đầu tư nước ngoài vào địa bàn với tổng số vốn đầu tư hơn 624 triệu USD, trong đó đã có 39 dự án đã đi vào sản xuất, kinh doanh, số vốn đã đầu tư đạt 254 triệu USD.