Ngày này cách đây 44 năm (10-8-1961 - 10-8-2005), chiếc máy bay H-34 của không lực Hoa Kỳ thực hiện chuyến bay đầu tiên rải chất độc da cam xuống vùng rừng núi từ Kon Tum lên Đác Tô, mở đầu cuộc chiến tranh hóa học do Mỹ tiến hành ở Việt Nam. Ngày 10-8 năm nay không những là "Ngày vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam" mà dư luận tiến bộ trên thế giới còn đề nghị coi là "Ngày vì nạn nhân chất độc da cam toàn thế giới".
Chiến tranh hóa học do Mỹ tiến hành ở Việt Nam đã để lại hậu quả đau thương đến môi trường, sức khỏe con người Việt Nam. Theo Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, hiện nay nước ta có khoảng 4,8 triệu người bị ảnh hưởng của dioxin, trong đó khoảng ba triệu người là nạn nhân chất độc da cam. Nạn nhân chất độc da cam là những người khổ cực nhất trong số những người nghèo khổ, bất hạnh nhất trong số những người bất hạnh. Di chứng chất độc dioxin truyền từ đời bố mẹ sang đời con, ở Việt Nam đã có một số trường hợp truyền đến đời cháu. Sự đau khổ và bất hạnh vẫn còn có thể truyền sang nhiều thế hệ, vẫn hiện hữu trong một thế giới văn minh, cuộc sống ngày càng hiện đại.
Với nghĩa tình và trách nhiệm, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã, đang và sẽ tiếp tục chăm lo ngày càng tốt hơn cuộc sống của các nạn nhân chất độc da cam. Theo Pháp lệnh ưu đãi người có công (sửa đổi) vừa ban hành, bổ sung đối tượng bộ đội, TNXP và con đẻ của họ bị nhiễm chất độc da cam là đối tượng có công để Nhà nước chăm lo cuộc sống cho họ. Quỹ bảo trợ nạn nhân chất độc da cam (Hội Chữ thập đỏ Việt Nam) và của Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam sẽ hỗ trợ, chăm lo cuộc sống cho những đối tượng khác trong xã hội bị nhiễm chất độc da cam. Chúng ta đang làm tất cả những việc có thể làm được để cuộc sống của các nạn nhân ngày càng tốt hơn, xã hội không vô cảm, lại ngày càng quan tâm nhiều hơn, đầy đủ hơn trước mỗi số phận nghiệt ngã của các nạn nhân chất độc da cam.
Vì công bằng và công lý, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin và các nạn nhân đã khởi kiện dân sự các công ty hóa chất Hoa Kỳ đã sản xuất chất độc da cam cung cấp cho quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh xâm lược Việt Nam. Mặc dù bước đầu tòa án Mỹ đã bác đơn kiện nói trên - một phán quyết thiếu công bằng và vô lý, vì người đi rải chất độc da cam (lính Mỹ) được coi là nạn nhân, được đền bù, còn người bị hậu quả của hoạt động đó lại không được coi là nạn nhân; nhưng Hội và các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam tiếp tục kháng án, chứng minh rằng chất da cam có chứa dioxin do quân đội Mỹ rải xuống Việt Nam là chất độc, các công ty hóa chất Hoa Kỳ phải có trách nhiệm bồi thường cho các nạn nhân Việt Nam cũng như đã từng bồi thường cho cựu chiến binh Mỹ. Dù khó khăn, dù có sự phán quyết sai lầm, nhưng cuối cùng chắc chắn công lý sẽ thắng.
Để giúp các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam có cuộc sống đỡ vất vả hơn, làm cho công lý và công bằng đến được với các nạn nhân, chúng tôi đề nghị:
- Nhà nước ta tiếp tục xây dựng và từng bước hoàn thiện chế độ, chính sách chăm lo cuộc sống tinh thần và vật chất đối với các nạn nhân chất độc da cam: cho vay vốn ưu đãi, ưu tiên dạy nghề, tạo việc làm phù hợp để nạn nhân có thu nhập, tự bảo đảm cuộc sống.
- Vụ kiện dân sự chất độc da cam đang được tiến hành ở Mỹ của Hội và các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam là cuộc đấu tranh vì công lý và sự công bằng. Mọi người, mọi tổ chức kinh tế và xã hội trong nước đồng cảm với các nạn nhân, dấy lên phong trào hành động giúp đỡ thiết thực cho cuộc sống của các nạn nhân, ủng hộ vụ kiện dân sự mà các nạn nhân đang tiến hành ở Mỹ.
- Ủng hộ dư luận tiến bộ ở Mỹ và trên thế giới trợ giúp nạn nhân chất độc da cam ở Mỹ, Hàn Quốc, Australia, New Zealand... đòi công lý và công bằng.
N.D