Tuyển sinh sau đại học bằng ngân sách nhà nước: Mở và đóng!

Kỳ thi tuyển sinh sau đại học đã nóng lên ở các trường khi hằng ngày số lượng người đến mua hồ sơ, tìm hiểu các thủ tục thi tăng lên đáng kể. Đây cũng là thời điểm Bộ Giáo dục - Đào tạo chính thức công bố chỉ tiêu, những thông tin quan trọng về chương trình tuyển sinh đào tạo sau đại học tại các cơ sở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước.

Chương trình này khởi động từ năm 2000, hằng năm luôn được nhiều người chờ đợi thông báo mới để tranh tìm một suất học bổng ở nước ngoài. Mỗi năm chương trình có một số điều chỉnh, có điểm thoáng hơn nhưng cũng có điểm xiết lại nhằm tìm kiếm được những người ưu tú thật sự.

Tiến sĩ chiếm tỷ lệ đào tạo cao

Năm nay, ngoài việc tuyển chọn đào tạo tiến sĩ theo đề án phối hợp khoảng 80 chỉ tiêu, chương trình còn chọn 100 người gửi đi đào tạo tiến sĩ ở các nước. Trong khi đó, chỉ tiêu đào tạo thạc sĩ là 90 người, thực tập sinh khoa học: 35 người. Bộ Giáo dục - Đào tạo dự kiến gửi đào tạo tại các nước: Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Bỉ, Nga, Hoa Kỳ, Canada, Australia, New Zealand, Trung Quốc, Nhật Bản, Thái-lan và một số nước khác, trong đó Nga chỉ gửi đào tạo tiến sĩ. Năm nay, Bộ cũng chính thức công bố chỉ tiêu cử đi đào tạo ở một số nước, trong đó tỷ lệ tiến sĩ và thạc sĩ là 4/3. Người muốn dự thi tiến sĩ tuổi đời phải dưới 40, đã có bằng thạc sĩ phù hợp. Nếu đăng ký học ở Nga hoặc Đức, có thể chỉ cần bằng tốt nghiệp đại học nếu được phía bạn chấp nhận nhưng phải tốt nghiệp loại khá trở lên, người dự thi thạc sĩ phải dưới 35 tuổi.

Yêu cầu ngoại ngữ: Khó hơn và dễ hơn!

Năm 2004, Chính phủ đã đồng ý nâng mức sinh hoạt phí cho lưu học sinh Việt Nam theo đề án 322. Mức tăng cụ thể ở các nước như sau: Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Anh: 860 USD/tháng. Pháp, Đức, Bỉ, Áo, Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy, Hà Lan: 600 EUR/tháng. Liên bang Nga, Ukraine, Thái-lan: 270 USD. Trung Quốc: 320 USD, Australia: 900 AUD. 

Ở một số năm, sau khi đạt yêu cầu về chuyên môn, thí sinh sẽ có giấy báo trúng tuyển, nhưng để chính thức được học bổng, thí sinh cần phải đạt điểm kỳ kiểm tra ngoại ngữ. Từ hai năm nay, thí sinh được xem là trúng tuyển khi phải đạt cả hai yêu cầu chuyên môn và ngoại ngữ. Năm 2005, quy định về ngoại ngữ như sau: Người dự tuyển đăng ký đi Pháp không phải dự kiểm tra tiếng Pháp, sau khi trúng tuyển sẽ được Đại sứ quán Pháp tổ chức kiểm tra và dạy thêm tiếng Pháp tại Việt Nam. Người dự tuyển đăng ký đi Nga và Trung Quốc (trừ thực tập sinh) không phải dự kiểm tra ngoại ngữ và sẽ được học ngôn ngữ đó ở chính nước bạn. Người dự tuyển đi các nước còn lại sẽ dự kiểm tra tiếng Anh TOEFL nội bộ do Bộ Giáo dục - Đào tạo tổ chức tại Hà Nội, Huế và TP Hồ Chí Minh vào cuối tháng 5. Thí sinh được miễn kiểm tra ngoại ngữ khi thuộc một trong các trường hợp sau: Có bằng tốt nghiệp đại học, thạc sĩ hoặc tiến sĩ ở nước ngoài nay đăng ký trở lại nước đó học tập; ngôn ngữ đã sử dụng trong học tập ở nước ngoài để đạt các văn bằng vừa nêu phù hợp với ngôn ngữ sẽ sử dụng trong học tập ở nước đăng ký đi học lần này; có chứng chỉ TOEFL quốc tế (hoặc nội bộ do IIE cấp) đạt 550 điểm hay IELTS: 6 trở lên (nếu đăng ký đi Anh, Hoa Kỳ), đi các nước khác phải đạt từ 500 điểm TOEFL hoặc 5,5 IELTS trở lên. Các chứng chỉ còn trong thời hạn hai năm kể từ ngày dự thi đến ngày 30-6-2005.

Ngoài yêu cầu về ngoại ngữ, hội đồng tuyển sinh sẽ chọn những người có tổng số điểm các môn thi từ cao trở xuống cho đến đủ chỉ tiêu quy định. Người đi đào tạo tiến sĩ còn phải xem xét đến mức độ giá trị của các công trình khoa học. Kết quả trúng tuyển có giá trị trong vòng 2 năm kể từ ngày ký quyết định trúng tuyển đến ngày nhập học theo giấy tiếp nhận của trường bạn. Người trúng tuyển nhưng không đi học với lý do chính đáng, nếu có nguyện vọng sẽ được xét chuyển học trong nước trong thời hạn không quá 2 năm kể từ ngày dự thi, nhưng phải thuộc diện trúng tuyển trong nước của cơ sở đào tạo vào năm dự tuyển.