Theo đại tá Suryo Wiranto, trợ lý điều hành thuộc hạm đội hải quân tây Indonesia, vào ngày 13-9 tới, trong nỗ lực hợp tác chống nạn cướp biển và khủng bố, Bộ trưởng Quốc phòng các nước trên ký thỏa thuận thực thi chiến dịch giám sát eo biển Malacca từ trên không tại căn cứ không quân Subang ở thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia.
Chiến dịch “Những con mắt trên không” cho phép mỗi nước tham dự đóng góp từ một đến hai máy bay phục vụ hoạt động tuần tra, trên mỗi máy bay sẽ có một nhân viên quân sự từ mỗi nước tham gia chiến dịch. Mỗi máy bay được phép bay trên lãnh hải của cả bốn nước nhưng chỉ được bay cách bờ biển từ ba hải lý trở lên.
Singapore trước đó thông báo sẽ cử hai máy bay Fokker-50 tham gia hoạt động này. Ông Suryo Wiranto cho biết, Indonesia sẽ sử dụng máy bay loại nhỏ tham gia chiến dịch. Các nước sẽ có thể thực hiện chiến dịch này hằng ngày, tuy nhiên trong trường hợp Indonesia chưa cử nhân viên tham gia chuyến bay, chiếc máy bay đó sẽ chưa được phép vào lãnh hải Indonesia.
Chiến dịch “Những con mắt trên không” là sáng kiến do Malaysia đưa ra và được tư lệnh quân đội các nước Indonesia, Malaysia và Singapore thông qua tại cuộc họp đầu tháng 8 vừa qua ở Kuala Lumpur. Tại cuộc họp này, các nước cũng nhất trí chính phủ những nước ngoài khu vực có thể có thể hỗ trợ máy bay và các phương tiện khác.
Trong cuộc họp liên Chính phủ Thái-lan – Singapore mới đây tại Chiang Mai, Thái-lan, Thủ tướng Thái-lan Thaksin Shinawatra khẳng định ủng hộ chiến dịch này. Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long cho biết do nằm ở vị trí cửa ngõ vào eo Malacca nên Thái-lan sẽ tham gia chiến dịch nhằm bảo đảm an toàn cho eo biển.
Kết thúc cuộc họp liên chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Thái-lan Kantathi Suphamongkhon và Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Geoge Yeo đã ký Thỏa thuận hợp tác khu vực chống cướp biển (ReCAAP) theo đó Thái-lan chính thức tham gia tuần tra eo biển Malacca trên không với ba nước Indonesia, Malaysia và Singapore.
Eo Malacca có chiều dài 960 km và chiều rộng ở nơi hẹp nhất là 1,2 km, là một trong những tuyến hàng hải quan trọng trên thế giới với khoảng 50 nghìn tàu thuyền qua lại mỗi năm, chuyên chở 1/3 hàng hóa thương mại toàn cầu. Tuy nhiên Malacca lại là nơi thường xuyên diễn ra nạn cướp biển và chính phủ các nước trong khu vực lo ngại eo biển này nằm trong tầm ngắm của khủng bố quốc tế.
Vũ Mai Hoàng