Dịch bệnh do virus Nipah một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo toàn cầu khi trong đầu tháng 2/2026, tiếp tục ghi nhận ca mắc và tử vong tại Bangladesh. Dù WHO đánh giá nguy cơ toàn cầu thấp, nhưng tỷ lệ tử vong của bệnh do virus Nipah 72% tại Bangladesh cho thấy đây là mầm bệnh đặc biệt nguy hiểm.

Bộ Y tế vừa ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Nipah, áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong cả nước. Bệnh do virus Nipah được xếp vào bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tiềm năng gây đại dịch và nằm trong danh sách ưu tiên của Tổ chức Y tế thế giới (WHO).

Chiều 10/2, Đoàn công tác của Bộ Y tế do Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương dẫn đoàn đã đi giám sát công tác phòng, chống dịch bệnh trong dịp Tết Nguyên đán tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội).

Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã triển khai các Đoàn công tác tiến hành kiểm tra, giám sát và chỉ đạo công tác phòng, chống dịch bệnh tại một số cửa khẩu đường bộ trọng điểm khu vực miền bắc, trong đó có virus Nipah.

Trước nguy cơ lây lan dịch bệnh do virus Nipah, ngành hàng không Việt Nam đang triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm soát y tế nghiêm ngặt, đặc biệt tại các cửa ngõ hàng không quốc tế, nhằm bảo vệ an toàn sức khỏe cộng đồng.

Công tác sàng lọc y tế với hành khách nhập cảnh được triển khai, phù hợp với các hướng dẫn hiện hành về phòng, chống các bệnh truyền nhiễm có nguy cơ gây ra tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng.

Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và công nghệ tiên tiến của Đại học Tokyo (Nhật Bản) đã phát triển một loại vaccine được kỳ vọng có hiệu quả ngăn ngừa bệnh do virus Nipah gây ra. Các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn đầu sẽ được tiến hành tại Bỉ từ tháng 4 tới.

Virus Nipah lây truyền sang người chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của dơi, chim hoặc người bệnh, không lây qua không khí xa như Covid-19. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), virus Nipah gây viêm não cấp và suy hô hấp, tỷ lệ tử vong cao 40-75%.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh do virus Nipah, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đã khẩn trương triển khai các biện pháp siết chặt kiểm soát y tế, giám sát nghiêm ngặt đối với hành khách nhập cảnh nhằm bảo vệ an toàn sức khỏe cộng đồng.

Ngày 29/1, Cơ quan Phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm Singapore (CDA) cho biết, sẽ đo thân nhiệt tại sân bay đối với các chuyến bay đến từ khu vực có dịch, tăng cường giám sát dịch tễ đối với lao động nhập cảnh từ Nam Á. Singapore cũng phát hành khuyến cáo y tế cho hành khách nhập cảnh và xuất cảnh.

Các chuyên gia y tế Israel cảnh báo, virus Nipah - loại virus nguy hiểm có tỷ lệ tử vong cao đang là mối đe dọa đáng lo ngại đối với y tế toàn cầu, trong bối cảnh Ấn Độ xác nhận có ổ dịch mới tại bang Tây Bengal và một số nước châu Á như Thái Lan và Nepal đã tăng cường kiểm soát y tế đối với hành khách đến từ Ấn Độ.

Trước nguy cơ lây lan dịch bệnh do vi rút Nipah, Cục Hàng không Việt Nam vừa ban hành văn bản yêu cầu các cơ quan, đơn vị trong ngành hàng không tăng cường kiểm tra, kiểm soát, chủ động các phương án phòng, chống dịch tại tất cả cảng hàng không, sân bay trên cả nước.

Các cơ quan chức năng của Việt Nam sẽ tiếp tục theo dõi sát những diễn biến của dịch bệnh và phối hợp chặt chẽ với Tổ chức Y tế thế giới, các quốc gia trên thế giới để kịp thời tiến hành các biện pháp phòng, chống dịch bệnh phù hợp và hiệu quả.

Để chủ động ngăn ngừa, phòng chống không để dịch bệnh do virus Nipah xâm nhập, lây lan trong cộng đồng, thành phố Hải Phòng đã triển khai các biện pháp phòng ngừa, kịch bản ứng phó, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Trước diễn biến phức tạp của tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên thế giới, ngành Y tế thành phố Đà Nẵng đang triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống nguy cơ xâm nhập dịch bệnh do virus Nipah, góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân và giữ vững ổn định an ninh y tế trên địa bàn.

Ngày 29/1, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết: Đơn vị vừa có văn bản đề nghị Sở Y tế, Sở An toàn thực phẩm và Chi cục An toàn thực phẩm các tỉnh, thành phố về việc bảo đảm an toàn thực phẩm trong phòng, chống bệnh do virus Nipah.

Theo Bộ Y tế, nguy cơ dịch bệnh do virus Nipah xâm nhập vào nước ta, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026 là thấp nhưng không loại trừ khi có sự gia tăng giao lưu đi lại của người dân, khách du lịch hoặc mầm bệnh lây truyền từ sự di cư của động vật hoang dã.

Để chủ động phòng, chống kiểm soát và ngăn ngừa nguy cơ bệnh do virus Nipah, Sở Y tế tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn chủ động, tăng cường công tác giám sát, phòng, chống dịch bệnh.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương vừa ký công văn gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố; các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur; các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế tăng cường giám sát phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah.

Tối 27/1, Cục Quản lý khám bệnh, chữa bệnh (Bộ Y tế) có công văn hỏa tốc yêu cầu các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; y tế các bộ, ngành; sở y tế các tỉnh, thành phố chủ động phòng chống bệnh do virus Nipah trong các cơ sở y tế.

Gần đây, thông tin về các ca bệnh do virus Nipah xuất hiện ở Ấn Độ đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng điều quan trọng là hiểu đúng bản chất dịch bệnh và tuân thủ các khuyến cáo y tế.

Ngày 26/1, nhà chức trách Thái Lan cho biết, một số loài dơi ăn quả ở nước này mang chủng virus Nipah mạnh, nhưng mối nguy hiểm lớn hơn đến từ những người nhiễm virus đến từ các quốc gia đang có dịch bệnh bùng phát.

Nhiều sân bay tại châu Á đã triển khai sàng lọc y tế tại sân bay đối với hành khách đến từ vùng dịch virus Nipah vừa xuất hiện tại Ấn Độ. Chuyên gia cảnh báo, virus này có tỷ lệ tử vong cao, cần hết sức cảnh giác. 

Sáng 27/1, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết, đến ngày 26/1, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch.

Các cơ quan chức năng của Trung Quốc sẽ áp dụng biện pháp kiểm soát tại chỗ ngay ở cửa khẩu và tiến hành cách ly tại các cơ sở y tế đối với các bệnh nhân hoặc các ca nghi nhiễm bệnh virus Nipah, sau khi dịch bệnh này bùng phát tại nước láng giềng Ấn Độ.

Nhà chức trách Thái Lan đang tăng cường công tác kiểm soát dịch bệnh tại các sân bay Suvarnabhumi, Don Mueang và Phuket, nhằm sàng lọc hành khách đến từ Tây Bengal (Ấn Độ) - nơi đã xác nhận bùng phát dịch bệnh có khả năng gây tử vong cao do virus Nipah gây ra.

Đài phát thanh Ấn Độ All India Radio ngày 5/7 đưa tin, bang Kerala, miền nam Ấn Độ, đã thông báo 2 có trường hợp mới nhiễm virus Nipah, trong đó có một người tử vong.

Các nhà khoa học đã cảnh báo, căn bệnh phù não do virus Nipah gây ra có nguy cơ chết người ước tính gấp 75 lần so với virus SARS-CoV-2, có thể là đại dịch tiếp theo.