Ðột phá trong nông nghiệp
Năm 1978, 18 hộ nông dân ở làng Tiểu Cương, huyện Phượng Dương, tỉnh An Huy (Trung Quốc) đã mạnh dạn ký vào một tờ khế ước "thuê khoán ruộng đất" mang tính tự phát, để rồi từ đó hình thành chính sách khoán ruộng đến hộ gia đình và được nhân rộng trên toàn Trung Quốc suốt 30 năm qua.
Làm chủ ruộng đất, tự chủ làm ăn, tính tích cực sản xuất của người nông dân được phát huy. Sản lượng lương thực nhanh chóng tăng lên, đời sống nông dân từng bước có sự cải thiện. Tuy nhiên, mỗi hộ nông dân Trung Quốc chỉ có khoảng 0,67 ha ruộng, khiến nhiều hộ tự ý hợp lại để mở rộng sản xuất hoặc đổi ruộng để tìm việc làm khác. Hàng triệu nông dân bỏ làng quê ra các đô thị tìm việc. Những chủ nông nghiệp ở lại quê có trong tay nhiều mảnh đất to hơn, đủ cho họ làm ăn lớn nhưng lại không có quyền sở hữu hay quyền sử dụng chính thức về mặt pháp lý.
Trong chuyến thị sát tỉnh An Huy cuối tháng 9 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Hồ Cẩm Ðào cho biết, Chính phủ Trung Quốc sẽ xem xét việc cho phép nông dân trao đổi quyền sử dụng đất theo những hình thức khác nhau, nhưng vẫn duy trì hệ thống khoán sản phẩm hiện hành trong nông nghiệp. Người nông dân có thể có quyền tự do hơn trong việc sử dụng đất nông nghiệp và đất cư trú để thế chấp.
Hội nghị Trung ương 3 khóa 17 Ðảng CS Trung Quốc vừa thông qua kế hoạch cải cách và phát triển nông thôn, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị, cải thiện an ninh lương thực, cho phép nông dân có quyền sử dụng đất lâu dài, được mua bán hoặc cho thuê quyền sử dụng đất. Ðây là một "chuyển biến lớn" trong chính sách nhằm xây dựng nông thôn mới XHCN ở Trung Quốc, là lối mở để nông dân lập nên những nông trại quy mô lớn, với công nghệ canh tác hiện đại, hạn chế tình trạng di cư ra thành thị, bỏ đất hoang hóa.
Chính sách mới không cho phép các công ty mua đất từ nông dân được sử dụng vào mục đích khác ngoài nông nghiệp. Việc kéo dài hợp đồng giao quyền sử dụng đất cho nông dân từ 30 năm lên 70 năm sẽ tạo ra sự năng động trong quản lý đất đai, thúc đẩy việc hỗ trợ cho lĩnh vực nông nghiệp, thiết lập nên một mạng lưới tài chính nông thôn hiện đại, cân bằng sự phát triển giữa nông thôn và khu vực thành thị, cải thiện vấn đề dân chủ ở nông thôn.
Nông dân tăng gấp đôi thu nhập vào năm 2020
Hội nghị Trung ương 3 khóa 17 Ðảng CS Trung Quốc nêu ra mục tiêu là: năm 2020, thu nhập của nông dân sẽ tăng lên gấp đôi năm 2008. Khẳng định, nông nghiệp, nông dân và nông thôn luôn là vấn đề được Chính phủ Trung Quốc quan tâm và ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, Trung Quốc hiện phải đối mặt nhiều thách thức trong việc cải cách và phát triển nông thôn, như: cơ sở hạ tầng ở nông thôn yếu kém; thu nhập của nông dân có chiều hướng tăng chậm lại; đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần thấp. Do đó, Nghị quyết tại hội nghị lần này nhấn mạnh, phát triển nông thôn phải bắt đầu từ việc đi sâu vào tìm hiểu nhu cầu của người dân, cần hướng đến việc phát triển nông thôn bằng những ý tưởng mới, sáng tạo.
Thu nhập trung bình của người dân sống ở khu vực nông thôn Trung Quốc năm 2007 ở mức 4.140 NDT/năm (khoảng 605 USD), mức tăng lớn nhất kể từ năm 1985 tới nay, con số này được kỳ vọng sẽ tăng ít nhất là 6% trong năm 2008. Tuy nhiên, con số tăng trưởng đó đã bộc lộ khoảng cách thu nhập giữa nông dân và người thành thị. Hiện nay, bình quân thu nhập ở thành thị gấp 3,33 lần nông thôn (khoảng cách lớn nhất kể từ khi Trung Quốc thực hiện chính sách cải cách và mở cửa từ năm 1978). Theo số liệu của Tổng cục thống kê Trung Quốc (NBS), tỷ lệ chênh lệch về thu nhập là 2,57:1 (năm 1978), giảm xuống còn 1,80:1 những năm sau đó, và tăng lên 3,33:1 (năm 2007). Thống kê cũng cho thấy, làn sóng lao động di cư gia tăng đã góp phần tăng đáng kể mức thu nhập của nông dân nhưng đồng thời cũng nảy sinh những bất cập trong xã hội. Vì thế, làm thế nào để tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho nông dân, từ đó thu hẹp khoảng cách giàu nghèo là vấn đề ưu tiên hàng đầu của Chính phủ Trung Quốc. Chính phủ sẽ đầu tư nhiều hơn vào lĩnh vực công nghệ và tài chính nông thôn, đồng thời cần tạo cho họ việc làm, để từ đó nông dân có thêm nguồn thu.
TỪ tháng 1-2007, Trung Quốc đã bắt đầu tiến hành một loạt biện pháp nhằm triển khai công cuộc xây dựng nông thôn mới XHCN, nhanh chóng cải thiện môi trường sản xuất và sinh hoạt ở nông thôn, cũng như thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp lạc hậu truyền thống bằng phương thức sản xuất hiện đại và hiệu quả cao. Năm 2007, Chính phủ đã chi 420 tỷ NDT cho phát triển nông thôn, năm 2008 sẽ chi nhiều hơn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Ðào nhấn mạnh, thực hiện chính sách "tam nông" có một ý nghĩa vô cùng trọng đại đối với công cuộc phát triển đất nước của Trung Quốc. Chính sách "tam nông" của Trung Quốc đang được thế giới đánh giá cao, có ý nghĩa quan trọng trong cuộc chiến xóa đói, giảm nghèo của Trung Quốc.
QUANG THIỀU
