Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm sinh năm 1491 tại làng Trung Am, nay thuộc xã Nguyễn Bỉnh Khiêm, thành phố Hải Phòng. Ông là nhà thơ, nhà tư tưởng lớn, danh nhân văn hóa kiệt xuất của dân tộc Việt Nam thế kỷ XVI. Với tầm ảnh hưởng sâu rộng, ông được nhân dân tôn kính gọi là Trạng Trình.
Ông đỗ Trạng nguyên khoa thi Ất Mùi (1535), từng làm quan dưới triều Mạc, sau đó treo ấn từ quan, về quê mở trường dạy học, sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị lớn về tư tưởng, văn học, tiêu biểu là Bạch Vân thi tập.
Lễ khai mạc diễn ra trong không khí trang nghiêm, thành kính với đầy đủ các nghi lễ truyền thống; nổi bật là các đoàn rước của nhân dân với kiệu hoa, kiệu hương, lễ vật mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, thể hiện lòng tri ân sâu sắc đối với bậc hiền tài.
Trong khuôn khổ lễ hội, tại Quảng trường Nguyễn Bỉnh Khiêm diễn ra chương trình nghệ thuật với chủ đề “Linh thiêng miền đất Trạng”, cùng nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian như: pháo đất, vật cổ truyền, cờ tướng, cờ người, bóng chuyền hơi, giao lưu dân vũ; trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP của địa phương và các đơn vị bạn, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương tham dự.
Lễ hội là hoạt động văn hóa truyền thống có ý nghĩa sâu sắc, nhằm tưởng nhớ, tôn vinh công lao to lớn của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm; đồng thời góp phần giáo dục truyền thống hiếu học, tinh thần yêu nước, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.
