Sally Benson:

Tôi chỉ là một trong rất nhiều người Mỹ yêu mến Việt Nam

Tôi chỉ là một trong rất nhiều người Mỹ yêu mến Việt Nam

Đúng năm Mậu Thân 1968, cô gái trẻ Sally Benson tới Việt Nam lần đầu tiên với tư cách  giáo viên tiếng Anh tình nguyện, hoàn toàn không có ý niệm gì về đất nước xa xôi này.  "Lúc đó tôi đến với tư cách  giáo viên. Nhưng tôi cũng phải nói rằng, ở đây, tôi đã trở thành một sinh viên khi chứng kiến những hậu quả cuộc xâm lược của Mỹ đối với người dân Việt Nam" - Sally Benson nhớ lại. Khi trở về, bà đã trở thành một hạt nhân của phong trào phản chiến. Căn nhà tại thủ đô Washington của vợ chồng bà  chính là địa điểm diễn ra các hoạt động phản đối cuộc chiến của Mỹ tại Việt Nam. Lúc đó, Sally Benson không thể trực tiếp xuống đường phản chiến, bởi chồng bà - ông Steve Nichols, đã bị phạt án treo do trốn quân dịch sang Việt Nam (Sally Benson kể rằng, Việt Nam là nơi bắt đầu tình yêu của bà với Steve Nichols, hai người đã gặp nhau lần đầu tiên ở Việt Nam). Nhưng bà tham gia  phản chiến bằng cách phân phát tài liệu, tham gia các đoàn công tác để giới thiệu về Việt Nam thông qua các triển lãm, phim, thuyết trình ở các bang về sự tàn phá của cuộc chiến ở Việt Nam, về hậu quả của chiến tranh đối với con người và môi trường mà chính bà đã tận mắt trông thấy. Căn nhà đó cũng  trở thành "ngôi nhà tình nghĩa, ngôi nhà thứ hai" cho nhiều người Việt Nam, từ những quan chức quốc hội, chính phủ, đến các công dân bình thường Việt Nam khi sang thăm và làm việc tại Mỹ. 

Chiến tranh kết thúc, Sally Benson vẫn tiếp tục triển khai nhiều dự án ủng hộ bình thường hoá quan hệ Mỹ - Việt và hỗ trợ giải quyết hậu quả chiến tranh.  Bà kể: "Lúc đó, chúng tôi có một phong trào kỷ niệm ngày 30-4 là Ngày hữu nghị Mỹ - Việt hằng năm. Nhưng thật tiếc là nhiều sự kiện vượt qua dự đoán của chúng tôi đã khiến điều này không thể thành hiện thực, đã lấn át một biểu hiện vì tương lai hoà bình... Cuối năm 1977, tôi được Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam mời tới Hà Nội lần đầu tiên. Khi ấy, những người như chúng tôi đều nghĩ rằng quan hệ ngoại giao giữa hai nước sẽ được thiết lập nhanh chóng. Nhưng chỉ khoảng một tháng sau chuyến đi của tôi, Chính phủ Mỹ đột ngột thay đổi chính sách đối với Việt Nam, một phần là để thoả mãn những người muốn tiếp tục chống đối Việt Nam".

Gần 30 năm sau, Sally Benson giờ đã trở thành một phụ nữ đứng tuổi và rất mực dịu hiền, vẫn nhớ rõ chuyến đi Hà Nội lần đầu tiên ấy. Những người bạn Việt Nam  đưa bà đi nhiều nơi, kể cho bà nhiều chuyện về cuộc sống của người Việt Nam, về vùng châu thổ sông Hồng, các làng xã, các nhà máy, bệnh viện, trường học, các ngôi chùa, gặp gỡ các cựu chiến binh. 

Hiện giờ, là thành viên ban lãnh đạo của các tổ chức như Cheer Foundation for Vietnam, Quỹ Hoà giải và Phát triển, Chiến dịch Hoà giải và Cứu trợ nạn nhân chất da cam ở Việt Nam, Công viên Hoà bình Mỹ Lai, Quỹ Bảo tồn chữ Nôm, Sally Benson và bạn bè vẫn tiếp tục nhiều hoạt động ủng hộ Việt Nam, đặc biệt là giúp đỡ các nạn nhân chiến tranh, cựu chiến binh, goá phụ, trẻ mồ côi...  Sally Benson nói rằng, những ký ức có thể mờ dần đi,  thời gian có khi làm cho các sự kiện lịch sử trôi vào quên lãng, nên việc khôi phục lại vị trí của lịch sử trong lòng thế hệ trẻ là rất cần thiết, để học những bài học từ quá khứ, để  tiếp nối mối quan hệ giữa người dân Mỹ và người dân Việt Nam.  Dịp kỷ niệm 30 năm kết thúc chiến tranh, Sally Benson đã đưa con gái mình sang Việt Nam cùng để cô hiểu hơn về đất nước mà bố mẹ cô đã dành rất nhiều tình cảm yêu quý. 

Ngày 7-6, Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã trao cho Sally Benson kỷ niệm chương "Vì hoà bình hữu nghị giữa các dân tộc", như sự ghi nhận những đóng góp của bà cho Việt Nam. Sally Benson nói: "Tôi cảm thấy rất vinh dự. Khi trở về, tôi sẽ chia sẻ với tất cả mọi người.  Tôi cho rằng đây là sự công nhận  những nỗ lực của rất nhiều người dân Mỹ bình thường đã góp phần thúc đẩy quan hệ ngoại giao và quan hệ nhân dân giữa hai nước. Tôi chỉ là một phần trong mạng lưới rất nhiều bạn bè và những người tốt ở từng bang, ở hàng trăm thành phố, thị trấn của nước Mỹ".

Có thể bạn quan tâm