Như tin đã đưa, một quả bom phát nổ tại khu vực ghế ngồi dành cho khách VIP tại Sân vận động Dynamo, thủ phủ Grozny (Chechnya, thuộc LB Nga), trong Lễ kỷ niệm Chiến thắng phát-xít Ðức hôm 9-5, làm Tổng thống Chechnya A.Kadyrov và Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Kh.Isayev thiệt mạng.
Theo các nguồn tin từ Moscow (Nga), vụ nổ làm khoảng 30 người chết và hàng chục người bị thương.
Người Phát ngôn Bộ Nội vụ Chechnya R.Atsayev cho biết, hiện cảnh sát và binh sĩ CH Chechnya mở một chiến dịch quy mô lớn nhằm tìm ra những kẻ chịu trách nhiệm về vụ khủng bố đẫm máu này. Ông cho biết: Một chiến dịch an ninh đặc biệt đang được tiến hành. Cảnh sát tăng cường các biện pháp kiểm tra xe cộ và những người có biểu hiện đáng nghi và tiến hành hàng loạt biện pháp an ninh khác. Theo Itar Tass, cảnh sát Chechnya đã bắt năm kẻ tình nghi liên quan vụ này.
Ngày 10-5, hàng nghìn người từ khắp Chechnya và các khu vực lân cận dự lễ tang của Tổng thống A.Kadyrov và Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Kh.Isayev. Tất cả các thánh đường Hồi giáo tại Chechnya ngày 10-5 tổ chức cầu nguyện cho hai nhà lãnh đạo Chechnya xấu số.
Cộng hòa Chechnya thuộc Nga gần như nằm lọt trong lãnh thổ Nga, trừ một phía giáp với Georgia láng giềng - đường biên giới heo hút nằm trong miền núi Caucasus. Gần hai thế kỷ qua, Chechnya là mảnh đất "khó trị" ở miền nam đồi núi nước Nga. Sa Hoàng trấn áp được cuộc nổi dậy của Iman Samin năm 1858, chiếm toàn vùng Caucasus sau một chiến dịch dài và gây nhiều thương vong. Sau Cách mạng Tháng Mười 1917, tình hình lại rơi vào hỗn loạn. Ðến năm 1921, Chechnya trở về lãnh thổ Nga và được đặt tên là Khu tự trị Ingushetia. Năm 1936, khu vực này trở thành nước Cộng hòa tự trị Chechnya - Ingushetia LB Nga. Sau sự kiện có một số người dân ở đây bắt tay với quân chiếm đóng Ðức thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai, nhiều người dân bị đưa đến Siberia và Trung Á năm 1944. Tới năm 1956, họ mới được trở về quê hương. Năm 1957, nước cộng hòa được thành lập lại.
Khi Liên Xô sụp đổ năm 1991, Ban Chấp hành Ðại hội toàn quốc người Chechnya tập trung toàn bộ quyền lực về tay mình, tự tổ chức bầu cử tổng thống và Nghị viện của nước CH mới. Dudayev được bầu làm Tổng thống. Ngày 1-11-1991, Dudayev tuyên bố thành lập nước CH Chechnya độc lập. Trong suốt những năm 90 của thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, quan hệ Nga - Chechnya tiếp diễn rất căng thẳng. Lực lượng ly khai đã tiến hành rất nhiều vụ ám sát, bắt giữ con tin. Sau đó, lực lượng ly khai và Chính phủ ký thỏa thuận ngừng bắn; Moscow rút quân về. Năm 1999, khi những kẻ theo đường lối cứng rắn xâm chiếm vùng đất láng giềng, quân đội Nga lại được đưa tới Chechnya. Nga bắt đầu xây dựng một bộ máy lãnh đạo địa phương ở Chechnya.
Tổng thống Chechnya A.Kadyrov, từng là giáo sĩ, thủ lĩnh tinh thần của cộng đồng Hồi giáo chiếm đa số ở Chechnya. Thời kỳ 1994 - 1996, ông Kadyrov đứng trong hàng ngũ quân ly khai tham gia cuộc chiến chống lại nước Nga. Sau đó, ông đoạn tuyệt với các thủ lĩnh quân phiến loạn vì cho rằng những người này dựa dẫm quá nhiều vào sự giúp đỡ của nước ngoài. Kadyrov chuyển sang lập trường hòa bình với chính quyền Nga, ủng hộ một nước Chechnya nằm trong Liên bang Nga. Năm 2000, ông được Tổng thống Nga Putin bổ nhiệm làm Tổng thống Chechnya. Ông Kadyrov được chính quyền trung ương coi là trụ cột không thể thiếu cho tương lai Chechnya, song lại bị lực lượng ly khai Chechnya coi là kẻ phản bội. Tháng 10-2003, trong cuộc bầu cử Tổng thống hợp pháp tại Chechnya, ông Kadyrov đã chính thức giành thắng lợi. Ông cố gắng thuyết phục các thủ lĩnh và tay súng thuộc lực lượng ly khai hạ vũ khí. Con trai của ông là A.Ramzan đứng đầu một lực lượng quân sự mạnh, chuyên đối phó những nhóm phiến loạn "cứng đầu" và đã thay thế lực lượng quân đội Nga trong nhiều trường hợp. Nhiều chính khách Nga như Phó Chủ tịch thứ nhất Duma và thủ lĩnh đảng cánh tả Tổ quốc cho rằng chính quyền trung ương nên đảm nhiệm sự điều hành trực tiếp đối với Chechnya.
Khi xảy ra vụ khủng bố, Tổng thống Nga V.Putin đang dự lễ diễu hành Ngày chiến thắng ở Quảng trường Ðỏ, Moscow. Tổng thống V.Putin tuyên bố sau vụ nổ: "Công lý sẽ chiến thắng và sự trừng phạt là điều không thể tránh khỏi. Ðó là điều không thể tránh khỏi đối với những kẻ khủng bố". Tổng thống gọi Kadyrov là người anh hùng. Theo các nhà phân tích, vụ khủng bố đã đặt nước Nga trong tình thế khó khăn trong chiến lược đối với Chechnya. Ngay sau khi nhận được tin, Tổng thống V.Putin đã triệu tập Thủ tướng Chechnya Sergey Abramov tới để bổ nhiệm làm quyền tổng thống nước cộng hòa, thay thế cho ông Kadyrov. Người đứng đầu điện Kremlin khẳng định, chính sách của Moscow với Chechnya sẽ không thay đổi sau vụ nổ bom. Giáo chủ Chính thống giáo toàn nước Nga Alexi II tuyên bố rất tức giận trước vụ nổ bom ở Grozny, đồng thời bày tỏ hy vọng sự hòa hợp và hòa bình sẽ đến với người dân Chechnya. Giáo sĩ đứng đầu cộng đồng các tín đồ Hồi giáo ở Chechnya A.Samayev cũng cực lực lên án hành động khủng bố này.
Ngay sau vụ khủng bố ở Chechnya, nhiều quốc gia trên thế giới như Trung Quốc Anh, Pháp, Mỹ, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai-len... đã ra tuyên bố lên án hành động này. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Pháp nêu rõ: Không gì có thể biện minh được cho bất kỳ hình thức khủng bố nào và chỉ có giải pháp chính trị mới có thể giải quyết được lâu dài cuộc khủng hoảng ở Chechnya.
Hằng năm, vào ngày 9-5, nước Nga kỷ niệm Ngày Chiến thắng phát-xít Ðức rất long trọng, bằng các cuộc duyệt binh và bắn pháo hoa trên cả nước. An ninh trong ngày này rất nghiêm ngặt. Năm 2002, một vụ nổ đã xảy ra trong lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng, tại cảng Caspi bên biển Caspi làm 43 người chết, trong đó có 12 trẻ em.
