Năm 2014, lần đầu thành phố Hà Nội tổ chức chương trình Đặc sản vùng, miền với mong muốn đưa đặc sản, hàng hóa nổi bật của các địa phương trong cả nước về thị trường Hà Nội, phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân Thủ đô. Đồng thời, tăng cường hợp tác cung - cầu giữa các doanh nghiệp, dần dần hình thành chuỗi liên kết chặt chẽ cho hàng hóa trong nước. Hội chợ Đặc sản vùng, miền năm 2017 diễn ra từ ngày 22 đến 26-11 tại Trung tâm thương mại Royal City, quy mô khoảng 250 gian hàng của 200 đơn vị, doanh nghiệp đến từ 55 tỉnh, thành phố trong cả nước. Bên cạnh hoạt động trưng bày, giới thiệu, bán sản phẩm, hội chợ còn chú trọng công tác truyền thông, quảng bá, tổ chức giao thương kết nối doanh nghiệp sản xuất với doanh nghiệp phân phối, nhà hàng, bếp ăn tập thể…
Nhận thấy tầm quan trọng của hoạt động giao thương, kết nối, quảng bá sản phẩm, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất các địa phương đã chủ động chuẩn bị nguồn hàng và tham gia hội chợ. Công ty TNHH Thương mại Ngân Giang Lục Ngạn mới thành lập năm 2014 đã gặt hái được nhiều thành công với sản phẩm vải thiều Lục Ngạn. Để sản phẩm đến được với đông đảo người tiêu dùng, nhất là người tiêu dùng Thủ đô, doanh nghiệp này rất tích cực tham gia các kỳ hội chợ, các chương trình giao thương, kết nối giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố. Trong một lần giao thương, doanh nghiệp đã trao đổi, giới thiệu sản phẩm tới Tổng Giám đốc Aeon Mall Long Biên. Và từ ngày 1-8-2017, sản phẩm giấm Kim Ngân của đơn vị đã chính thức lên kệ tại hệ thống siêu thị Aeon Mall Long Biên. Đại diện doanh nghiệp này chia sẻ, con đường đưa sản phẩm vào siêu thị, nhất là các hệ thống siêu thị lớn của nước ngoài, rất khó khăn với các nhà sản xuất nhỏ. Nhưng nếu làm được sẽ là cơ hội lớn để mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng tầm cho đặc sản, hàng hóa địa phương.
Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Phạm Nghĩa T&N Phạm Trọng Nghĩa cho biết, đây là lần thứ ba doanh nghiệp tham gia trưng bày sản phẩm tại hội chợ đặc sản vùng miền. Khác những lần trước, lần này doanh nghiệp đã chủ động đăng ký gian hàng, chuẩn bị kỹ càng hơn về hàng hóa, bao bì và cách thức giới thiệu đến người tiêu dùng Thủ đô. Đặc biệt, doanh nghiệp mong muốn có thể thông qua hội chợ để tìm kiếm các nhà phân phối lớn, nhằm đưa các đặc sản của vùng đất Cần Thơ đến với thị trường nước ngoài.
Xuất khẩu trực tiếp vào hệ thống phân phối của nước ngoài là một hướng đi mới đưa hàng Việt từng bước vươn ra thị trường thế giới. Việt Nam hiện có nhiều nhà bán lẻ toàn cầu như Central Group, Lotte, Aeon... Bên cạnh việc kinh doanh tại thị trường Việt Nam, các hệ thống siêu thị này cũng khai thác thêm hàng hóa của Việt Nam để phục vụ xuất khẩu. Tổng Giám đốc Aeon Việt Nam Nishitoghe Yasuo cho biết, đơn vị đang hợp tác với hơn 1.600 doanh nghiệp cung cấp tại Việt Nam. Riêng năm 2016, hệ thống Aeon đã nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trị giá khoảng 200 triệu USD để xuất đi các thị trường. Còn hệ thống siêu thị Big C đã xuất khẩu hàng Việt Nam tới thị trường châu Âu với doanh số trung bình khoảng 25 triệu USD/năm…
Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch Hà Nội (HPA) Nguyễn Thị Mai Anh cho biết, Ban Tổ chức hội chợ đã kết nối với những đối tác của Nhật Bản, Thái-lan…, mục tiêu là nâng tầm Hội chợ Đặc sản vùng miền Việt Nam thành Hội chợ quốc tế, thu hút nhiều hơn nữa các doanh nghiệp nước ngoài, giúp doanh nghiệp Việt Nam có thêm cơ hội đưa sản phẩm đặc sản vùng miền tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, qua các lần tổ chức hội chợ, Ban Tổ chức nhận thấy một số đơn vị, doanh nghiệp mới chỉ tập trung vào việc bán hàng mà chưa đầu tư vào nhân lực, mẫu mã, bao bì, nhãn mác…, công tác quảng bá, giới thiệu sản phẩm cũng chưa chuyên nghiệp. Nhiều doanh nghiệp chỉ đưa nhân viên bán hàng tham gia hội chợ, cho nên khi doanh nghiệp phân phối cần gặp gỡ, trao đổi ký kết, hợp tác giao thương thì không có người đủ thẩm quyền quyết định những vấn đề lớn. Nhiều địa phương còn chưa quan tâm, chỉ đạo và sát sao trong công tác tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn sản phẩm tham gia hội chợ, chưa nhận thức được tầm quan trọng và tận dụng các cơ hội mà hội chợ đem lại.
Một vấn đề quan trọng khác chính là yếu tố chất lượng và nguồn cung ổn định, bền vững. Nhiều doanh nghiệp sản xuất với quy mô nhỏ lẻ, chưa đáp ứng được các đơn hàng lớn. Đại diện hệ thống siêu thị Big C chia sẻ, để có thể đưa hàng hóa đặc sản các địa phương tới người tiêu dùng nước ngoài, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất cần chú trọng chất lượng hàng hóa. Sau đó mới là yếu tố giá cả. Riêng với các mặt hàng thực phẩm, nông sản địa phương thì các doanh nghiệp phải bảo đảm được yếu tố vệ sinh an toàn thực phẩm, đồng thời chú trọng đầu tư nhiều hơn cho bao bì, mẫu mã sản phẩm và dịch vụ bán hàng.
Thực tế cho thấy, Việt Nam có nhiều tiềm năng, thế mạnh về các sản phẩm đặc sản, hàng hóa đặc trưng của từng vùng, miền. Nhưng để có chỗ đứng ở thị trường trong nước và dần vươn ra thị trường nước ngoài thì các doanh nghiệp phải có sự đầu tư bài bản, chuyên nghiệp hơn. Các cơ quan quản lý, các địa phương cũng cần phát huy nhiều hơn công tác hỗ trợ về giao thương, kết nối, để doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận và quảng bá sản phẩm tới các đối tác và người tiêu dùng.
