Việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm, không đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật, mà phát đi thông điệp nhất quán: chuyển từ tư duy “thu ngay” sang “nuôi dưỡng nguồn thu”, đồng hành cùng hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
Sức nóng từ chính sách đến đời sống
Những ngày đầu chính sách có hiệu lực, tại Khánh Hòa, thông tin về ngưỡng chịu thuế mới nhanh chóng lan tỏa từ các chợ truyền thống đến từng tuyến phố dịch vụ. Không khí đón nhận chính sách vì thế trở nên sôi động hơn thường lệ.
Tại phường Phan Rang, bà Phùng Thị Hoa, một hộ kinh doanh nhỏ chia sẻ rằng, trước đây dù áp dụng thuế khoán hay chuyển sang kê khai, nghĩa vụ thuế vẫn là khoản chi thường xuyên phải cân nhắc. Nay ngưỡng được nâng lên 1 tỷ đồng/ năm, tôi không còn thuộc diện phải nộp thuế, có thêm dư địa để xoay xở, duy trì buôn bán.
Ghi nhận tại nhiều chợ truyền thống tại địa phương, tâm lý chung của tiểu thương là đồng thuận và kỳ vọng. Trong bối cảnh “lấy công làm lời” vẫn phổ biến, việc giảm áp lực chi phí cố định không chỉ giúp cân đối tài chính mà còn cải thiện niềm tin kinh doanh, một yếu tố mềm nhưng có sức nặng trong giai đoạn phục hồi.
Theo đơn vị thuế cơ sở 6 tại Phan Rang, với ngưỡng mới, số hộ kinh doanh thuộc diện phải nộp thuế giảm từ 8.800 hộ, xuống còn khoảng 300 hộ có doanh thu hơn 1 tỷ đồng/năm. Trên phạm vi toàn tỉnh Khánh Hòa, số hộ và cá nhân kinh doanh phải nộp thuế còn khoảng 2.900 trên tổng số gần 64.000 đối tượng đang được quản lý.
Những con số này cho thấy quy mô tác động không nhỏ của chính sách. Tuy nhiên, điểm cốt lõi không nằm ở việc “giảm thu trước mắt”, mà ở mục tiêu dài hạn: tạo điều kiện để hộ kinh doanh tích lũy nguồn lực, tái đầu tư, từng bước mở rộng quy mô. Đây là cách tiếp cận phù hợp với quản lý thuế hiện đại, hỗ trợ để phát triển, thay vì chỉ tập trung tối đa hóa nguồn thu ngắn hạn.
Ở góc độ điều hành, ngành thuế Khánh Hòa xác định phải bảo đảm hài hòa giữa hỗ trợ và quản lý. Cùng với việc đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ, cơ quan chức năng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, quản lý dựa trên dữ liệu và phân tích rủi ro nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ, hạn chế thất thu, đồng thời duy trì môi trường cạnh tranh công bằng.
Minh bạch hóa hoạt động
Một điểm nhấn đáng chú ý của Nghị định 141 là yêu cầu chặt chẽ hơn về hóa đơn điện tử. Theo đó, các hộ kinh doanh có doanh thu hơn 1 tỷ đồng/năm, bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu. Quy định này góp phần nâng cao tính minh bạch, chuẩn hóa hoạt động và hạn chế thất thu.
Với nhóm dưới ngưỡng, việc sử dụng hóa đơn điện tử được khuyến khích theo lộ trình, tạo bước chuyển dần sang quản trị hiện đại. Đây cũng là tiền đề để khu vực kinh tế nhỏ lẻ tiếp cận chuẩn mực vận hành của doanh nghiệp.
Đáng chú ý, lần đầu tiên doanh nghiệp nhỏ được áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức 1 tỷ đồng/năm. Chính sách này không chỉ tạo sự công bằng giữa các mô hình kinh doanh, mà còn mở ra động lực chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, một mục tiêu xuyên suốt trong chiến lược phát triển kinh tế tư nhân.
Củng cố nền tảng tăng trưởng
Theo ông Nguyễn Ngọc Tú, Trưởng Thuế tỉnh Khánh Hòa, nhìn ở bề nổi, đây là khoản hụt thu không nhỏ. Nhưng trong logic điều hành tài khóa, đó là một khoản “đầu tư có chủ đích”: giảm nguồn thu trước mắt để tạo dư địa phục hồi, tích lũy và phát triển cho khu vực kinh tế nhỏ, vốn là nền tảng rộng lớn của nền kinh tế.
Khi các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ đủ sức lớn lên, mở rộng quy mô, chuyển đổi mô hình và nâng cao năng lực cạnh tranh, nguồn thu ngân sách sẽ được củng cố theo hướng ổn định và bền vững hơn. Đó chính là vòng tròn tích cực mà chính sách hướng tới.
Việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm, không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật, mà là bước đi chiến lược trong cải cách chính sách tài khóa. Khi “sức khỏe” của khu vực kinh tế nhỏ lẻ được cải thiện, nền tảng cho tăng trưởng bao trùm cũng được củng cố.
Từ thực tiễn Khánh Hòa có thể thấy, khi chính sách đi vào đời sống với cách triển khai đồng bộ từ tuyên truyền, hỗ trợ đến quản lý minh bạch, thì hiệu ứng lan tỏa không chỉ dừng ở con số giảm thuế, mà còn mở ra kỳ vọng về một môi trường kinh doanh ổn định, năng động và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
