Thượng tôn pháp luật trong quản lý giao thông tĩnh Thủ đô

Đây là bước ngoặt đánh dấu Kế hoạch số 198/KH-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chính thức đi vào đời sống một cách toàn diện, khẳng định tinh thần thượng tôn pháp luật và quyết tâm chính trị cao độ của chính quyền thành phố trong cuộc cách mạng số hóa bến bãi, hướng tới một đô thị văn minh, hiện đại.

Áp lực đè nặng hạ tầng Thủ đô

Theo số liệu thống kê chính thức từ Sở Xây dựng Hà Nội, dù sở hữu khối lượng hạ tầng kỹ thuật tương đối lớn, song chỉ tiêu diện tích đất dành cho giao thông của Hà Nội đến nay mới chỉ đạt mức “khiêm tốn” 12,13%, tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm nhích khoảng 0,3 đến 0,6%. So với mục tiêu quy hoạch đến năm 2030, yêu cầu tỷ lệ đất giao thông phải đạt từ 20% đến 26% đối với khu vực đô thị trung tâm thì con số này còn ở khoảng cách rất xa.

Trong khi hạ tầng tăng trưởng nhỏ giọt, tốc độ gia tăng phương tiện cá nhân tại Hà Nội lại bùng nổ mạnh mẽ ở mức 4-5%/năm. Sự chênh lệch cung-cầu quá lớn biến việc thiếu bãi đỗ xe hợp pháp trở thành bài toán nan giải suốt nhiều năm qua, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống đô thị. Quản lý giao thông tĩnh lúc này đòi hỏi một giải pháp mang tính chiến lược, đồng bộ trên tinh thần thượng tôn pháp luật gắn liền với giải pháp mới: công nghệ số.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của khoa học, công nghệ đối với sự phát triển đất nước, ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết khẳng định chuyển đổi số là một cuộc cách mạng sâu sắc, toàn diện, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, làm chủ thể và động lực chính.

Bộ Chính trị đã đặt ra mục tiêu chiến lược đến năm 2030: Tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân và doanh nghiệp đạt hơn 80%, giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%, đồng thời hoàn thành xây dựng đô thị thông minh đối với các thành phố trực thuộc Trung ương.

Đặc biệt, Nghị quyết 57-NQ/TW nhấn mạnh việc đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, dứt khoát loại bỏ tư duy lối mòn "không quản được thì cấm", thay vào đó là kiến tạo thể chế đi trước một bước, biến dữ liệu thành tư liệu sản xuất chính để nâng cao phương thức quản trị quốc gia. Đây chính là kim chỉ nam, là điểm tựa chính trị vững chắc để Hà Nội mạnh dạn thay đổi phương thức quản lý từ thủ công sang công nghệ số, kết hợp giữa "chuyển đổi số" và "chuyển đổi xanh" nhằm tối ưu hóa năng lực thông hành, tạo tiền đề phân loại, điều tiết phương tiện vào vùng lõi nội đô một cách minh bạch.

“Chìa khóa” để Hà Nội hoàn thành mục tiêu

Để hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị vào thực tiễn đời sống, ngày 22/5/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 198/KH-UBND về triển khai tổng thể ứng dụng giải pháp công nghệ trong hoạt động trông giữ xe tại toàn bộ bến xe, bãi đỗ, điểm trông giữ xe trên địa bàn thành phố. Đây được coi là câu trả lời mang tính hành động quyết liệt của chính quyền Thủ đô nhằm thiết lập lại trật tự giao thông tĩnh.

Sau hơn hai năm triển khai thí điểm gặt hái được nhiều kết quả tích cực, lộ trình thực thi bắt buộc của Kế hoạch 198/KH-UBND bước vào giai đoạn 1 ngay từ ngày 1/7.

Giai đoạn 1, từ ngày 1/7/2026: Đối với hoạt động trông giữ ô-tô: Yêu cầu bắt buộc 100% điểm trông giữ, bãi đỗ xe (bao gồm cả bãi đỗ xe kín như chung cư, trường học, bệnh viện, công viên... và bãi đỗ xe hở) phải triển khai ứng dụng công nghệ, vận hành thu phí điện tử không dừng.

Đối với hoạt động trông giữ xe máy: 100% điểm trông giữ, bãi đỗ phải triển khai ứng dụng công nghệ để quản lý, vận hành, bảo đảm việc kết nối, chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực về cơ quan quản lý Nhà nước.

Đối với các bến xe: Đến trước ngày 31/12/2026, 100% bến xe loại 1 trong đô thị phải hoàn thành triển khai thu phí dịch vụ trông giữ xe theo hình thức điện tử không dừng. Đối với bến xe loại 2, thời hạn hoàn thành là trước ngày 30/6/2027.

Giai đoạn 2 (Hoàn thành trước ngày 31/12/2030): Rà soát tổng thể các bãi đỗ xe, điểm trông giữ tạm thời trên địa bàn thành phố, hoàn thiện các điều kiện cần thiết để triển khai ứng dụng công nghệ, vận hành thu phí dịch vụ theo hình thức điện tử không dừng phù hợp, bảo đảm hiệu quả đầu tư, bảo đảm triển khai đồng bộ trên toàn địa bàn thành phố.

Kế hoạch 198/KH-UBND nhấn mạnh, Sở Xây dựng và Ủy ban nhân dân các phường, xã tuyệt đối không xem xét cấp mới hoặc gia hạn giấy phép trông giữ xe cho các đơn vị, tổ chức, cá nhân cố tình không triển khai giải pháp công nghệ, không bảo đảm việc kết nối dữ liệu theo quy định. Đồng thời, thành phố giao Sở Tư pháp chủ trì đề xuất khung xử phạt hành chính đối với các bến bãi vi phạm kết nối dữ liệu và chế tài xử lý nghiêm người điều khiển phương tiện cố tình trốn phí, nợ phí trên hệ thống.

Minh bạch tài chính, gia tăng tiện ích đô thị

Hiệu quả lớn nhất khi "số hóa" giao thông tĩnh chính là sự minh bạch. Việc yêu cầu các doanh nghiệp, tổ chức trông giữ xe triển khai hóa đơn điện tử kết nối trực tiếp về cơ quan thuế sẽ triệt tiêu hoàn toàn nạn "thu lụi", tình trạng tự ý nâng giá vé bừa bãi. Dòng tiền từ dịch vụ trông giữ xe sẽ được hạch toán đầy đủ, công khai, chống thất thu ngân sách Nhà nước.

Để các mệnh lệnh hành chính đi vào đời sống một cách thông suốt, vai trò then chốt thuộc về sự sẵn sàng của hệ thống hạ tầng công nghệ. Thực tế từ cuộc cách mạng thu phí không dừng (ETC) trên các tuyến cao tốc những năm qua cho thấy, năng lực làm chủ công nghệ của các đơn vị thuần Việt như VETC và ePass đã trở thành “bệ đỡ” vững chắc cho các mục tiêu quản lý của Nhà nước.

Trải nghiệm từ hơn 300 bãi xe công nghệ tại Hà Nội và 400 bãi toàn quốc mà VETC đã triển khai từ năm 2024 chính là lời giải thực tế cho bài toán kết nối, đồng bộ dữ liệu theo thời gian thực. Đây là cơ sở nền tảng quan trọng giúp dòng tiền từ dịch vụ trông giữ xe được hạch toán trực tiếp, minh bạch về cơ quan thuế, đồng thời dễ dàng đồng bộ dữ liệu lên các ứng dụng công dân số như iHanoi hay VNeID như định hướng của thành phố để người dân dễ dàng tra cứu, đặt chỗ trước.

Ứng dụng công nghệ để quản lý giao thông tĩnh không thuần túy là giải pháp kỹ thuật, mà là thước đo cho tinh thần thượng tôn pháp luật và năng lực hành động của chính quyền Thủ đô trong kỷ nguyên số. Việc triển khai quyết liệt Kế hoạch 198/KH-UBND chính là bước đi mang tính đột phá nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Hà Nội trở thành một đô thị văn minh-hiện đại-thông minh trước cột mốc năm 2030 như Nghị quyết của Trung ương và Đảng bộ Thành phố đã đề ra.

​