Hồi sinh từ những ao tôm “không xả thải”
Về miền biển xã Phú Tân, câu chuyện làm ăn của gia đình ông Ngô Văn Lai trở thành tâm điểm của vùng miền quê được bao quanh là biển và rừng ngập mặn. Sau hơn 7 năm thăng trầm, dãi nắng dầm sương cùng con tôm, giờ đây ông Lai đã tìm “chìa khóa” đổi đời. Thành công đến từ việc gia đình ông mạnh dạn áp dụng mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học (gọi tắt là RASIMTA). Đây mô hình đầy tâm huyết do Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau chuyển giao đến tận tay người nông dân.
Đứng trước những ao tôm sục khí bọt trắng xóa, ông Lai không giấu được niềm vui khi chia sẻ về kết quả khá bất ngờ: chỉ với 3 ao tôm vừa thu hoạch, sản lượng đã vọt lên tới 11 tấn. Xa xa, 6 ao còn lại tôm cũng đang phát triển rất tốt, hứa hẹn sẽ mang về một mùa vụ bội thu rực rỡ.
Nhấp ngụm trà đậm vị phù sa, ông Lai nhẩm tính: “Nếu ngày trước phải ròng rã 90 ngày mới nuôi được con tôm đạt cỡ 30 con/kg, thì nay, vóc dáng con tôm lớn nhanh như thổi chỉ sau 95 ngày đã về size 21-23 con/kg. Đối với người nuôi tôm như tôi, đây thực sự là một bước nhảy vọt”.
Mô hình nuôi hiện đại nêu trên không chỉ rút ngắn thời gian nuôi mà còn giúp gia đình ông Lai cất đi gánh nặng chi phí, đỡ tốn kém từ tiền điện, thức ăn, nhân công cho đến hóa chất xử lý nước. Nhưng có lẽ, niềm vui lớn nhất của người nông dân này là từ sự bình yên trong tâm trí. “Hồi trước, gia đình tôi nuôi xả thải ra ngoài bị người ta thưa, bị phạt, giờ thì không còn lo nữa vì mô hình mới không xả thải ra môi trường, không ảnh hưởng tới người nuôi khác”, ông Lai bộc bạch về giá trị bền vững mà RASIMTA mang lại.
Tại Cà Mau, những mô hình nuôi tôm tuần hoàn nước khép kín với hàm lượng khoa học cao như thế đang bắt đầu được nhân rộng ra nhiều nơi, từng bước cho ra những sản phẩm tôm sạch đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường.
Theo Tiến sĩ Quách Văn Ấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cà Mau, mô hình RASIMTA hiện đã được thí điểm trên diện tích hơn 100ha toàn tỉnh, ghi nhận tỷ lệ thành công đến khoảng 80%. Mô hình này được xem như lời giải hoàn hảo cho ba bài toán hóc búa nhất của ngành thủy sản: giảm giá thành sản xuất, bảo vệ môi trường sinh thái và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Từ những tín hiệu khả quan này, Cà Mau ấp ủ kế hoạch lớn, hướng tới mục tiêu nhân rộng mô hình lên 1.500 ha trong giai đoạn 2025-2026, với sự chung tay hợp tác của nhiều doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước. Ông Ấn phân tích thêm, trước viễn cảnh các thị trường khó tính như Châu Âu sắp áp đặt thuế carbon lên sản phẩm tôm, mô hình nuôi tôm phát thải thấp chính là một sự chuẩn bị chiến lược. Bởi lẽ, với hàm lượng khoa học cao, việc chuyển đổi sang công nghệ số để truy xuất nguồn gốc sẽ trở nên vô cùng dễ dàng, giúp tăng sức cạnh tranh cho ngành tôm của tỉnh trên trường quốc tế.
Nhịp đập số trong huyết quản chính quyền
Không chỉ hồi sinh những ao tôm, tinh thần bứt phá của Nghị quyết 57 còn thổi bùng ngọn lửa đổi mới sáng tạo vào ngay trong hành động tiên phong của cấp ủy và bộ máy công quyền tỉnh Cà Mau.
Tháng 9/2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử khi những “đại hội không giấy” đầu tiên được tổ chức tại phường Hòa Thành, xã Thới Bình và xã Ninh Quới…, và cả Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.
Công nghệ còn được sử dụng thường xuyên qua các cuộc học trực tiếp kết hợp trực tuyến của Tỉnh ủy, Ủy nhân dân dân tỉnh, và tại cấp cơ sở trong thời gian gần đây. Tại phường Hòa Thành, cấp ủy và chính quyền phường còn triển khai mini app trên nền tảng Zalo, tạo kênh tương tác hai chiều trực tiếp, người dân có thể nắm bắt chủ trương, chính sách và gửi phản ánh để được trả lời cụ thể.
Đồng chí Trần Văn Trung, Bí thư Đảng ủy phường Hòa Thành, cho biết: “Chúng tôi xác định chuyển đổi số là giải pháp đột phá để xây dựng chính quyền kiến tạo..., với định hướng xuyên suốt là lấy người dân làm trung tâm, mỗi sáng kiến đều hướng đến phục vụ nhân dân tốt hơn”.
Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I (nhiệm kỳ 2025-2030), Cà Mau đã xác định một con đường táo bạo, đó là phát triển kinh tế-xã hội phải dựa trên nền tảng đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đây được xem là “chìa khóa” để Cà Mau hiện thực hóa các mục tiêu: đưa tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm (GRDP) bình quân 5 năm đạt từ 10% trở lên, đồng thời nâng tỷ trọng kinh tế số trong GRDP lên mức từ 20% vào năm 2030.
Để biến Nghị quyết thành mệnh lệnh của thực tiễn, thôi thúc toàn hệ thống chính trị chuyển từ mô hình tăng trưởng truyền thống sang bứt phá về năng suất và chất lượng, hàng loạt động thái cụ thể đã được Ban Thường vụ Tỉnh ủy Cà Mau triển khai ngay sau khi hợp nhất tỉnh và tổ chức lại chính quyền địa phương hai cấp. Từ đầu tháng 7/2025 đến nay, Cà Mau liên tục tổ chức các hội nghị chuyên đề then chốt như: Hội nghị Chuyển đổi số trong doanh nghiệp; Hội nghị sơ kết, đẩy nhanh tiến độ nhân rộng mô hình nuôi tôm công nghệ cao RAS-IMTA; tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác liên quan đến chuyển đổi số với Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh…
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Nguyễn Minh Luân, sự vào cuộc quyết liệt của tỉnh đã đơm hoa kết trái trong thời gian gần đây, khi có đến 100% văn bản trao đổi giữa các cơ quan hành chính nhà nước được thực hiện dưới dạng điện tử.
Đặc biệt, từ khi vận hành mô hình chính quyền hai cấp (tính từ 1/7 đến 6/9/2025), tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến toàn tỉnh đạt 76,05% (xếp hạng 6/34); tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 85,94% (xếp hạng 6/34), tỷ lệ thủ tục hành chính có giao dịch thanh toán trực tuyến đạt 98,17% (xếp hạng 1/34), đưa Cà Mau vào nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về các chỉ số phục vụ người dân.
Thời gian tới, cấp ủy và chính quyền Cà Mau tiếp tục chỉ đạo các nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57, đặc biệt là khơi dậy tinh thần sáng tạo, đề cao vai trò người đứng đầu và nâng cao nhận thức về chuyển đổi số. Như lời chia sẻ của đồng chí Nguyễn Minh Luân: “Tỉnh cũng triển khai quyết liệt, hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số” để trang bị kỹ năng số cần thiết cho mọi người dân, đảm bảo “không ai bị bỏ lại phía sau” trong quá trình này”.
