Tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Thủy sản Việt Nam nhận định, vấn đề “khai thác hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường” là thông điệp mà toàn thế giới đã phát đi từ lâu, nhưng để “sử dụng hợp lý” vẫn có nhiều thách thức.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi, hệ thống tự nhiên tồn tại song hành hai chức năng đó là cung cấp tài nguyên và duy trì nơi cư trú của các loài. Khi tài nguyên khai thác nhiều, vượt ngưỡng sẽ tác động đến chức năng duy trì nơi cư trú của các loài. Việc phá vỡ sự cân bằng tự nhiên sẽ dẫn đến các sự cố. "Khi xảy ra sự cố thì không còn 'hợp lý' nữa", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi nhấn mạnh.
Lịch sử phát triển thế giới gắn với đại dương và biển, nhưng kinh tế đại dương và biển hiện đang bước vào giai đoạn phát triển mới với các đặc trưng cơ bản, như: khan hiếm nguyên nhiên liệu, tác động hiện hữu của biến đổi khí hậu và biến đổi đại dương, an sinh xã hội bị đe dọa, cạnh tranh thị trường, tranh chấp lãnh thổ và xung đột quốc gia trên biển và đại dương thường xuyên và gay gắt hơn bao giờ hết.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và biến đổi đại dương, cũng như xu thế chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới, Việt Nam đã lựa chọn, định hình và bước đầu triển khai thực hiện chiến lược chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế biển từ “nâu” sang “xanh”.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi, kinh tế biển nâu ưu tiên phát triển kinh tế trước và xử lý ô nhiễm sau, gây ô nhiễm môi trường, sử dụng tài nguyên không hợp lý, kém hiệu quả; phổ biến ở các nước đang phát triển. Kinh tế biển xanh bảo đảm tăng trưởng kinh tế bền vững; ngăn chặn ô nhiễm, suy thoái môi trường và cạn kiệt nguồn tài nguyên; thích ứng biến đổi khí hậu và biến đổi đại dương.
Theo đó, khả năng phát triển một nền kinh tế biển xanh ở nước ta là một vấn đề không chỉ mang tính toàn cầu, mà còn là vấn đề ưu tiên cao, nhưng vẫn còn mới mẻ đối với Việt Nam, dù nó đã song tồn trong suốt 20 năm thực hiện phát triển bền vững cùng với 8 mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (từ Rio 92 đến Rio+20).
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi cho rằng: "Kinh tế biển xanh được xem là nền tảng để phát triển bền vững kinh tế biển, lấy tài nguyên-môi trường biển làm 'chất xúc tác'".
Tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Tùng, Phó Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, nghị quyết mới của Trung ương về phát triển kinh tế biển được xây dựng trên một tư duy mang tính đột phá, tổng thể và sở hữu tầm nhìn chiến lược dài hạn. "Nghị quyết mới không chỉ đặt ra các vấn đề phát triển kinh tế biển, mà hướng đến và định hình Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh", Tiến sĩ Nguyễn Thanh Tùng cho biết.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thanh Tùng, trong bối cảnh hiện nay, việc hoàn thiện Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo là bước đi quan trọng để xây nền quản trị biển hiện đại, khơi thông nguồn lực phát triển và hiện thực hóa mục tiêu Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển.
"Để chuyển từ kinh tế biển nâu sang kinh tế biển xanh, chúng ta phải chuyển tư duy, phương thức quản lý từ xử lý rủi ro sang phòng ngừa, ngăn chặn từ đầu", Tiến sĩ Nguyễn Thanh Tùng cho biết.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Thủy sản Việt Nam, khoa học, công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc khớp nối và hài hòa các nhu cầu phát triển kinh tế biển bền vững, cũng như trong việc xây dựng và thực hiện các dự án ở cấp cộng đồng.
Các thiết bị đo tự động, tự điều khiển, robot nhặt rác thải nhựa trong các rạn san hô dưới đáy biển, các phương tiện tự động thám sát, giám sát, thăm dò đáy biển sâu,... là những “giải pháp xanh” đang được ứng dụng ở các quốc gia phát triển. "Muốn mạnh về biển, khoa học, công nghệ phải tiên phong. Khai thác biển phải hiện đại mới có thể bền vững và hợp lý", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi cho biết.
Tại hội thảo, các đại biểu là chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp cũng đã tập trung trao đổi về cơ chế, chính sách, pháp luật về tài nguyên và môi trường biển; kinh tế biển xanh và phát triển bền vững; nuôi trồng, khai thác bền vững thủy sản và công tác bảo tồn tài nguyên, môi trường biển.
