Thư viện lưu động, một mô hình luân chuyển sách hiệu quả

Thư viện Khoa học tổng hợp TP Hồ Chí Minh triển khai hình thức ô-tô thư viện lưu động sớm nhất trong cả nước từ năm 2007. Thư viện lưu động được trang bị hàng nghìn đầu sách báo, xếp theo chủ đề: văn học, nghệ thuật, thiếu nhi, lịch sử, danh nhân,… Gần đây, thư viện còn có thêm một xe riêng phục vụ người khiếm thị. Ô-tô thư viện lưu động dành cho người khiếm thị được trang bị máy đọc Victor, máy heater, máy tính với các phần mềm hỗ trợ (như: đọc, nghe, in), máy hỗ trợ dành cho người thị lực yếu cùng hơn một nghìn bản sách đồ họa nổi và CD - ROM sách nói… Hằng năm, ô-tô thư viện lưu động thực hiện khoảng 30 chuyến xe phục vụ tại các vùng ngoại thành, khu chế xuất cho công nhân, Bộ đội Biên phòng và khoảng 40 chuyến phục vụ người khiếm thị trong và ngoài thành phố. Số bạn đọc được sử dụng dịch vụ này lên tới hơn 100.000 lượt/năm.

Tại Thư viện Hà Nội, “Thư viện lưu động - Bánh xe tri thức” ra mắt năm 2011. Thư viện lưu động được trang bị gần hai nghìn bản sách, đồ chơi và sáu bộ máy vi tính hiện đại có kết nối in-tơ-nét luân phiên đi đến 10 xã nghèo và các trường học tại ngoại thành Hà Nội vào thứ bảy và chủ nhật hằng tuần. Với nhiệm vụ phục vụ nhu cầu đọc sách và kết nối in-tơ-nét, năm 2014, có 39 chuyến được thực hiện, phục vụ gần 40 nghìn lượt bạn đọc là các em thiếu nhi. Tại tỉnh Yên Bái, với sự hỗ trợ của tỉnh Val de Marne (Cộng hòa Pháp), Thư viện tỉnh đã được trang bị một xe ô-tô thư viện lưu động. Năm 2014, 194 lượt xe đã được thực hiện, trong đó số lượt phục vụ vùng sâu, vùng xa là 78 lượt…

Với hình thức được thiết kế trên một xe tải chuyên dụng, có thể đi vào những nơi chật hẹp, vùng xa xôi hẻo lánh, ô-tô thư viện lưu động đã trở thành một phòng đọc di động, có sách báo, máy tính và bàn ghế để người sử dụng có thể đọc ở trong và ngoài ô-tô. Để nhân rộng mô hình này, giúp cho việc phục vụ luân chuyển sách của các thư viện tỉnh được hiệu quả và chất lượng hơn, Chính phủ và chính quyền địa phương cần quan tâm đến việc trang bị xe ô-tô thư viện chuyên dụng cho các thư viện công cộng các tỉnh miền núi. Bên cạnh đó, việc xây dựng và phát triển các kho sách thư viện lưu động tại các địa phương cũng cần được tiếp tục quan tâm và duy trì.