Tháng 10 nóng nhất trong hơn sáu thập kỷ

Nhiều trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ kỷ lục

Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia, trong tháng 10/2026, nhiệt độ trung bình trên hầu khắp cả nước phổ biến cao hơn từ 1,0-2,0°C, riêng khu vực Bắc Bộ nhiệt độ trung bình cao hơn 2,0-3,0°C; ngoại trừ một số nơi ở Nam Bộ nhiệt độ cao hơn từ 0,5-1,0°C so với trung bình nhiều năm. Ngoài ra nhiệt độ trung bình tháng 10/2026 trên phạm vi toàn quốc là 26,3°C, cao hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ là 1,74°C, đây là nhiệt độ cao nhất từng ghi nhận được trong chuỗi số liệu quan trắc kể từ năm 1961.

Trong tháng, có 61 trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày hoặc vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ. Đồng thời, 98 trạm có nhiệt độ trung bình tháng đạt hoặc vượt kỷ lục tháng 10.

Đáng chú ý, ngày 3/10, nhiệt độ tại trạm Mù Cang Chải đạt 34,2°C, vượt mức kỷ lục trước đó là 31,3°C. Cùng ngày, trạm Tam Đường ghi nhận 33,2°C, cao hơn mức lịch sử 31°C; trạm Hòn Dấu ghi nhận 37,2°C, vượt mức 34,8°C trước đó.

Tại Hà Nội, trạm Láng ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày đạt 37,1°C vào ngày 2/10, vượt kỷ lục tháng 10 trước đó là 36,4°C. Nhiệt độ trung bình tháng tại trạm Hoài Đức đạt 31,5°C, trạm Hà Đông đạt 31,3°C, đều cao hơn mức kỷ lục trước đây là 30,9°C.

Các số liệu cho thấy nền nhiệt cao không chỉ xuất hiện trong một vài ngày riêng lẻ mà còn thể hiện ở giá trị trung bình của cả tháng tại nhiều trạm quan trắc.

Nền nhiệt tiếp tục cao trong ba tháng tới

Theo nhận định Trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia, từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, El Nino tiếp tục duy trì ở cường độ rất mạnh với xác suất 96%, tăng 3% so với dự báo cùng thời kỳ được đưa ra tháng trước.

Trong tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ từ 1-2°C. Sang tháng 12/2026 và tháng 1/2027, mức chênh lệch phổ biến từ 0,5-1,5°C; riêng khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cao hơn từ 1-2°C.

Không khí lạnh có khả năng hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm. Rét đậm, rét hại được nhận định xuất hiện muộn hơn quy luật khí hậu; số ngày rét đậm, rét hại tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Tuy nhiên, trong xu thế nền nhiệt cao, vẫn có khả năng xuất hiện các đợt rét đậm, rét hại ngắn ngày, khiến nhiệt độ giảm mạnh. Vì vậy, nhận định về một thời kỳ ấm hơn trung bình vẫn cần được theo dõi cùng các bản tin dự báo từng đợt không khí lạnh.

Về bão và áp thấp nhiệt đới, số lượng hoạt động trên Biển Đông và đổ bộ vào đất liền nước ta trong ba tháng tới có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Mức trung bình được nêu trong tài liệu là 2,8 cơn hoạt động trên Biển Đông và 1,1 cơn đổ bộ vào đất liền.

Trung Bộ có nguy cơ thiếu mưa ngay trong mùa mưa

Diễn biến lượng mưa trong ba tháng tới được dự báo có sự khác biệt giữa các khu vực. Tháng 11/2026, tổng lượng mưa tại Bắc Bộ cao hơn trung bình nhiều năm từ 15-30%, phổ biến đạt 50-100mm, có nơi cao hơn. Khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh và Nam Bộ có lượng mưa phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm, trong khi nhiều nơi ở Trung Bộ thấp hơn từ 20-40%.

Sang tháng 12/2026, lượng mưa tại Bắc Bộ dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-20mm. Ngược lại, khu vực từ Quảng Trị đến thành phố Huế thấp hơn từ 20-40mm; Duyên hải Nam Trung Bộ thấp hơn từ 50-100mm. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có lượng mưa thấp hơn từ 10-20mm.

Tháng 1/2027, lượng mưa tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm. Các khu vực còn lại thấp hơn từ 10-30mm; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ phổ biến ít mưa.

Đáng lưu ý, dù tổng lượng mưa có nguy cơ thiếu hụt ngay trong những tháng chính mùa mưa, Trung Bộ vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa to trong tháng 11 và tháng 12/2026, tập trung từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ. Sang tháng 1/2027, mưa lớn diện rộng có xu hướng giảm.

Như vậy, lượng mưa thấp hơn trung bình của cả tháng vẫn có thể đi kèm những đợt mưa lớn trong thời gian ngắn. Việc theo dõi dự báo cần chú ý cả tổng lượng mưa và thời điểm, cường độ của từng đợt mưa.

Trên lưu vực sông Mê Công, khu vực hạ lưu được dự báo có lượng mưa tháng 11-12/2026 phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-40%, riêng phía nam khu vực trong tháng 11 xấp xỉ trung bình nhiều năm. Đến tháng 1/2027, lượng mưa tại hạ lưu thấp hơn từ 30-60%.

Với xu thế nhiệt độ tiếp tục cao và lượng mưa thiếu hụt ở một số khu vực, việc chủ động theo dõi nguồn nước, tính toán nhu cầu tưới và bố trí sản xuất phù hợp cần được quan tâm. Đồng thời, các địa phương vẫn cần cập nhật thường xuyên những cảnh báo về mưa lớn, rét đậm, rét hại và các hiện tượng dông, lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh có thể xảy ra.