Thái Bình phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa

Những ngày này, trên đồng ruộng Thái Bình, không khí lao động, sản xuất thật khẩn trương và sôi động. Bà con nông dân thu hoạch nhanh diện tích lúa xuân sớm để trồng cây rau, màu. Dừng chân tại cánh đồng xóm 5, xã Vũ Phúc (TP Thái Bình), chúng tôi hỏi chuyện anh nông dân Ðặng Văn  Khương:

- Năng suất lúa vụ này có cao không anh?

- Cũng bình thường thôi, tôi đoán khoảng 2 - 2,5 tạ/sào, có quan trọng gì đâu, vì trồng lúa lãi ít lắm, thu nhập chính phải dựa vào thứ cây kia cơ.

Anh chỉ tay về các khóm dưa bở đang ra hoa. Không biết anh trồng dưa lúc nào mà ô ruộng vừa gặt chưa kịp bốc lúa lên xe đã có cây dưa lên xanh tốt. Anh Khương cho biết: Trước khi gặt lúa khoảng 10 ngày, dưa đã được ươm bầu tại vườn nhà, mang ra đặt ngoài ruộng, bằng cách rẽ hoặc cắt non một, hai hàng lúa. Khi lúa chín, thu hoạch xong là dưa đã lên xanh, ra hoa. Chỉ vài ngày nữa, cây dưa bở đơm hoa, kết trái, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình.

- Anh áp dụng công thức luân canh này lâu chưa?

- Sáu năm rồi, không chỉ nhà tôi mà cả vùng này đều như thế. Năm 2005, dưa bở bán được giá cho nên nhà tôi trồng một mẫu có lãi 12 triệu đồng. Trồng dưa bở rất đơn giản, từ khi trồng cho đến lúc thu hoạch khoảng 1,5 tháng, sau đó vẫn trồng lúa mùa bình thường.

Chủ tịch UBND xã Vũ Phúc Hoàng Văn Liên cho chúng tôi biết thêm: Ðến nay, Vũ Phúc vẫn là xã thuần nông, diện tích đất canh tác bình quân hơn 500 m2/người. Từ năm 2001, xã hưởng ứng phong trào xây dựng cánh đồng 50 triệu đồng/ha theo chủ trương của tỉnh. Theo đó, tỉnh hỗ trợ 3,4 triệu đồng/ha về tập huấn kỹ thuật, chuyển giao giống cây trồng mới, xây dựng hệ thống thủy lợi. Nông dân trong xã áp dụng công thức luân canh: lúa xuân + dưa hè + lúa mùa + cây vụ đông. Ðến nay, xã có 175/415 ha đất canh tác đạt giá trị sản xuất hơn 50 triệu đồng/ năm.

Ðến thời điểm đầu tháng 6, mặc dù dịch lở mồm, long móng chưa xuất hiện trên địa bàn tỉnh Thái Bình nhưng cũng gây hoang mang cho người chăn nuôi, chủ các doanh nghiệp chế biến thịt lợn xuất khẩu. Ông Hoàng Liễn, chủ trang trại chăn nuôi lợn xã Song An (Vũ Thư) cho biết: "Năm 2001, tôi bắt đầu nuôi lợn, chủ yếu nuôi lợn nái ngoại và lợn thịt với quy mô vài chục con. Thấy hiệu quả cao, cuối năm 2003, tôi thuê ba ha đất tại xã Song An xây dựng khu chăn nuôi tập trung theo công nghệ chăn nuôi công nghiệp. Tổng vốn đầu tư đến nay hơn sáu tỷ đồng, chủ yếu là vốn vay. Cách tốt nhất là thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp phòng dịch bệnh. Ðàn lợn đều được tiêm vắc-xin phòng bệnh, vệ sinh chuồng trại, thực hiện đúng quy trình chăm sóc".

Hiện nay, trang trại có 460 con lợn nái ngoại, hơn 1.000 con lợn thịt. Mặc dù giá lợn giống, lợn thịt của ông bao giờ cũng cao hơn các cơ sở chăn nuôi khác 4-5 giá, nhưng các chủ đại lý, cơ sở chế biến vẫn tìm đến tận nơi thu mua. Khi hỏi mức doanh thu hằng năm của trang trại thì ông Liễn chỉ cho biết: "Nếu như làm ăn thuận buồm, xuôi gió thì khoảng bốn, năm năm là thu hồi được vốn".

Ông Nguyễn Hữu Rong, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Bình đánh giá: Thái Bình là tỉnh khởi xướng và phát động phong trào "xây dựng cánh đồng 50 triệu đồng/ha/năm, hộ thu nhập 50 triệu đồng/năm" đầu tiên trên cả nước. Sau ba năm (2003-2005), tỉnh nhân rộng được 9.550 ha, nâng tổng diện tích canh tác đạt 50 triệu đồng/ha/ năm đến nay đạt 16.425 ha, chiếm 18% tổng diện tích đất canh tác. Ðến nay, cơ bản các xã đều có cánh đồng 50 triệu đồng/ha/năm.

Ðể khuyến khích nông dân tích cực hưởng ứng phong trào này, Tỉnh ủy Thái Bình đã có nghị quyết số 08 về một số cơ chế, chính sách hỗ trợ về: chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, đưa giống cây trồng, vật nuôi mới vào sản xuất, xây dựng các nhà máy chế biến nông sản, thực hiện hợp đồng bao tiêu nông sản...

Trong năm năm (2001-2005), tỉnh đạt tốc độ tăng trưởng về sản xuất nông nghiệp nhanh (bình quân đạt  4,04%/ năm, vượt 0,5% so với mục tiêu Ðại hội Ðảng bộ tỉnh đề ra).

Trên địa bàn tỉnh đã hình thành các vùng sản xuất hàng hóa: vùng nuôi trồng thủy sản tại các xã Thái Ðô (Thái Thụy) với 100 ha được chuyển từ vùng trồng lúa kém hiệu quả, Tân Ðệ (Vũ Thư) với 70 ha, Thái Hồng...; vùng trồng lúa chất lượng cao tại huyện Tiền Hải với giống lúa đặc sản Bắc thơm số 7, đang được tỉnh xây dựng và đăng ký thương hiệu; vùng trồng rau, quả xuất khẩu như trồng dưa gang, dưa chuột tại Thái Thụy (700 ha), trồng ớt xuất khẩu tại Quỳnh Phụ (500 ha); vùng chăn nuôi tập trung với hơn 6.000 trang trại và 12 nghìn gia trại... Tại các vùng sản xuất này đều có mức thu nhập từ hơn 50 triệu đồng/ha/ năm.

Tỉnh tích cực tiếp thụ và ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ mới làm tăng năng suất, chất lượng giống cây trồng, vật nuôi. Ðến nay, tỉnh đã tuyển chọn và được Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận các giống lúa D.ưu 527, Q5 Thái Bình, CNR 36...; đưa vào sản xuất đại trà các giống lúa mới như HYT 83, nếp 87, Hương thơm 1, Thiên hương...; phát triển nhanh đàn lợn giống ngoại trong đó đàn lợn nái ngoại đạt 6.500 con.

Hệ thống sản xuất giống cây trồng, vật nuôi được đầu tư cơ bản, hệ thống thủy lợi được đầu tư nâng cấp. Tổng nguồn vốn đầu tư về nông nghiệp đạt 720.811 triệu đồng; trong đó, đầu tư cho thủy lợi 643.264 triệu đồng (chiếm gần 90% tổng vốn đầu tư).

Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp của tỉnh trong những năm qua còn bộc lộ một số hạn chế như: sản xuất nhỏ, phân tán, phát triển chưa bền vững, khả năng cạnh tranh thấp; mô hình liên kết các nhà trong sản xuất, tiêu thụ nông sản đã hình thành nhưng chưa nhiều; khâu yếu nhất đối với sản xuất nông nghiệp Thái Bình là thiếu các cơ sở chế biến nông sản, cho nên người dân vẫn chưa thật sự yên tâm sản xuất; phong trào "xây dựng cánh đồng 50 triệu đồng/ha" mặc dù phát triển rộng rãi nhưng hiệu quả cuối cùng mang lại cho người dân là bao nhiêu vẫn chưa được tổng kết, đánh giá; khoảng cách, thu nhập của người dân nông thôn với thành thị vẫn còn quá lớn; nông dân ở một số nơi vẫn chưa gắn bó với ruộng đồng vì mức thu nhập từ trồng lúa thấp do chi phí sản xuất ngày càng tăng.

Hướng phát triển sản xuất nông nghiệp của Thái Bình trong những năm tới là chuyển nhanh sang sản xuất hàng hóa, tăng trưởng nhanh và bền vững; hình thành các vùng, sản phẩm nông sản tập trung gắn với chế biến xuất khẩu; đưa ngành chăn nuôi trở thành ngành sản xuất chính; phát triển diện tích cây rau, màu chất lượng cao; tích cực chuyển diện tích trồng lúa, làm muối kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản; khuyến khích xây dựng mối liên kết các nhà trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản thông qua hợp đồng.

Trong năm năm 2006-2010, tỉnh Thái Bình phấn đấu đưa tốc độ tăng trưởng về sản xuất nông nghiệp đạt 5,3%/ năm; giá trị sản xuất đạt 6.237 tỷ đồng; tiếp tục mở rộng mô hình cánh đồng 50 triệu đồng/ ha, phấn đấu đến năm 2010 có hơn 25 nghìn đất canh tác đạt hơn 50 triệu đồng/ha, giá trị sản xuất bình quân đạt 48 triệu đồng/ha.