Tạo thêm nguồn cung cho thị trường xăng dầu

Những ngày qua, do tâm lý lo ngại giá xăng dầu tăng cao và khả năng đứt gãy nguồn cung, người dân nhiều nơi đổ xô đi mua hàng, tích trữ làm cho nhu cầu mua xăng dầu tăng đột biến trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, sau khi giá bán xăng dầu được điều chỉnh từ ngày 7/3, tình trạng mua tích trữ đã giảm.

Cây xăng Petrolimex tại phố Trần Hưng Đạo (Hà Nội).
Cây xăng Petrolimex tại phố Trần Hưng Đạo (Hà Nội).

Bộ Công thương khẳng định, nguồn cung xăng dầu cho thị trường ít nhất đến hết tháng 3 vẫn được bảo đảm.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiếp tục tiềm ẩn nhiều biến động khó lường, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan đang chủ động triển khai nhiều giải pháp để mở rộng nguồn cung xăng dầu, ổn định thị trường và giữ vững an ninh năng lượng quốc gia.

Thị trường ổn định

Theo báo cáo từ Sở Công thương một số địa phương khu vực các tỉnh phía bắc, nhất là trên địa bàn Hà Nội, trong những ngày qua, nhiều người dân đã đổ xô đi mua hàng, tích trữ xăng dầu bằng nhiều hình thức như mua bằng can nhựa, thùng phi hay thậm chí dùng xe tải đi đổ dầu nhiều lần tại các cây xăng khác nhau,… Nhu cầu mua xăng dầu tăng đột biến trong thời gian ngắn khiến các lực lượng chức năng phải hết sức tích cực để bảo đảm nguồn cung không bị gián đoạn.

Từ ngày 8/3, tình trạng mua xăng dầu tích trữ đã giảm, nhưng tại địa bàn một số xã biên giới các tỉnh Tây Ninh, Gia Lai, Nghệ An lại có hiện tượng người dân nước bạn sang Việt Nam mua xăng dầu do giá của Việt Nam rẻ hơn (Giá xăng Ron 95 của Campuchia hiện khoảng 31 nghìn đồng/lít, Lào khoảng 39 nghìn đồng/lít trong khi của Việt Nam hơn 27 nghìn đồng/lít).

Theo Sở Công thương Thành phố Hà Nội, các doanh nghiệp đầu mối trên địa bàn báo cáo lượng xăng dầu bán ra hằng ngày từ 4 đến 8/3 đã tăng 50% so bình quân của tháng 1. Dù vậy, nguồn cung hiện tại và dự báo trong những ngày tới sẽ được duy trì ổn định. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, các cửa hàng xăng dầu đang mở cửa hoạt động bình thường để phục vụ nhu cầu sản xuất, tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp, chưa phát hiện tình trạng đầu cơ, găm hàng, tăng giá bán bất hợp lý. Tại Thanh Hóa, sản lượng bán ra tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu ghi nhận mức tăng mạnh khoảng 80 đến 100% so với thời gian trước. Hiện nguồn cung xăng dầu trên địa bàn tỉnh cơ bản được các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối bảo đảm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đến hết tháng 3.

Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng thông tin, sản lượng khai thác dầu thô trong nước hiện đạt khoảng 180 nghìn thùng/ngày; trong đó, khoảng 150 nghìn thùng được cung cấp cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Như vậy, nguồn nguyên liệu dầu thô cho nhà máy về cơ bản không bị ảnh hưởng trực tiếp và đủ cho sản xuất đến hết tháng 4. Nguồn dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn thì rủi ro hơn do phụ thuộc nguồn nhập khẩu từ Kuwait, nhưng lượng tồn kho và các lô hàng hiện đã vận chuyển vẫn có thể duy trì sản xuất thời gian tới, đồng thời nhà máy đang tích cực tìm phương án bổ sung nguồn.

Ngoài ra, Việt Nam đang nhập khẩu khoảng 30% cho nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước. Các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu báo cáo nguồn cung xăng dầu nhập khẩu trong tháng 3 cơ bản bảo đảm, từ tháng 4 dự báo tiếp tục khó khăn do giá tăng và một số nước không khuyến khích xuất khẩu xăng dầu.

Đa dạng hóa nguồn cung dầu thô

Giá bán xăng dầu trên thế giới trong những ngày qua đều tăng cao do ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông. Thí dụ, giá xăng tại Mỹ đã tăng 0,88 đến 1 USD/lít (khoảng 11%) và giá dầu tăng 1,14 USD/lít (15%); giá xăng tại Lào tăng từ 11 đến 15% tùy loại và giá dầu tăng khoảng 33%; tại Thái Lan, giá xăng tăng khoảng 4 đến 8% tùy loại và dầu tăng 14%;…

Trước tình hình nguồn cung dầu thô dự báo sẽ dần khan hiếm cũng như giá ngày càng tăng cao, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng kiến nghị Chính phủ cho phép thực hiện ngay các giải pháp đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, đồng thời tăng cường tối đa nguồn khai thác trong nước nhằm tăng tính chủ động cũng như hạn chế ảnh hưởng do biến động giá và chi phí logistics. Bên cạnh đó, Bộ Công an phối hợp với Bộ Công thương kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng xăng dầu chờ tăng giá, trục lợi nhằm ổn định thị trường, bảo đảm an ninh năng lượng.

Về dài hạn, Bộ Khoa học và Công nghệ cần khẩn trương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, doanh nghiệp liên quan tạo điều kiện thuận lợi để sớm ứng dụng, sử dụng phụ gia vào sản xuất, chế biến, pha chế xăng dầu nhằm thúc đẩy tiết kiệm nhiên liệu. Trường hợp có khó khăn vướng mắc vượt thẩm quyền, cần thiết có thể triển khai theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và báo cáo cấp có thẩm quyền ngay trong tháng 3.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần chuẩn bị nguồn ngoại tệ, hỗ trợ cho nhập khẩu; trong đó, ưu tiên nguồn ngoại tệ, tín dụng cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xăng dầu nhập khẩu dầu thô, sản phẩm xăng dầu để khuyến khích doanh nghiệp tạo nguồn nhập hàng, bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước.

Bộ Công thương đang đề nghị Bộ Tài chính phối hợp xây dựng, trình Chính phủ phương án bình ổn giá xăng dầu, trong đó có thể điều chỉnh tiếp tục các loại thuế, sử dụng Quỹ bình ổn giá,… nhằm bình ổn giá xăng dầu trong nước. Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết: “Bộ Công thương đang hối thúc các doanh nghiệp đầu mối tăng cường ký kết hợp đồng dài hạn với các đối tác tại nhiều thị trường như Mỹ, Đông Nam Á,… để dần bù đắp cho nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn; đồng thời, các doanh nghiệp phải duy trì nghiêm túc mức dự trữ lưu thông theo quy định, sẵn sàng ứng phó trong tình huống nguồn cung thế giới bị thắt chặt”.

Xăng dầu là mặt hàng chiến lược, có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các hoạt động của nền kinh tế. Do đó, mỗi lít xăng được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là sự đóng góp thiết thực cho việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Bộ Công thương khuyến nghị người dân chủ động thực hiện tiết kiệm năng lượng, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện và các loại nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng. Người dân cần giữ tâm lý bình tĩnh trước những biến động của thị trường, tránh hoang mang và tích trữ xăng dầu không cần thiết, qua đó góp phần ổn định thị trường và bảo đảm nguồn cung cho nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế. Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cần nâng cao trách nhiệm, không găm hàng, không bán cầm chừng chờ giá tăng; đồng thời, chủ động duy trì nguồn cung cho hệ thống phân phối.

Có thể bạn quan tâm