Chiều 11/7, vùng biển đặc khu Phú Quốc xảy ra một trong những tai nạn đường thủy thảm khốc nhất trong nhiều năm trở lại đây. Chiếc ca-nô cao tốc mang nhãn hiệu Ocean Pearl Island, số hiệu kiểm soát AG-26751, do thuyền trưởng Nguyễn Hồng Hải điều khiển lật úp trong tích tắc sau khi rời bến, hất văng toàn bộ 36 người xuống biển. 15 du khách người Ấn Độ đã mãi mãi ra đi. Có 21 người may mắn sống sót.
Tỉnh An Giang và đặc khu Phú Quốc lập tức kích hoạt cứu hộ ở mức cao nhất, với tinh thần “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ); đồng thời phối hợp Bộ Ngoại giao để làm thủ tục bảo hộ công dân, hỗ trợ tài chính, bàn giao 15 thi thể nạn nhân một cách chu đáo, trang trọng và tôn trọng các quy chuẩn ngoại giao quốc tế.
Bên cạnh đó, địa phương chỉ đạo nỗ lực cứu chữa các bệnh nhân sống sót.
Song song với công tác nhân đạo, các cơ quan thực thi pháp luật cũng vào cuộc rất quyết liệt. Ngày 12/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đã chính thức khởi tố vụ án hình sự, ra lệnh tạm giữ thuyền trưởng Nguyễn Hồng Hải để điều tra làm rõ các hành vi vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy.
Dù cơ quan chức năng nhận định nguyên nhân bước đầu xuất phát từ yếu tố thời tiết cực đoan, bất thường, nhưng vụ tai nạn đã phơi bày nhiều góc khuất cùng thực trạng đáng lo ngại trong công tác quản lý phương tiện thủy phục vụ du lịch.
Để bảo đảm an toàn cho du khách, báo cáo với Cục Du lịch quốc gia Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang mới đây, Giám đốc Sở Du lịch Bùi Quốc Thái đề nghị các cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ việc quản lý phương tiện vận chuyển khách du lịch, nhất là kiểm soát việc xuất bến đưa khách tham quan quanh các đảo, quần đảo phải chặt chẽ, đầy đủ thủ tục; thường xuyên cung cấp thông tin về tình hình thời tiết nhất là đang vào cao điểm mùa mưa, mùa du lịch hè để có cảnh báo cho du khách.
Qua đây, cần nghiên cứu sự phù hợp đối với loại ca-nô tiêu chuẩn SB (có mui bịt kín) có điều kiện vận chuyển hành khách tại các đảo, quần đảo, trên biển hay không. “Vì các vụ tai nạn ở một số địa phương liên quan loại ca-nô này đều có hậu quả nghiêm trọng”, ông Thái nêu thực tế.
Lãnh đạo ngành du lịch tỉnh An Giang kiến nghị tăng cường tập huấn kỹ năng thoát hiểm, cứu hộ, cứu nạn cho thuyền viên, hướng dẫn viên; phổ biến kỹ năng an toàn, sử dụng trang thiết bị cứu sinh cho khách du lịch trước mỗi hành trình.
Một số doanh nghiệp du lịch ở An Giang cũng cho rằng, phương tiện ca-nô phải cần nghiên cứu thiết kế phù hợp nhưng bảo đảm tiêu chuẩn. Bởi lịch sử ngành du lịch đường thủy từng chứng kiến thảm kịch tương tự qua vụ chìm ca-nô mui kín tại Cửa Đại, tỉnh Quảng Nam (nay là thành phố Đà Nẵng) năm 2022 làm 17 người chết.
Khi ca-nô bị sóng đánh úp ngược, chính không gian mui kín đã cản trở hoàn toàn khả năng thoát thân tự nhiên của hành khách, khiến họ bị kẹt lại bên trong ca-bin, ngạt nước nhanh chóng.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật của phương tiện, lỗ hổng lớn về ý thức của con người lại một lần nữa được nhắc đến. Ngay sau tai nạn, mạng xã hội xuất hiện nhiều đoạn video ghi lại khoảnh khắc cứu nạn, trong đó có thông tin cho thấy nhiều du khách gặp nạn không mặc áo phao.
Dù cơ quan công an đang trong quá trình điều tra, chưa đưa ra kết luận chính thức, nhưng đây rõ ràng là thực trạng “biết rồi, khổ lắm, nói mãi” tại các điểm du lịch biển đảo. Nhiều chủ tàu, hướng dẫn viên lỏng lẻo trong việc kiểm tra; nhiều du khách lại chủ quan cởi áo phao để chụp ảnh hoặc vì cảm giác vướng víu. Khi sự cố bất ngờ ập đến chỉ trong vài giây, chiếc áo phao đã không có trên người họ.
Theo lãnh đạo Ủy ban nhân dân đặc khu Phú Quốc, địa phương hiện có khoảng 100 ca-nô hoạt động vận chuyển khách tham quan các đảo. Tuy nhiên, chỉ có 70 phương tiện đủ điều kiện hoạt động theo cấp chuẩn SB (pha sông-biển).
Điều này đồng nghĩa với việc có tới 30 phương tiện (chiếm 30% tổng số tàu) chưa đủ điều kiện khai thác vẫn tìm cách lén lút hoạt động. Mặc dù ngay trước ngày tai nạn (10/7), đoàn kiểm tra liên ngành đã ra quân đình chỉ các phương tiện này, nhưng sự tồn tại dai dẳng của hàng chục ca-nô không đạt chuẩn đe dọa trực tiếp đến tính mạng du khách.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân đặc khu Phú Quốc Trần Minh Khoa cho biết, hiện công an đang tiếp tục điều tra, thu thập thông tin những người liên quan, xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân nếu có sai phạm.
“Địa phương đang khẩn trương phối hợp Sở Du lịch, các đơn vị liên quan rà soát, kiểm tra, yêu cầu toàn bộ các điểm kinh doanh du lịch phải trang bị đầy đủ các điều kiện an toàn nghiêm ngặt theo đúng luật định, từ việc trang bị áo phao đạt chuẩn đến việc cử lực lượng cứu hộ túc trực trên bãi biển, quyết không để xảy ra thêm bất kỳ rủi ro đáng tiếc nào”, ông Khoa cho biết thêm.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng vừa giao Công an tỉnh phối hợp Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh tiến hành điều tra, xác minh, làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan vụ lật ca-nô, bảo đảm tính khách quan, nghiêm minh, đúng pháp luật.
Đồng thời, giao Công an tỉnh chủ trì phối hợp các ngành có liên quan rà soát công tác quản lý vận tải đường thủy, từ quy trình đăng kiểm, cấp phép, điều kiện an toàn kỹ thuật phương tiện, quy trình xuất bến đến trang thiết bị cứu sinh của các đơn vị khai thác.
Phòng Cảnh sát giao thông phối hợp Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh An Giang vừa tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức về an toàn giao thông đường thủy cho các chủ phương tiện, người điều khiển tàu vận chuyển khách du lịch trên đặc khu Phú Quốc.
Lực lượng chức năng đã phổ biến sâu rộng các quy định pháp luật về giao thông đường thủy nội địa, kỹ năng xử lý tình huống khi gặp sự cố; đồng thời tổ chức cho các chủ phương tiện ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định an toàn, tuyệt đối không chở quá số người quy định, không chạy tàu vào ban đêm khi thời tiết xấu và trang bị đầy đủ áo phao, bình chữa cháy trước khi đưa tàu vào hoạt động...
