Sẽ cấp mã số thuế cá nhân

Phóng viên: Người dân và nhiều ngân hàng đều cho rằng, nên xem xét lại quy định áp dụng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với phần lãi từ tiền gửi ngân hàng. Nhiều khả năng người dân sẽ “xé lẻ” tiền gửi ở nhiều ngân hàng và bằng nhiều tên khác nhau để tránh thuế?

Bà Đỗ Thị Thìn: Nếu cứ có tiền gửi tiết kiệm là đánh thuế ngay thì không hợp lý nhưng chúng tôi đã đưa ra một ngưỡng nhất định (tiền lãi suất trên 4 triệu đồng mới đánh thuế) thì không có gì là bất hợp lý. Những người gửi ngân hàng đã có sổ tiết kiệm tại ngân hàng nên khi thu thuế lãi tiết kiệm, chúng tôi cũng dự tính sẽ khấu trừ tại nguồn đối với khoản thu này. Tuy nhiên, cũng có một khó khăn là ngưỡng trừ như thế nào để cuối năm đỡ phải thoái trả cho nhiều người. Chứ còn chuyện khấu trừ tại nguồn với ngân hàng là việc không khó khăn gì.

Sau này mỗi cá nhân có một mã số thuế, cơ quan ngân hàng sẽ cung cấp thông tin cho Tổng cục Thuế để phối hợp quản lý. Nếu gửi nhiều tiền ở các ngân hàng nhưng vẫn một mã số thuế thì cũng không thể trốn thuế được. Còn chuyện nhờ tên người khác thì cũng có rất nhiều rủi ro vì người được nhờ đứng tên có thể rút hết số tiền gửi. Tuy nhiên, tôi cho rằng tiến tới xã hội ngày càng văn minh những người có thu nhập cao sẽ tự hào vì được đóng thuế thu nhập chứ không tìm mọi cách trốn thuế.

Phóng viên: Nhưng chính các cán bộ ngành ngân hàng thừa nhận rằng, nếu phải khấu trừ tại nguồn các sổ tiết kiệm thì ngân hàng có thể sẽ không làm nổi bởi vì số khách hàng tại mỗi ngân hàng lên đến vài trăm ngàn người? Hơn nữa, cuối năm khi quyết toán lại, cơ quan thuế có đủ sức rà soát lại ai là người có tiền gửi chưa đạt đến tổng số 700-800 triệu đồng có mức lãi dưới mức phải chịu thuế để trả lại tiền khấu trừ không?

Bà Đỗ Thị Thìn: Lý do này không xác đáng lắm vì thực tế hiện nay cơ quan thuế vẫn có thể tiến hành khấu trừ thuế đối với cán bộ, công nhân Công ty Liên doanh Dầu khí Việt - Xô (Vietsovpetro), nơi có hàng ngàn người thu nhập cao. Hơn nữa, hiện đã có hệ thống máy tính hỗ trợ nên việc khấu trừ này cũng không quá khó khăn. Tuy nhiên, nếu ngân hàng thấy việc khấu trừ hằng tháng khó khăn thì có thể 4-5 tháng khấu trừ một lần.

Phóng viên: Nhiều người dân cũng lo rằng với quy định đánh thuế tiền lãi tiết kiệm, họ sẽ phải nộp thuế… hai lần. Thí dụ một người dân mua một căn nhà, sau đó bán lại thì sẽ phải chịu một khoản thuế thu nhập từ việc chuyển đổi bất động sản là 25%. Sau đó, người dân đó mang tiền bán nhà đi gửi tiết kiệm thì lại tiếp tục bị đánh thuế thu nhập?

Bà Đỗ Thị Thìn: Suy luận này hoàn toàn không chính xác. Thuế đánh trùng chỉ trong một sắc thuế. Thí dụ: Trong thuế thu nhập doanh nghiệp chia lợi tức cổ phần đã nộp thuế ở công ty rồi nhưng đưa về cá nhân lại đánh thuế tiếp là thuế trùng. Vấn đề này sẽ được khắc phục bằng cách loại trừ. Cụ thể là khi đánh thuế cá nhân lại quy ngược về thu nhập để khấu trừ. Trong phần kê các loại thu nhập như trong dự thảo có 6 khoản thu nhập chịu thuế và trong đó có tính trừ cả các thu nhập khác như tiền xổ số, tiền bản quyền...

Phóng viên: Luật Thuế TNCN đến năm 2009 mới có hiệu lực, liệu mức khởi điểm và mức chiết trừ gia cảnh như phương án xây dựng sẽ lạc hậu?

Bà Đỗ Thị Thìn: Khi xây dựng luật thuế này, Ban Soạn thảo cũng căn cứ vào nhiều nguồn tài liệu về ước tính mức trượt giá cũng như tăng trưởng GDP bình quân đầu người của Việt Nam vào thời điểm 2009. Các phương án tính thuế được xây dựng dựa trên số liệu thống kê của Tổng cục Thống kê về chỉ số giá và các kết quả điều tra xã hội học về thu nhập chi tiêu của các tầng lớp dân cư đã được công bố, dự báo theo chỉ số tăng trưởng đến năm 2009-2010. Đồng thời Ban Soạn thảo cũng đã thu thập nhiều tài liệu, biểu thuế của các nước trong khu vực có điều kiện khá tương đồng với Việt Nam.

Phóng viên: Giảm trừ gia cảnh sẽ thêm nhiều công việc, ai xác nhận gia cảnh, làm sao bảo đảm công bằng?

Bà Đỗ Thị Thìn: Biện pháp đầu tiên ngành thuế phải làm là cấp cho mỗi cá nhân một mã số thuế. Đầu tiên là những đối tượng nộp thuế, những cá nhân có giảm trừ gia cảnh làm trước... Chúng tôi sẽ khấu trừ tại nguồn để cuối năm sẽ tổng hợp quyết toán. Như vậy, trong một gia đình thì cả hai vợ chồng đều phải kê khai thu nhập. Tất nhiên, chúng tôi đã lường trước là khối lượng tờ khai thuế sẽ tăng lên, khối lượng thoái trả thuế cuối năm cũng tăng. Đây là khó khăn lớn nhất. Vì vậy ngành thuế đang nỗ lực cải cách hành chính đẩy nhanh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý thuế.