Sau hơn bốn năm thiết kế và xây dựng, rạng sáng 28-9, sân bay quốc tế Suvarnabhumi chính thức đi vào hoạt động sau nhiều lần trì hoãn.
Từ nay, Suvarnabhumi tiếp quản lại mã hiệu BKK từ sân bay Don Muang theo quy định của Tổ chức hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Suvarnabhumi sẽ thay thế cho sân bay quốc tế Don Muang của thủ đô Băng-cốc ra đời cách đây 94 năm, hiện đã quá tải và chật chội so với nhu cầu giao lưu kinh tế, thương mại và du lịch của Thái-lan.
Vạn sự khởi đầu nan
Sáng 28-9, mọi tuyến đường dẫn đến Sân bay quốc tế Suvarnabhumi đều chật cứng xe cộ. Trên đường ra sân bay, chúng tôi nhìn thấy hàng đoàn xe rơ-moóc chở phương tiện, thiết bị chuyên dụng sân bay đang nối đuôi đi về hướng Suvarnabhumi. Ngay từ lối rẽ vào khu để xe sân bay, hàng đoàn xe chầm chậm chờ lấy vé xe. Hai nhà để xe cao sáu tầng trong sân bay mặc dù được thiết kế thích hợp cho việc in vé tự động, song do chưa kịp hoàn thành, ngày đầu tiên, nhân viên trông xe vẫn phải ghi tay. Tại nhiều nơi, sân bay phải bố trí nhân viên hướng dẫn xe ra vào.
Tại nhà ga chính, quang cảnh tấp nập như ngày hội. Ngoài hành khách, rất đông người chỉ muốn đến để xem sân bay hiện đại và tráng lệ ra sao. Nhiều hành khách chưa quen sân bay khiến nhân viên sân bay phải dành khá nhiều thời gian để hướng dẫn. Có những hành khách nháo nhào tìm hãng hàng không mà mình mua vé để hỏi thủ tục vì trong ngày đầu khánh thành, một số hãng chưa kịp trương biển hiệu.
Tính đến đầu giờ chiều 28-9, đã có hơn 100 chuyến bay cất cánh, hạ cánh an toàn ở Suvarnabhumi. Chuyến bay VV 171 của hãng hàng không Aeroswit (Ukraine) là chuyến đầu tiên hạ cánh sau giờ khai trương chính thức (3 giờ 5 phút) ngày 28-9. Tuy nhiên, 206 hành khách của chuyến bay này phải đợi hơn một giờ đồng hồ mới lấy được hành lý do trục trặc băng chuyền. Một quan chức của Hãng hàng không quốc tế Thái-lan (Thai Airways) giải thích do việc các thiết bị phục vụ mặt đất từ Don Muang chưa chuyển đến kịp nên mới xảy ra tình trạng này.
Việc trục trặc ngay ngày đầu khai trương đã được các chuyên gia, báo chí cảnh báo từ lâu. Mặc dù đã tiến hành thử nghiệm hàng tháng trước khi chính thức khai trương, song việc trục trặc ban đầu vẫn không tránh khỏi, nhất ở các khâu liên quan hành lý. Do đó, sân bay đã nghiên cứu kỹ bài học trục trặc khâu hành lý lúc khai trương sân bay Chek Lap Kok ở Hồng Công hồi tháng 7-1998. Cách đây vài tuần, trong lúc thử nghiệm chuyến bay nội địa, đột nhiên nguồn điện chính bị cắt do sơ suất của một nhân viên đóng nhầm cầu giao khiến nhà ga chính bị mất điện trong vòng hơn 30 phút.
Mặc dù thời điểm khai trương nhiều lần lui lại, song đến nay, sân bay chưa thật sự kết thúc việc xây dựng. Nhiều địa điểm nhà ga, các công nhân đang hối hả làm nốt các công việc còn lại. Nhiều quầy hàng trong và ngoài sân bay chưa kịp khai trương vì phải hoàn thiện khâu trang trí nội thất. Phía ngoài sân bay, nhiều đoạn đường còn chưa trải xong lớp bê-tông nhựa trên cùng. Người ta dự đoán, ít nhất cũng phải sang đầu năm 2007, sân bay mới cơ bản hoàn thiện các hạng mục. Đó là chưa nói tới việc một hệ thống đường tàu điện trên cao mới đang gấp rút xây dựng. ở đầu Băng-cốc, các cơ quan liên quan đang tập trung xây dựng ga tàu điện trên cao tại Makasan, còn đoạn vào sân bay mới chỉ dựng trụ. ít nhất đến năm 2008, hệ thống tàu điện trên cao (BTS) này mới đi vào hoạt động, khi đó Băng-cốc mới cơ bản hoàn thiện hệ thống giao thông từ sân bay về trung tâm thành phố.
Để bảo đảm an ninh cho ngày khai trương, nhà chức trách Thái-lan đã triển khai khoảng 800 binh sĩ bảo vệ các tuyến đường và sân bay. Một lực lượng hùng hậu cảnh sát cũng được huy động để bảo đảm an toàn các tuyến giao thông cũng như phục vụ việc di dời các thiết bị từ sân bay cũ sang sân bay mới. Công ty cụm cảng hàng không Thái-lan (AOT) đã in rất nhiều tờ hướng dẫn có sơ đồ các khu chức năng sân bay để phát miễn phí cho hành khách.
Đối với Văn phòng đại diện Hãng hàng không quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) tại Thái-lan, mọi công việc chuẩn bị cho ngày khai trương cơ bản đã hoàn tất. Trao đổi với chúng tôi, Trưởng Văn phòng đại diện Vietnam Airlines tại Thái-lan Nguyễn Tiến Nam cho biết, đến nay, Văn phòng đã kết thúc việc di chuyển các thiết bị quan trọng tới sân bay quốc tế mới Suvarnabhumi, sẵn sàng cho các máy bay của Vietnam Airlines hoạt động bình thường tại sân bay mới. Khi chúng tôi có mặt, các cán bộ, nhân viên của Vietnam Airlines đang tất bật lo hướng dẫn thủ tục cho hành khách vì hệ thống làm thủ tục cất cánh (Check-in) và băng chuyền hành lý sân bay bị trục trặc.
Anh Nguyễn Thanh Tòng, nhân viên Vietnam Airlines cho biết, không những Vietnam Airlines, nhiều hãng hàng không quốc tế khác cũng gặp khó khăn, nên phải làm thủ tục cất cánh bằng phương pháp thủ công: ghi bằng tay thẻ lên máy bay (boarding pass). Khoảng 12 giờ trưa và 13 giờ 27-9, hai chuyến bay VN 831 và VN 851 xuất phát từ Hà Nội và TP Hồ Chí Minh của Vietnam Airlines đã hạ cánh an toàn xuống Suvarnabhumi. Sau đó, vào lúc 13 giờ 45 và 14 giờ, hai chuyến VN 830 và VN 850 xuất phát về Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.
Nhân viên Văn phòng đại diện Vietnam Airlines tại
Băng-cốc hướng dẫn hành khách thủ tục bay về Hà Nội
chuyến VN 830 tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi sáng 28-9.
Ông Nguyễn Tiến Nam cũng lưu ý hành khách, hiện sân bay Suvarnabhumi mới hoạt động, không tránh khỏi việc trục trặc ở các bộ phận, nhất là khâu làm thủ tục trước giờ cất cánh, băng chuyền hành lý. Hơn nữa, sân bay mới rất rộng nên hành khách xuất phát từ Băng-cốc đi Hà Nội và TP Hồ Chí Minh cần chú ý có mặt tại sân bay sớm hơn bình thường để tránh kẹt xe và thuận tiện cho việc làm thủ tục.
Cũng do di chuyển sân bay, một số hành khách đã bị nhỡ chuyến do nhân viên hàng không nhầm lẫn giờ bay và sân bay. Sáng 28-9, chúng tôi đã gặp hai hành khách Việt Nam sang Băng-cốc từ tối 27-9 bằng Hàng không Thái-lan (Thai Airways), sau đó họ dự định đi tiếp sang Ukraine trên chuyến bay của hãng hàng không Áo Austrian vào lúc 23 giờ 27-9 tại sân bay cũ Don Muang. Tuy nhiên, đến trưa 28-9, hai hành khách vẫn lang thang ở sân bay Suvarnabhumi do nhân viên hàng không Thái-lan nhầm lẫn, chở họ thẳng sang sân bay quốc tế mới Suvarnabhmi. Hai hành khách này đang được nhân viên văn phòng Vietnam Airlines giúp đỡ, can thiệp để bay sang Ukraine.
Cánh cửa vào châu Á
| Thông số kỹ thuật sân bay Suvarnabhumi -Kinh phí đầu tư giai đoạn một: hơn 4 tỷ USD -Tổng diện tích sân bay: 3.100 ha -Khởi công xây dựng: tháng 1-2002 -Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên: 29-9-2005 -Tổng diện tích nhà ga: 563.000 m2 -Năng lực vận hành: +76 chuyến bay/giờ cất, hạ cánh + Giai đoạn 1: 45 triệu lượt hành khách và 3 triệu tấn hàng hóa một năm +Giai đoạn 2: 100 triệu lượt hành khách và 6,4 triệu tấn hàng hóa một năm. - Hai đường băng: rộng 60m/đường, cách nhau 2,2 km. +đường băng phía đông dài 4.000 m +đường băng phía tây dài 3.700 m. +giai đoạn 2 xây thêm 2 đường băng - 120 khu đỗ máy bay +51 khu đỗ kết nối đường ống hành khách (có 3 đường ống dành cho Airbus A-380) + 69 khu đỗ ngoài sân - Tháp kiểm soát không lưu cao 132 m (một trong những tháp cao nhất thế giới) - Năng lực bãi đỗ xe (trong nhà và ngoài trời): 15.600 ô-tô - Một khách sạn trước nhà ga chính với 600 phòng - Một tuyến tàu điện trên cao (sky train) dài 28 km nối trung tâm Băng-cốc với sân bay đang được xây dựng và sẽ hoàn thành vào năm 2008. |
Người Thái ấp ủ ý tưởng xây dựng sân bay Suvarnabhumi suốt từ năm 1960. Khi đó, chính phủ Thái-lan đã thuê hãng Litchfield Whiting Bowne & Associates lập dự án khả thi xây dựng một sân bay quốc tế mới quy mô hiện đại. Năm 1961, Bộ Giao thông vận tải Thái-lan đã chọn được địa điểm để xây dựng sân bay mới bao gồm các khu vực xã Bang Chalong, Racha Deva, Nong Prue thuộc huyện Bang Phli, tỉnh Samut Prakarn. Khu vực quy hoạch sân bay quốc tế mới có diện tích rộng gấp sáu lần diện tích sân bay quốc tế cũ Don Muang.
Trải qua suốt 35 năm, dự án xây dựng sân bay mới được khởi động. Năm 1996, Công ty sân bay quốc tế Băng-cốc mới (NBIA) được thành lập để phụ trách đầu tư xây dựng sân bay Suvarnabhumi ngày nay. Nhưng do tác động của cuộc khủng hoảng tài chính-tiền tệ châu Á 1997-1998, dự án bị hoãn lại. Đến ngày 19-1-2002, dự án chính thức khởi động khi Quốc vương Thái-lan Bhumibol Adulyadej chủ trì lễ khởi công đặt viên đá tượng trưng đầu tiên xây dựng sân bay. Cái tên “Suvarnabhumi” (phiên âm tiếng Việt là: Xu-oan-na-bum) trong tiếng Thái có nghĩa “Miền đất vàng” do Quốc vương Thái-lan Bhumibol Adunyadej đặt ngày 29-9-2000.
Kiến trúc sư thiết kế sân bay Suvarnabhumi là Helmut Jahn, người Mỹ gốc Đức, phụ trách công ty Murphy/Jahn chuyên thiết kế sân bay, có trụ sở tại Mỹ. Thiết kế của Suvarnabhumi sử dụng vì kèo, thép, inox và kính khiến dáng vẻ sân bay mang tính hiện đại, khỏe khoắn. Sân bay cũng được thiết kế tiết kiệm điện năng thắp sáng bằng phương pháp tấm lợp thông minh, cũng như ống làm mát sàn giúp tiết kiệm điện năng cho điều hòa. Trong sân bay cũng trang trí rất nhiều các tượng, bích họa mang đậm bản sắc Thái-lan nhằm tạo ấn tượng cao nhất đối với du khách quốc tế đến với “Đất nước của những nụ cười”. Khác với sân bay cũ Don Muang có hai đường băng song song khá gần nhau, sân bay quốc tế Suvarnabhumi thiết kế tới bốn đường băng, giai đoạn đầu đưa vào sử dụng hai đường băng cách nhau tới 2,2 km, tạo thuận lợi lớn cho việc cất cánh, hạ cánh. Trong trường hợp có tai nạn tại một đường băng thì sân bay vẫn hoạt động bình thường nhờ đường băng kia.
Máy bay của Hãng hàng không quốc tế Thái-lan
(Thai Airways) tại Sân bay Suvarnabhumi sáng 28-9.
Suvarnabhumi hoạt động mở ra cơ hội to lớn về giao lưu kinh tế, thương mại, nhất là thu hút khách du lịch tới Thái-lan đúng theo phương châm “Suvarnabhumi - Cánh cửa vào châu Á”. AOT không giấu tham vọng đưa sân bay Suvarnabhumi cùng với cơ sở ở sân bay quốc tế cũ Don Muang trở thành trung tâm bảo dưỡng hàng không của khu vực. Giờ đây, người Thái-lan có thể yên tâm vì không hề “thua chị kém em” khi so với với các sân bay Inchon (Hàn Quốc), Changi (Singapore) hay Kuala Lumpur (Malaysia)…
Lệ phí sân bay mới cũng sẽ tăng lên. Theo những thông tin chúng tôi nắm được, có khả năng sang năm 2007, AOT sẽ tăng lệ phí khi làm thủ tục cất cánh từ 500 baht/người (khoảng 13,2 USD) lên 700 baht (18,5 USD). Một số hãng hàng không giá rẻ như Thai AirAsia bắt đầu lo ngại vì chi phí vận hành tại sân bay mới Suvarnabhumi cao hơn sân bay cũ Don Muang.
Rồi đây, chung quanh khu vực Suvarnabhumi sẽ mọc lên những trung tâm thương mại, khách sạn, văn phòng, cao ốc… biến khu vực này thành một vùng sầm uất. Tuy nhiên, dư luận cũng bày tỏ lo ngại việc phát triển này nếu không có quy hoạch cụ thể, chặt chẽ sẽ tạo ra những yếu tố bất lợi.
Tương lai nào cho Don Muang?
Có mặt tại sân bay quốc tế Don Muang đêm 27-8, chúng tôi được chứng kiến một khung cảnh khác thường. Rất nhiều hành khách người Thái-lan khi tới sân bay đều cố gắng nán lại ít phút để chụp ảnh bởi họ hiểu từ ngày hôm sau sẽ phải chia tay với sân bay vốn đã quá quen thuộc với họ. Sân bay cũng vắng hơn, ít máy bay đậu trên sân hơn, đèn điện nhiều nơi đã tắt. Bãi đỗ xe cũng không đông như ngày thường. Trong các bãi đỗ xe chung quanh, và cả trước nhà ga số 1, các xe rơ-moóc, container đã sẵn sàng cho cuộc di chuyển lớn diễn ra trong suốt đêm tới rạng sáng 28-8.
Chia tay Don Muang, Băng-cốc đã có một sân bay quốc tế mới hiện đại. Song không ít người băn khoăn về tương lai của Don Muang, sân bay khai trương ngày 27-3-1914, cách đây gần một thế kỷ. Ngày nay, về phía đông Don Muang là sân bay quân sự sử dụng chung đường băng. Cho đến ngày đóng cửa, Don Muang vẫn là một trong số 18 sân bay nhộn nhịp nhất thế giới. Năm 2005, Don Muang đã phục vụ gần 39 triệu lượt hành khách, hơn 280 nghìn chuyến bay. Theo AOT, Don Muang có hành khách đông nhất Đông Nam Á, vượt cả sân bay quốc tế Changi nổi tiếng của Singapore mới đạt hơn 32 triệu lượt hành khách vào năm ngoái.
Sân bay quốc tế chuyển sang khu vực mới nằm trên địa bàn tỉnh Samut Prakarn khiến mỗi năm, Băng-cốc mất đi một nguồn thu thuế khoảng 12,6 triệu baht (gần 335 nghìn USD) từ AOT và THAI (thuế sử dụng đất, quảng cáo, môi trường...). Việc di dời này còn khiến giá đất, bất động sản ở khu vực chung quanh Don Muang (phía bắc Băng-cốc) sẽ giảm đi nhiều. Thay vào đó, khu vực phía đông Băng-cốc giáp sân bay Suvarnabhumi đang phát triển mạnh. Chính phủ Thái-lan (dưới thời ông Thaksin) còn có ý định thành lập một tỉnh mới có vai trò như một đặc khu kinh tế lấy sân bay quốc tế Suvarnabhumi làm hạt nhân cộng với một số quận của Băng-cốc và huyện của tỉnh Samut Prakarn.
Giờ đây, sân bay quân sự vẫn hoạt động tại Don Muang. Người ta tính đến chuyện biến nơi này thành trung tâm bảo dưỡng máy bay, sân bay taxi hay sân bay dành cho nguyên thủ, các khách VIP. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, nên biến Don Muang thành một tổ hợp triển lãm, thương mại, khu mua sắm lớn của Băng-cốc song các ý kiến này vẫn chưa được chấp thuận. Tạm thời, các quan chức AOT mới chỉ tuyên bố “sẽ không bỏ Don Muang!”.
Hà Thanh Giang và Vũ Mai Hoàng
Phóng viên báo Nhân Dân thường trú tại Thái-lan
