Sai phạm trong cấp phép dự án Eclat Fabrics ở Bà Rịa - Vũng Tàu

ND - Nằm trong nhóm năm loại hình công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, tạm thời không cho phép đầu tư; tuy nhiên Dự án Nhà máy dệt kim của Công ty TNHH Eclat Fabrics Việt Nam, công suất 6.000 tấn/năm (cho phép nhuộm 10% tổng sản phẩm) vẫn qua mặt được các cơ quan chức năng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Phê duyệt vì... hiểu sai (?)

Ðể bảo vệ môi trường sông Thị Vải, ngày 11-9-2006, Văn phòng Chính phủ có Công văn số 5035/VPCP-KG thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng đồng ý kiến nghị của Bộ Tài nguyên và Môi trường về các biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường sông Thị Vải. Theo đó, tạm thời không cho phép đầu tư thêm năm loại hình công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng gồm: Chế biến tinh bột sắn, chế biến mủ cao-su, sản xuất hóa chất cơ bản (có phát sinh nước thải công nghiệp), nhuộm, thuộc da; đồng thời hạn chế cấp phép đầu tư năm loại hình công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao gồm: Công nghiệp xi mạ, chế biến thủy sản, sản xuất hóa chất bảo vệ thực vật (có phát sinh nước thải công nghiệp), sản xuất phân bón (có phát sinh nước thải công nghiệp) và sản xuất bột giấy trên lưu vực sông Thị Vải. Thế nhưng, ngày 20-11-2007,  Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Bà Rịa - Vũng Tàu vẫn ký Quyết định số 394/QÐ-STNMT phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường cho dự án đầu tư xây dựng Nhà máy dệt kim của Công ty TNHH Eclat Fabrics Việt Nam (100% vốn nước ngoài), công suất 6.000 tấn/năm (cho phép nhuộm 10% tổng sản phẩm) tại Khu công nghiệp Mỹ Xuân A2 trên cơ sở ý kiến thông qua của Hội đồng thẩm định. Ðây là cơ sở quan trọng để Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án này với tổng vốn đầu tư 40 triệu USD.

Ðến giữa tháng 10-2008, qua kiểm tra, Ðoàn Thanh tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phát hiện sai phạm của Sở Tài nguyên và Môi trường Bà Rịa - Vũng Tàu trong việc phê duyệt báo cáo nói trên và kiến nghị UBND tỉnh kiểm điểm trách nhiệm các tổ chức, cá nhân liên quan.

Ngày 3-12-2008, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh có Văn bản số 3532/STNMT.BVMT (do ông Nguyễn Boa, Phó Giám đốc sở, phụ trách mảng môi trường, ký), nội dung về "các biện pháp triển khai việc khắc phục ô nhiễm sông Thị Vải" gửi UBND tỉnh. Tại văn bản này, với tư cách là Thường trực Hội đồng thẩm định Báo cáo đánh giá tác động môi trường, ông Boa thừa nhận "có thiếu sót" và nguyên nhân là do "hiểu sai ý hiệu lực" của văn bản chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng, dẫn đến tình trạng cấp phép cho dự án dệt nhuộm, một dự án nằm trong danh mục tạm thời không cấp phép dọc sông Thị Vải. Tiếp đó, ngày 10-12-2008, Sở Tài nguyên và Môi trường có công văn kiến nghị UBND tỉnh yêu cầu Ban Quản lý các khu công nghiệp xem xét, điều chỉnh nội dung giấy phép đã cấp cho Công ty TNHH Eclat Fabrics Việt Nam, loại bỏ 10% số sản phẩm nhuộm của dự án này.

Vì sao hai quyết định phê duyệt ?

Việc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh kiến nghị loại bỏ 10% số sản phẩm nhuộm của Công ty TNHH Eclat Fabrics Việt Nam khiến doanh nghiệp này hết sức bức xúc. Ông R.Ua-ang, đại diện doanh nghiệp, nói: "Khi nghe thông tin dự án bị loại bỏ 10% số sản phẩm nhuộm trong dây chuyền sản xuất, công ty rất hoang mang. Tập đoàn Eclat đã họp và thống nhất nếu loại 10% số sản phẩm nhuộm này, chúng tôi sẽ rút toàn bộ đầu tư". Cũng theo ông R.Ua-ang, ngay sau khi nhận được giấy chứng nhận đầu tư, công ty đã tập trung xây dựng nhà xưởng, mua sắm máy móc, xây dựng hệ thống xử lý chất thải và tuyển dụng một số lao động. Ðến nay, dự án đã cơ bản hoàn thành. Nếu bị điều chỉnh giấy phép đầu tư thì thiệt hại cho doanh nghiệp là rất lớn.

Ngày 28-4-2009, Ðoàn công tác của Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã có buổi làm việc với Công ty TNHH Eclat Fabrics Việt Nam về công tác bảo vệ môi trường của công ty. Tại đây, đoàn công tác đã phát hiện Công ty TNHH Eclat Fabrics Việt Nam "sở hữu" tới hai quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường cho cùng một dự án xây dựng Nhà máy dệt kim công suất 6.000 tấn/năm tại KCN Mỹ Xuân A2. Theo đó, ngoài Quyết định số 394/QÐ-STNMT do Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường ký ngày 20-11-2007 (có bản gốc), công ty còn có thêm Quyết định số 307/QÐ-STNMT do Phó Giám đốc Nguyễn Boa ký ngày 4-11-2007 (ngày chủ nhật, không có bản gốc). Ngoài các điều khoản giống như trong Quyết định số 394/QÐ-STNMT thì tại mục 2.3 (Ðiều 2) của Quyết định số 307/QÐ-STNMT nêu rõ, chủ dự án "được phép nhuộm không quá 10% tổng sản phẩm dệt của dự án", tương đương 600 tấn/năm.

Ngay sau khi phát hiện những khuất tất đằng sau hai quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án, đoàn công tác của Bộ Tài nguyên và Môi trường đã yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu xác minh, làm rõ. Ngày 4-5-2009, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh có Công văn số 758/STNMT-CCBVMT gửi Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phối hợp xác minh nguồn gốc của Quyết định số 307/QÐ-STNMT, bởi theo lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, đây là một quyết định giả mạo.

Việc xác minh, làm rõ hành vi giả mạo giấy tờ là việc làm cần thiết. Tuy nhiên, việc xử lý nghiêm, làm rõ trách nhiệm các tổ chức, cá nhân liên quan việc phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án trên mới là việc làm quan trọng.