Bốc thăm "số phận may rủi của công nhân"
Khác hẳn với các công ty khác trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, khi hết việc, giám đốc các công ty tìm cách cắt giảm hợp đồng lao động sao cho phù hợp, bồi thường đầy đủ chế độ theo đúng Luật hợp đồng lao động Việt Nam ban hành, nhưng Công ty TNHH Hong Myung lại áp dụng cắt giảm lao động bằng một hình thức khó hiểu và chưa từng xảy ra cho một công ty nào từ trước đến nay ở nước ta nói chung và tỉnh Phú Thọ nói riêng đó là bốc thăm "được ở, không được thì đi".
264 công nhân lao động được ông Kim Kwang Bock, Tổng giám đốc Công ty TNHH Hong Myung nhận vào làm hợp đồng từ ngày 1-7-2004 với mức lương bình quân 600.000 đồng/tháng và đến ngày 31-7-2005 hết hạn hợp đồng. Đến nay, để cắt giảm 200 người ở phân xưởng may, ông Kim Kwang Bock đã chỉ đạo lập một hòm phiếu để bốc thăm! Cách làm của Công ty là viết đầy đủ tên 264 công nhân vào lá phiếu có dấu của Công ty và chữ ký của công nhân . Ông trưởng ca của từng bộ phận nhấp phiếu theo số lượng yêu cầu của Tổng giám đốc công ty. Lá phiếu có chữ ký của ai được ông trưởng ca nhấp lên thì người đó được giữ làm làm việc tiếp, còn là là bị sa thải.
Chị Trần Thị Tâm - Phường Nông Trang, Việt Trì buồn bã nói: "Khi nghe công ty thông báo sẽ bốc thăm để cho một số công nhân nghỉ việc, tôi và các bạn cùng ca rất hoang mang nhưng không biết làm thế nào. Đến lúc ông trưởng ca nhấp phiếu đọc công khai tên người có chữ ký trong phiếu, đợi mãi không có tên thế là tôi biết mình bị thôi việc. Tôi đã phải chơi dài suốt thời gian qua, vài tháng gần đây tôi cũng đã tìm được việc làm nhưng cũng không chắc chắn lắm". Cùng với chị Tâm là số phận của 197 công nhân khác bây giờ không biết đi đâu, về đâu, cuộc sống như thế nào...?
Công ty có vi phạm pháp luật?
Trao đổi với chúng tôi, ông Kim Kwang Bock- Tổng giám đốc công ty TNHH Hong Myung biện bạch: Khi biết Công ty chuẩn bị giảm bớt lao động, tôi đã nhận được rất nhiều cú đến thoại của nhiều người quen biết nhờ vả cho con em họ được ở lại làm việc, nên tôi rất khó xử lý tình huống này. Chính vì thế chúng tôi nhận thấy việc bốc thăm là tối ưu nhất vì sẽ tạo ra được công bằng. Ai được ở lại hoặc bị thôi việc không được biết trước dù là con cháu người quen.
Chúng tôi biết ông Tổng giám đốc có nhiều sức ép, nhưng pháp luật Việt Nam không quy định lấy việc bốc thăm như thế làm căn cứ để chấm dứt hợp đồng lao động. Vì thế đây là một việc làm có thể nói là vi phạm pháp luật và nhân quyền rất đáng khiển trách.
Một việc hết sức quan trọng nữa là, trong số công nhân bị sa thải có một trường hợp đang mang thai đó là chị Đỗ Thị Bích Thủy (quê Cẩm Khê). Điều 111- Bộ Luật lao động quy định "Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng đối với người lao động nữ vì lý do kết hôn, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi trừ trường hợp doanh nghiệp chấm dứt hoạt động".
Thực tế cho thấy việc 198 công nhân bị Công ty Hong Myung chấm dứt hợp đồng là không sai vì hợp đồng được ký trước đó đã hết hạn. Tuy nhiên Công ty phạm luật ở chỗ không được ký hợp đồng lao động thời hạn một năm đối với lao động làm việc có tính chất thường xuyên, liên tục mà ít nhất là phải ký hai năm trở lên theo Nghị định số 44/2003/NĐ-CP ngày 9-5-2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ Luật lao động mà cụ thể là về hợp đồng lao động.
Do đó, sự việc bốc thăm diễn ra ở Công ty Hong Myung đã tạo ra một làn sóng phẫn nộ trong công nhân. Gây ảnh hưởng lớn đến một số Công ty khác khi áp dựng Luật lao động ở nước ta hiện nay.
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, hiện nay Công ty vẫn còn nợ 429 triệu đồng tiền bảo hiểm xã hội. Lý giải về vấn đề này ông Kim cho biết: Hiện nay, công ty TNHH Hong Myung vẫn đang tiếp tục sản xuất. Tuy nhiên, Công ty gặp phải một số vướng mắc về tài chính cũng như tiêu thụ sản phẩm nên trong thời gian tới việc giải quyết chế độ cho người lao động cũng sẽ rất khó khăn. Như vậy nếu như doanh nghiệp phải đóng cửa thì hàng trăm công nhân lao động đang làm thuê cho ông Kim sẽ không được BHXH chi trả chế độ trợ cấp mất việc làm một lần, mặc dù hàng tháng họ vẫn bị trừ tiền nộp BHXH.
Lúc đó không biết số phận của hàng trăm công nhân của Công ty sẽ làm như thế nào, họ sẽ phải kêu ai, trông chờ vào ai?