Thực tiễn quá trình triển khai thực hiện quy định nêu trên cho thấy còn chưa hợp lý, cụ thể: Việc quy định bước giá còn tùy tiện chưa theo một nguyên tắc nào cả mà phụ thuộc vào ý chí chủ quan của tổ chức bán đấu giá, cho nên nhiều trường hợp giá khởi điểm tài sản bán đấu giá là 1 tỷ đồng, nhưng quy định bước giá chỉ có 100 triệu; có trường hợp giá khởi điểm tài sản bán đấu giá là 200 triệu, bước giá quy định lại lên tới 80 triệu đồng. Tình trạng này diễn ra phổ biến trong hoạt động bán đấu giá. Ðó là kẽ hở cho các tổ chức hành nghề bán đấu giá tài sản Nhà nước "lách" luật, thông đồng để tham nhũng từ những tài sản bán đấu giá, hoặc tạo điều kiện cho khách hàng dìm giá để trục lợi.
Mặt khác, khi các khách hàng mua hồ sơ để tham gia đấu giá nhận thấy bước giá quá cao, họ sẽ xin rút không tham gia đấu giá nữa, nhất là các khách hàng ở xa. Do vậy, nhiều cuộc bán đấu giá không thành, vì bước giá quá cao.
Ðể khắc phục những bất cập, hạn chế nêu trên, trước hết, khi định giá tài sản bán đấu giá, đặc biệt là tài sản của Nhà nước phải định giá sát với thị trường theo đúng Thông tư số 137 ngày 15-9-2010 của Bộ Tài chính, đó là: "Giá khởi điểm của tài sản Nhà nước được xác định với giá bán thực tế của tài sản cùng loại hoặc tương tự ở thị trường địa phương tại thời xác định giá...". Khi định giá sát với thị trường, thì bước giá có thể quy định thấp hơn cho phù hợp. Thứ hai, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần quy định khung để tổ chức bán đấu giá làm cơ sở để xây dựng bước giá. Thí dụ như quy định bước giá từ 5% đến 10 % giá khởi điểm của tài sản bán đấu giá. Quy định như trên thì khi khách hàng tham gia bán đấu giá sẽ không có cơ sở để kiến nghị bước giá cao hay thấp trong từng cuộc bán đấu giá vì pháp luật đã quy định khung khi xây dựng bước giá. Ba là, thông báo công khai bước giá khi bán đấu giá tài sản, tạo điều kiện cho khách hàng, đặc biệt là khách hàng ở xa nghiên cứu, tham khảo và tính toán lợi nhuận khi quyết định tham gia bán đấu giá. Như vậy mới mong hạn chế các hành vi thông đồng, dìm giá nhằm trục lợi. Người mua tài sản bán đấu giá yên tâm và Nhà nước sẽ không bị thất thu từ những tài sản bán đấu giá đã được định giá sát với thị trường.
ÐỖ VĂN NHÂN
(Kon Tum)
