Quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn

Quy chế ưu đãi thuế quan chung, thường được biết đến dưới tên gọi quy chế Tối huệ quốc (MFN), là quy chế dành cho những nước chưa phải là thành viên của WTO. Thông thường, những nước đã là thành viên của WTO đương nhiên đều được hưởng quy chế này hoặc thậm chí có những ưu đãi hơn.

Việt Nam muốn trở thành thành viên của WTO, phải được Mỹ thông qua quy chế thương mại này. Phía Mỹ có thể kéo dài thời gian để thông qua những điều khoản cho quy chế thương mại này đối với Việt Nam.

Là một thành viên của WTO, Mỹ phải cung cấp những quy chế đối xử thương mại cơ bản cho hàng hóa của các thành viên khác trong tổ chức này. Vì thế, khi Việt Nam vào WTO, Mỹ phải trao cho Việt Nam những quy chế thương mại không điều kiện hay còn gọi là Quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR).

PNTR liên quan những tiêu chuẩn hay những hiệp ước về thuế quan chung mà Chính phủ Mỹ trao cho những nước để đổi lại có được những hiệp ước thuế quan thuận lợi cho xuất khẩu của Mỹ.

PNTR có thể sẽ được Quốc hội Mỹ thông qua cho Việt Nam như đã từng thông qua với các nước như Trung Quốc, Albania, Bulgaria, Romania, Latvia, Mông Cổ, CH Czech, Kyrgyzstan,, Slovakia, Estonia, Gruzia, Hungary, Lít-va...

Phần quan trọng tiếp theo là việc Quốc hội Mỹ bỏ phiếu thông qua PNTR cho Việt Nam.

Quá trình xem xét quy chế PNTR sẽ được chuyển tới Tổng thống Mỹ cho phép thông qua quy chế cho Việt Nam theo điều IV của Luật Thương mại năm 1974 để mở rộng ra thành Quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn. Quá trình pháp lý thông qua PNTR ở Quốc hội  Mỹ được tiến hành theo một chu trình  bình thường mà không có một lối "đi tắt" nào.

Trong quá trình này, nó sẽ được xem xét cả ở Hạ viện và Thượng viện Mỹ, đồng thời nó cũng được gửi cho một Ủy ban xem xét của Hạ viện Mỹ (gọi là Ủy ban cách thức và biện pháp) cũng như Ủy ban tài chính của Thượng viện để các Ủy ban này xem xét, cân nhắc.

Việc xem xét thông qua quy chế này được áp dụng như bất kỳ một luật nào khác ở Quốc hội Mỹ. Sau khi quá trình xem xét này kết thúc, Tổng thống Mỹ sẽ ra một tuyên bố chính thức chấp thuận quy chế PNTR.

Vậy điều gì sẽ xảy ra trong trường hợp Quốc hội chưa thông qua PNTR? Khi ấy, Việt Nam vẫn có khả năng gia nhập WTO với điều kiện phía Mỹ "bật đèn xanh" cho trường hợp ngoại lệ. Trong lịch sử đàm phán gia nhập WTO, đã từng có trường hợp ngoại lệ như vậy là Moldova, Mông Cổ, Kyrgyzstan, Gruzia, Armenia.

Có thể bạn quan tâm