Mất an toàn trên các lối tự mở
Nằm ở phía bắc tỉnh Quảng Trị, xã Đồng Lê là địa phương có 42 lối đi tự mở trên tuyến đường sắt qua địa bàn. Chị Trần Thị Lan, người dân trong xã cho biết, dù biết đường ngang tự mở tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn, nhưng do thuận lợi cho việc đi lại cho nên người dân trong xóm vẫn sử dụng qua lại mỗi ngày. Theo Trưởng phòng Kinh tế xã Phan Văn Tuyên, Ủy ban nhân dân xã đã phối hợp ngành đường sắt từng bước thu hẹp, xóa bỏ các lối đi tự mở trên địa bàn.
Tuy nhiên, phần lớn các lối đi này nằm xen kẽ trong khu dân cư và gắn với nhu cầu đi lại, sản xuất thường ngày cho nên việc đóng lối đi cũng gây những bất tiện cho người dân. Vì vậy, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, nhất là còn một bộ phận người dân chưa có ý thức chấp hành pháp luật về an toàn giao thông đã lén lút phá dỡ hàng rào bảo vệ để tiếp tục qua lại trên lối tự mở.
Mới đây, Ủy ban nhân dân xã phối hợp Công ty cổ phần Đường sắt Quảng Bình huy động phương tiện và nhân lực tổ chức đóng 4 lối đi tự mở; lắp đặt cọc mốc, rào chắn, biển cảnh báo nhằm ngăn chặn người và phương tiện tự ý băng qua đường sắt, góp phần giảm nguy cơ mất an toàn giao thông. Cùng với đó, địa phương đã kiến nghị các ngành quan tâm đầu tư xây dựng đường gom, lối đi dân sinh hợp pháp và các điểm giao cắt có cảnh báo, barie tự động nhằm bảo đảm an toàn giao thông đường sắt và phục vụ nhu cầu đi lại, sản xuất và học tập của người dân.
Tương tự, xã Tuyên Phú có gần 9 km đường sắt đi qua địa bàn, nhưng người dân tự mở 12 đường ngang, lối đi băng qua. Theo người dân, tại các điểm giao cắt đường sắt trên địa bàn xã đã xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng, gây thiệt hại về người và tài sản. Ông Nguyễn Văn Lợi, ở thôn Hà Trang, xã Tuyên Phú cho biết, đã nhiều lần chứng kiến các vụ tai nạn xảy ra tại những tuyến đường cắt ngang đường sắt. Do các vị trí khuất tầm nhìn hoặc có mặt đường xuống cấp, gồ ghề là những điểm tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông cao.
Nỗ lực xóa lối đi tự mở
Tuyến đường sắt qua tỉnh Quảng Trị dài 255 km, đi qua 33 xã, phường. Trên toàn tuyến có 242 điểm giao cắt đồng mức giữa đường bộ và đường sắt. Trong đó, có 138 đường ngang hợp pháp (gồm 48 đường ngang có gác, 85 đường ngang cảnh báo tự động có cần chắn tự động, 5 đường ngang phòng vệ bằng biển báo); hiện còn gần 100 lối đi tự mở qua đường sắt chưa được xử lý. Điểm chung của các lối đi này là đều không có rào chắn hoặc cần chắn tự động, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho người và phương tiện khi lưu thông qua đường sắt. Mặt khác, phần lớn các đường dân sinh tự mở không đồng mức, thường cao hoặc thấp hơn đường sắt cho nên người lái tàu khó quan sát khi điều khiển tàu, dẫn đến hậu quả các vụ tai nạn tại các điểm giao cắt này thường rất nghiêm trọng.
Phó Giám đốc Công ty cổ phần Đường sắt Quảng Bình Đoàn Thuận cho biết, trong tổng số 255 km đi qua toàn tỉnh, công ty được giao quản lý hơn 174,5 km. Để hạn chế tình trạng vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt, đơn vị đã phối hợp lực lượng liên ngành, chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức chấp hành quy định về an toàn giao thông cho người dân sống dọc tuyến và học sinh tại các trường học, khu dân cư có đường sắt đi qua.
Đồng thời, vận động các hộ dân sinh sống ven đường sắt không tự ý phá dỡ hàng rào, cọc chắn trong hành lang an toàn đường sắt, không mở lối đi tự phát qua đường sắt. Trong tháng 4/2026, đơn vị phối hợp các đơn vị chức năng liên quan đóng 4 lối đi tự mở tại xã Đồng Lê và đang lập kế hoạch để rào đóng, xóa bỏ 10 lối đi tự mở khác, nhằm từng bước giảm nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.
Vừa qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị đã ban hành kế hoạch triển khai công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông năm 2026, mục tiêu đề ra là đến hết năm sẽ hoàn thành việc xóa các lối đi tự mở còn lại giữa đường sắt và đường bộ trên địa bàn theo thẩm quyền quản lý. Cùng với đó, tỉnh chỉ đạo thực hiện quyết liệt các biện pháp và huy động sự vào cuộc của đơn vị quản lý tuyến đường, lực lượng công an và chính quyền, đoàn thể nơi có đường sắt đi qua.
Tuy nhiên, theo ý kiến các chuyên gia giao thông, cùng với việc thực hiện kế hoạch trên cần rà soát, phân loại đặc điểm, tính năng của từng lối mở, vì hiện có những lối mở cũng là lối đi duy nhất của khu dân cư. Trên cơ sở đó, ngành chức năng cần sớm có kế hoạch đầu tư xây dựng công trình giao thông, tuyến đường phù hợp thay thế, bảo đảm an toàn và tạo thuận lợi cho cuộc sống người dân hai bên đường sắt.
